بایگانی مطالب برچسب: سدسازی
پایش دقیق وضعیت زیست‌محیطی ۴ سد مهم اردبیل
کارشناسان دفتر ارزیابی سازمان حفاظت محیط‌زیست با بازدید میدانی از سدهای عمارت، گیوی، عنبران و بفراجرد، ضمن بررسی وضعیت احداث و بهره‌برداری، الزامات جدید زیست‌محیطی را برای کاهش اثرات مخرب و مدیریت پایداری منابع آبی استان اردبیل ابلاغ کردند.
تزریق ۱۲۰ مگاوات انرژی پاک برق‌آبی به شبکه سراسری برق کشور
در گامی مهم برای کاهش وابستگی به سوخت‌های فسیلی و تقویت پایداری شبکه برق، چهار واحد نیروگاه برق‌آبی «چم‌شیر» به ظرفیت ۱۲۰ مگاوات و یک واحد نیروگاهی در «رودبار لرستان» رسماً بهره‌برداری شدند. این پروژه‌ها با هدف افزایش سهم انرژی‌های تجدیدپذیر در سبد انرژی کشور به شبکه تزریق شدند.
وزیر نیرو: پایان انحصار در نیروگاه‌سازی
عباس علی‌آبادی، وزیر نیرو، با اعلام خبر عبور از انحصار شرکت‌های خارجی در صنعت نیروگاهی، از تغییر رویکرد مدیریتی این وزارتخانه خبر داد. وی کاهش زمان اجرای پروژه‌ها، توسعه گردشگری آبی در سدها و افزایش سهم انرژی‌های تجدیدپذیر را از اولویت‌های اصلی دولت برای رسیدن به توسعه پایدار و مدیریت بهینه منابع آب و برق برشمرد.
آمایش غیرسرزمینی و بحران آب
سایه سیاست بر پروژه‌های سدسازی؛ از بحران آموزش تا تهدیدهای محیط‌زیستی در شماره ۳۴۸۵ «پیام ما»
شماره ۳۴۸۵ روزنامه «پیام ما»، منتشر شده در پانزدهم شهریور ۱۴۰۵، به واکاوی چالش‌های کلیدی کشور در حوزه‌های منابع آب، نظام کشاورزی، آموزش پایه و حفاظت از میراث طبیعی پرداخته است. این شماره با نگاهی نقادانه به مداخلات سیاسی در پروژه‌های عمرانی، ضرورت اصلاح ساختار بهره‌برداری کشاورزی و دغدغه‌های معیشتی و آموزشی جامعه، تلاش دارد تصویری جامع از وضعیت فعلی کشور ارائه دهد.
پروژه‌های سدسازی زیر فشار نمایندگان
سال‌هاست وزارت نیرو در برابر انتقادها به سدسازی و پروژه‌های انتقال آب، یکی از اصلی‌ترین طرف‌های پاسخ‌گو بوده است؛ اما «مجید سیاری»، کارشناس منابع آب و مدیریت سوانح طبیعی، معتقد است بخشی از تصمیم‌هایی که به اجرای پروژه‌های مسئله‌دار آبی منجر شده، تحت‌تأثیر فشار نمایندگان مجلس گرفته شده است. او در هشتادودومین «شب ایران» نمونه‌هایی از دخالت نمایندگان در روند تصویب و تأمین بودجه پروژه‌های سدسازی را روایت کرد؛ روایتی که «حنیف‌رضا گلزار»، کنشگر و پژوهشگر محیط‌زیست، با آن بخش از ماجرا که مسئولیت وزارت نیرو را کمرنگ می‌کند، موافق نیست.
ارزیابی پشت دیوار محرمانگی
با وجود وعده‌های مکرر برای شفاف‌سازی، گزارش‌های ارزیابی اثرات محیط‌زیستی پروژه‌ها همچنان پشت درهای بسته‌اند. این گزارش‌ها مبنای تصمیم‌گیری درباره پیامدهای یک پروژه بر محیط‌زیست و زندگی ذی‌نفعان‌اند و دسترسی به آن‌ها، پیش‌شرط نقد کارشناسی و مشارکت مردم در تصمیم‌گیری است؛ اما در کشور ما هنوز سازوکار الزام‌آوری برای انتشار عمومی آن‌ها وجود ندارد. به گفته کارشناسان، این روند مردم و جوامع محلی را از فرایند ارزیابی حذف کرده است. همچنین کیفیت گزارش‌ها و تصمیم‌های مبتنی بر آن‌ها دیگر در معرض نقد و سنجش عمومی قرار نمی‌گیرد. دراین‌میان، یکی از اعضای شورای عالی حفاظت محیط‌زیست معتقد است افرادی از نبود شفافیت در فرایند ارزیابی سود می‌برند.
سجادرود؛ قبرستان جنگل‌های هیرکانی
در زمزمه‌های نمایندگان بابل صحبت نام سدی شنیده می‌شود که بعد از ۱۵ سال توانسته‌اند برایش بودجه بگیرند. از اواخر دهه ۸۰ که پیشنهاد ساخت سد «سجادرود» روی رودخانه‌ای به همین نام مطرح شد، تا امروز چندین‌بار کلنگ این پروژه به زمین خورده، هر سال برایش اعتبار تعیین کرده‌اند، پیمانکار گرفته‌اند و وعده تأمین آب شرب داده‌اند، اما در تمام این سال‌ها ساخت سدهای متعدد در حوضه آبریز بابلرود و اطراف آن نتوانسته مشکل آب را حل کند. پروژه سجادرود بار دیگر با وعده تأمین آب و کنترل سیلاب به میان آمده، اما بررسی گزارش ارزیابی محیط‌زیستی نشان می‌دهد با اجرای آن، ۲۷ تا ۳۲ هکتار از جنگل‌های هیرکانی برای همیشه نابود خواهد شد.
«ماندگان» محکوم به شکست است
|پیام ما| احداث سد «ماندگان» در یکی از ارزشمندترین اکوسیستم‌های ایران به دغدغه‌ای برای فعالان محیط‌زیست و به‌ویژه مردم کهگیلویه‌و‌بویراحمد تبدیل شده است. در نشستی که به‌تازگی برای بررسی چالش‌های محیط‌زیستی و اجتماعی ساخت این سد در حوضه آبریز کارون برگزار شد، انتقال آب بین‌حوضه‌ای راهکاری شکست‌خوره عنوان شد؛ چراکه وضعیت حوضه را بهبود نمی‌دهد، به‌دلیل توسعه و ایجاد تقاضای جدید، کمبود آب را تشدید می‌کند و موجب تنش میان ذی‌نفعان درون و میان دو حوضه آبریز خواهد شد.
سدسازی در دنا غیرقانونی و شتاب‌زده
بحران آب در فلات مرکزی ایران به یکی از پیچیده‌ترین مسائل ملی تبدیل شده و کارشناسان محیط‌زیست سال‌ها درباره پیامدهای انتقال آب از سرشاخه‌های کارون هشدار داده‌اند، اما تصمیم اخیر رئیس‌جمهور برای تسریع در تکمیل و احداث سدهای خرسان۳، ماندگان و کوهرنگ۳ موجی از انتقاد و نگرانی را در میان متخصصان، فعالان محیط‌زیست و نمایندگان مجلس برانگیخته است. در صدر این مخالفت‌ها، نام «محمد بهرامی سیف‌آباد»، نماینده مردم بویراحمد، دنا و مارگون در مجلس شورای اسلامی، به‌عنوان یکی از معدود صداهای مستقل و علمی در دفاع از حقوق محیط‌زیستی دیده می‌شود.
شکستن رکورد جهانی فرونشست در دشت جهرم- فسا
پدیده فرونشست در استان فارس با ثبت ۵۴ سانتی‌متر در دشت جهرم-فسا رکورد فرونشست‌های جهانی را شکسته است. این اتفاق در سایه سهولت در برداشت آب‌های زیرزمینی اتفاق افتاده و نشانی واضح از هرج‌و‌مرج و سوءمدیریت در بدنه حکمرانی آب و خاک دارد. پایین‌رفتن سطح ایستابی آب در جغرافیای استانی چون فارس که روزی عنوان پایتختی کشاورزی ایران را یدک می‌کشید، امروز با وقوع فرونشست، ترک‌های وسیع در سطح دشت‌ها و حتی در تاروپود بناهای تاریخی، مسکونی، فروچاله و دیگر پدیده‌های انسان‌ساخت، تنها یک پیام دارد: سفره‌های زمین ته کشیده‌اند.
سدسازی به قیمت نابودی تاریخ ایران
وقتی سخن از سدسازی در ایران به میان می‌آید، معمولاً نخستین محورهای بحث، تخریب محیط‌زیست، برهم‌خوردن نظام‌های هیدرولوژیک رودخانه‌ها و نابودی زیست‌بوم‌های پایین‌دست است. اما کمتر گفته می‌شود که یکی از پیامدهای مهم و جبران‌ناپذیر سدسازی، ضربه‌ای است که به پیکره میراث‌فرهنگی و محوطه‌های تاریخی وارد می‌شود. نخستین اعتراض گسترده و عمومی به یک پروژه سدسازی در ایران، در جریان ساخت سد سیوند بر رودخانه پلوار در استان فارس شکل گرفت. این سد نه‌تنها بخشی از محوطه باستانی «تنگ بلاغی» را به زیر آب برد، بلکه نگرانی‌های جدی درباره افزایش رطوبت و تهدید میراث جهانی پاسارگاد ایجاد کرد. همین تجربه بود که برای نخستین‌بار واکنش جامعه مدنی و رسانه‌ها را نسبت به تبعات سدسازی در حوزه میراث‌فرهنگی به‌طور جدی برانگیخت. در این یادداشت می‌خواهیم به‌شکلی کوتاه و مستند مرور کنیم که در دهه‌های گذشته سدسازی چه بر سر میراث‌فرهنگی ایران آورده است. نباید فراموش کنیم که محیط‌زیست و میراث‌فرهنگی در ایران توأمان مورد تخریب و ظلم قرار گرفته‌اند. این دو عرصه هم‌زمان و هم‌سرنوشت، قربانی توسعه شتاب‌زده و بی‌محابا شده‌اند.
