کشف بازی فکری شهر سوخته

تحریریه پیام ما

کشف بازی فکری ۴۶۰۰ ساله و آثار ارگانیک نادر

شگفتی تازه در شهر سوخته

11 شهریور 1405، 15:50

بیست‌ویکمین فصل کاوش‌های باستان‌شناسی در محوطه جهانی شهر سوخته به کشف مجموعه‌ای کم‌نظیر از آثار هزاره سوم پیش از میلاد انجامید. از برجسته‌ترین این یافته‌ها، گونه‌ای ناشناخته از یک بازی فکری ۴۶۰۰ ساله، شانه استخوانی منقوش و بقایای دست‌نخورده مواد ارگانیک نظیر پارچه، چرم و تخم‌مرغ است که ابعاد پیچیده‌ای از زندگی اجتماعی، سرگرمی و فناوری ساکنان این تمدن کهن را آشکار می‌کند.

کشف بازی فکری هزاره سوم پیش از میلاد؛ بعد پنهان سرگرمی

روح‌الله شیرازی، سرپرست هیأت کاوش شهر سوخته، از دستاوردهای ارزشمند بیست‌ویکمین فصل کاوش در این محوطه باستانی ۲۷۳ هکتاری خبر داد. مهم‌ترین دستاورد این فصل، کشف گونه‌ای متمایز از یک بازی فکری متعلق به هزاره سوم پیش از میلاد در بخش گورستان است.

این یافته تاریخی نشان می‌دهد حیات در شهر سوخته به تأمین نیازهای معیشتی محدود نبوده و ساکنان آن ساختار اجتماعی پیشرفته، تعاملات فرهنگی و سرگرمی‌های فکری مدونی داشته‌اند؛ موضوعی که نقشی مهم در درک عمق تمدن هیرمند و ظرفیت‌های گردشگری تاریخی منطقه ایفا می‌کند.

بقایای نادر مواد ارگانیک و شانه منقوش استثنایی

یکی دیگر از شگفتی‌های این فصل کاوش، سالم ماندن موادی ارگانیک نظیر تخم‌مرغ، تکه‌های چرم و بقایای پارچه است. به گفته کارشناسان، به دلیل حساسیت مواد زیستی در برابر فرسایش محیطی، دستیابی به چنین شواهدی نادر است و داده‌های مستقیمی درباره الگوی مصرف و پوشاک کهن ارائه می‌دهد.

همچنین کشف یک شانه استخوانی منقوش که تاکنون نمونه مشابهی از آن در جنوب شرق ایران ثبت نشده و تنها با نمونه‌های آسیای مرکزی همخوانی دارد، گواهی بر شبکه پیوسته ارتباطات تجاری و بین‌فرهنگی این تمدن باستانی است.

ورود مطالعات میان‌رشته‌ای؛ از دیرین‌DNA تا کربن ۱۴

این دوره از پژوهش‌ها بر سه کارگاه شامل یک بخش مسکونی و دو کارگاه گورستانی متمرکز بوده است. در محدوده مسکونی، دو فاز معماری همراه با پیکرک‌های حیوانی و اجاق‌های خانگی شناسایی شد که تلفیق زیست روزمره با فعالیت‌های پیشه‌ورانه را ثابت می‌کند.

برای تحلیل داده‌ها، آزمایش‌های تخصصی شامل تاریخ‌گذاری با روش کربن ۱۴، آزمایش‌های دیرین‌DNA، تاریخ‌گذاری به روش OSL و دیرین‌آسیب‌شناسی انسانی آغاز شده است تا تصویر دقیقی از سلامت، رژیم غذایی و تعامل با محیط زیست پیرامون دشت سیستان بازسازی شود؛ رویکردی که مسیر پژوهش‌های باستان‌شناسی را به سوی توسعه پایدار علمی هموار می‌سازد.