هشدار مدیریت بحران نسبت به وقوع پدیده ال‌نینو در خراسان رضوی و پیامدهای آن

اثرات پدیده ال‌نینو و اولویت‌های آبخیزداری در خراسان رضوی

علیرضا قامتی، معاون هماهنگی امور عمرانی استانداری خراسان رضوی، با هشدار درباره تغییر الگو و شدت بارندگی‌ها اعلام کرد که اثرات پدیده ال‌نینو در استان یکنواخت نبوده و مناطق شمالی و غربی بیشترین تأثیر را دریافت خواهند کرد. وی تأکید کرد که دستگاه‌های اجرایی باید بازگشایی بستر رودخانه‌ها و اجرای طرح‌های آبخیزداری در حوزه‌های مشرف به شهرها را در اولویت کاری مدیریت بحران قرار دهند.

قامتی همچنین با بررسی وضعیت بیلان آبی استان اظهار داشت که کسری آب از یک میلیارد مترمکعب به حدود ۷۰۰ میلیون مترمکعب کاهش یافته است. به گفته وی، مصرف سالانه آب در استان ۴ میلیارد مترمکعب است که کاهش ۵ درصدی در مصرف، صرفه‌جویی ۲۰۰ میلیون مترمکعبی را رقم می‌زند؛ علاوه بر این، دستیابی به بازچرخانی ۶۰ درصدی آب، ۱۸۰ واحد از هر ۳۰۰ واحد مصرفی را به چرخه استفاده بازمی‌گرداند.

اقدامات پیشگیرانه شهری در مشهد و چالش دقت هشدارهای جوی

محمد شیدایی، رئیس پدافند غیرعامل و پیشگیری از بحران شهرداری مشهد، از اقدامات پیشگیرانه پس از حوادث سال ۱۴۰۳ خبر داد و اعلام کرد که از مجموع ۸۵۴ کانال سرپوشیده، بخش عمده‌ای لایروبی و پاکسازی شده است. همچنین با همکاری دانشگاه فردوسی در قالب مطالعات تخصصی، ۱۳ پروژه عمرانی از جمله بهسازی مسیرهای شهرک اقبال شرقی و مسیر تنباکو به اجرا درآمده است.

شیدایی بر اهمیت اجرای آبخیزداری و آبخوان‌داری در بالادست شهر برای کنترل حجم و سرعت روان‌آب‌ها تأکید کرد و افزود که عدم انطباق برخی هشدارهای هواشناسی با واقعیت بارش‌ها، موجب فرسودگی توان نیروهای امدادی و تحمیل بار مالی ناشی از آماده‌باش‌های غیرضروری می‌شود.

ثبت هدررفت ۶۸ درصدی آب در شبکه آبرسانی مشهد

حسین اسماعیلیان، مدیرعامل شرکت آب و فاضلاب مشهد، با اعلام اینکه هدررفت آب در شبکه توزیع مشهد در شرایط کنونی حدود ۶۸ درصد است، بیان کرد که افت ظاهری تلفات آب ناشی از اعمال شدید مدیریت فشار به دلیل خشکسالی بوده است. وی هشدار داد که با بازگشت شبکه به شرایط هیدرولیکی نرمال، میزان هدررفت افزایش می‌یابد؛ از این رو اصلاح، نوسازی و بازسازی زیرساخت‌های فرسوده شبکه در کنار مدیریت فشار الزامی است.

نقد ساختار خرده‌مالکی کشاورزی و هزینه‌های انتقال آب

در بخش بررسی اقتصاد آب، نمایندگان کمیسیون آب و محیط‌زیست اتاق بازرگانی خراسان رضوی به بررسی موانع ساختاری پرداختند:

• هزینه‌های انتقال آب و اولویت بازچرخانی: مهدی کلاهی، نایب‌رئیس این کمیسیون، با اشاره به برآورد ۵۶۳ هزار میلیارد تومانی (همت) برخی پروژه‌های انتقال آب، تأکید کرد که اختصاص حتی یک درصد از این اعتبارات به طرح‌های بازچرخانی، نیازهای پایه استان را تأمین می‌کند.
• مسائل کشاورزی و بهره‌وری: وی شمار بهره‌برداران کشاورزی استان را ۳۷ هزار و ۳۰۰ خانوار با میانگین سنی ۵۲ سال اعلام کرد و گفت تنها ۰.۸ درصد آن‌ها تحصیلات مرتبط دارند؛ عاملی که ضرورت یکپارچه‌سازی اراضی و تشکیل تعاونی‌ها و مجتمع‌های کشت‌وصنعت را نشان می‌دهد.
• تغییر رویکرد سازه‌ای: محمد علایی، دیگر نایب‌رئیس این کمیسیون، خواستار توقف تمرکز بر پروژه‌های انتقال آب و سدسازی، به‌کارگیری دانش بومی سازگاری با کم‌آبی و استفاده حداکثری از مدل‌های چندباره بازچرخانی پساب شد.