گزارش شفافیت فعالیت‌های معدنی در بهرام‌گور

20 مهر 1405، 12:50

معاونت محیط‌زیست طبیعی و تنوع‌زیستی با انتشار گزارشی تفصیلی، ابعاد حقوقی و اجرایی فعالیت‌های معدنی در منطقه حفاظت‌شده بهرام‌گور و پارک ملی قطرویه را تشریح کرد. بر اساس این گزارش رسمی، از میان ۱۹ معدن دارای مجوز، ۱۰ معدن فعال هستند و تصمیم‌گیری درباره انتزاع ۶۰۰ هکتار از اراضی تعارضی حاشیه این زیستگاه در دستور کار شورای عالی محیط‌زیست قرار گرفته است.

ویژگی‌های زیستگاهی و روند احیای جمعیت گورخر ایرانی

منطقه حفاظت‌شده بهرام‌گور با مساحت ۳۷۲ هزار و ۲۸ هکتار از سال ۱۳۵۱ تحت مدیریت قرار دارد و در سال ۱۳۸۶ نیز ۳۱ هزار و ۸۱۸ هکتار از محدوده امن آن به عنوان «پارک ملی قطرویه» ارتقا یافت. این منطقه متراکم‌ترین زیستگاه «گور ایرانی» در کشور به شمار می‌رود و میزبان گونه‌هایی نظیر جبیر، قوچ و میش، کل و بز، هوبره، زاغ بور و پلنگ است. جمعیت گورخر ایرانی که در دهه‌های ۱۳۶۰ و ۱۳۷۰ خورشیدی تا ۶۰ فرد کاهش یافته بود، از ۷۳۱ فرد در سال ۱۳۹۵ به ۱,۳۵۸ فرد در سرشماری سال ۱۴۰۳ رسید.

تعارض‌های پایدار در بهرام‌گور و قوانین استخراج معادن

به‌رغم حفاظت مستمر، این منطقه با تعارض‌هایی نظیر فعالیت معادن، چرای مفرط دام، تصادفات جاده‌ای حیات‌وحش، خشکسالی‌های پیاپی، مجاورت کارخانجات صنعتی و واگذاری‌های غیراصولی دهه ۱۳۶۰ روبه‌رو است. بر پایه ماده ۳ قانون حفاظت و بهسازی و مصوبه شورای عالی محیط‌زیست، از سال ۱۳۵۴ صدور مجوز فعالیت معادن طبقه دو (شامل سنگ چینی، سنگ‌آهن و دولومیت) بر پایه توافق میان سازمان حفاظت محیط‌زیست و وزارت معادن امکان‌پذیر شد. در سال‌های اخیر، اداره‌کل محیط‌زیست استان فارس با تمام درخواست‌های جدید صدور مجوز فعالیت معدنی مخالفت کرده است.

ابطال ۹۰ محدوده معدنی و توافق با ایمیدرو

در سال ۱۳۹۴ طبق توافق سازمان حفاظت محیط زیست و وزارت صنعت، معدن و تجارت، شناسایی ماده معدنی آهن در ۶ پهنه آغاز شد و در نهایت عملیات اکتشاف تنها در ۴ پهنه توسط شرکت دولتی ایمیدرو به تصویب رسید. بر اساس این توافق، حدود ۹۰ محدوده ثبتی معدنی در بهرام‌گور و قطرویه ابطال شد. در ادامه، فعالیت در یک پهنه متوقف و موقعیت یک پهنه دیگر به دلیل قرارگیری در مسیر مهاجرت گورخر ایرانی جابه‌جا شد. در حال حاضر، تنها محدوده «پی ۳» (P3) در مجاورت کارخانه گل‌گهر و گهرزمین دارای مطالعات تکمیلی است و عملیات ژئوفیزیک در ۲ پهنه دیگر جریان دارد.

ماجرای تعارض ۶۰۰ هکتاری و مصوبه انتزاع اراضی

بخش‌هایی از طرح توسعه مجتمع‌های صنعتی-معدنی گل‌گهر و گهرزمین در حاشیه شرقی منطقه حفاظت‌شده بهرام‌گور (حوزه سیاسی استان کرمان) قرار دارد. در سال ۱۳۸۷، اداره‌کل حفاظت محیط‌زیست کرمان به دلیل تداخلات و عدم اطلاع از خطوط مرزی، مجوزی برای تأسیسات جانبی صادر کرد که به فنس‌کشی حدود ۶۰۰ هکتار از اراضی و پیگیری قضایی اداره‌کل حفاظت محیط‌زیست فارس انجامید. به دلیل محصور بودن این اراضی میان جاده نی‌ریز–سیرجان، تأسیسات کارخانه و خطوط تولید، این محدوده فاقد ارزش زیستگاهی ارزیابی شد و انتزاع آن برای تحقق الزامات قانونی و توسعه پایدار در دستور کار شورای عالی محیط‌زیست قرار گرفت.

گزارش شفافيت معدنکاري دربهرام گور

به اشتراک بگذارید:

برچسب ها:

ایمیدرو، بهرام گور، پارک ملی «قطرویه»، توسعه پایدار، شورای عالی محیط زیست، گور ایرانی، محیط زیست، معادن گل گهر