پایش خشکیدگی جنگل با AI

تحریریه پیام ما

شناسایی هوشمند کانون‌های خشکیدگی درختان با فناوری پهپاد و هوش مصنوعی

23 شهریور 1405، 16:02

پژوهشگران دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی گرگان با بهره‌گیری از الگوریتم‌های پیشرفته یادگیری عمیق و داده‌های پهپادی، موفق به طراحی روشی نوین برای پایش دقیق سلامت جنگل‌ها و شناسایی سریع کانون‌های خشکیدگی درختان شدند؛ دستاوردی که می‌تواند نقش کلیدی در مدیریت بحران و حفظ توسعه پایدار جنگل‌های هیرکانی ایفا کند.

پایش سلامت جنگل در عصر هوش مصنوعی

محمدحسن ناصری، مجری این طرح پژوهشی، با اشاره به چالش‌های بوم‌شناختی در جنگل‌های ایران، از شناسایی دقیق سرخشکیدگی و خشکیدگی درختان با استفاده از تصاویر ماهواره‌ای و پهپادی خبر داد. در این مطالعه که بر جنگل النگدره گرگان متمرکز بود، عملکرد چهار مدل هوش مصنوعی (YOLO11s-SAM، YOLO11s-seg، DeepLabV3+ و SegFormer) در سال‌های ۱۴۰۴-۱۳۹۳ ارزیابی شد. نتایج نشان داد مدل‌های SegFormer و YOLO11s-SAM بالاترین دقت را در شناسایی خودکار درختان آسیب‌دیده داشته‌اند.

افزایش سه برابری خشکیدگی و الگوی خوشه‌ای آسیب‌ها

یافته‌های این پژوهش نشان‌دهنده یک روند نگران‌کننده در سلامت زیست‌بوم است؛ به‌طوری‌که آمار درختان سرخشکیده نسبت به سال ۱۳۹۳ حدود سه برابر افزایش یافته است. تحلیل‌های مکانی حاکی از آن است که درختان آسیب‌دیده با الگوی «خوشه‌ای» توزیع شده‌اند که بیانگر تمرکز عوامل تنش‌زا در نقاط خاص است. پژوهشگران تأکید کردند اگرچه آفات و بیماری‌ها از عوامل اصلی این پدیده هستند، اما فشارهای انسانی ناشی از گردشگری غیراصولی نیز می‌تواند در گسترش این کانون‌های بحرانی نقش داشته باشد.

ضرورت تصمیم‌گیری مدیریتی برای حفاظت از محیط زیست

بهره‌گیری از این ابزارهای هوشمند به مدیران جنگل این امکان را می‌دهد که به جای اقدامات میدانی زمان‌بر، به‌صورت هدفمند و فوری به کانون‌های شناسایی‌شده ورود کنند. این رویکرد پیشگیرانه، گامی مؤثر در جهت حفظ محیط زیست و پیشگیری از گسترش بیماری‌ها در عرصه‌های جنگلی است. تلفیق داده‌های دقیق زمینی با هوش مصنوعی، ظرفیت بالایی برای پایش مستمر و جلوگیری از تخریب بیشتر اکوسیستم‌ها فراهم آورده است که اجرای آن در سطح کلان کشور می‌تواند ضامن پایداری جنگل‌های باارزش هیرکانی باشد.

به اشتراک بگذارید:

برچسب ها:

النگدره، بیماری‌ها در عرصه‌های جنگلی، پایش جنگل، توسعه پایدار، جنگل‌های هیرکانی، خشکیدگی درختان، سنجش از دور، گردشگری، محیط زیست، هوش مصنوعی