اولین جراحی مغز با هوش مصنوعی

تحریریه پیام ما

نخستین جراحی مغز جهان با دستیاری زنده هوش مصنوعی با موفقیت انجام شد +اینفوگرافی

5 شهریور 1405، 17:04

جراحان بیمارستان دانشگاهی کالج لندن برای نخستین بار در جهان موفق شدند با بهره‌گیری از هوش مصنوعی لحظه‌ای، تومور مغزی بیماری ۴۸ ساله را بدون آسیب به عروق حیاتی خارج کنند. این سامانه با تحلیل تصاویر زنده، نقش چشم دوم جراح را در شناسایی بافت‌های حساس ایفا کرد و بینایی بیمار را از خطر نابودی نجات داد.

یک دستاورد تازه در حوزه فناوری‌های پزشکی، مسیر جراحی‌های پرخطر مغز و اعصاب را دگرگون کرد. جراحان بیمارستان کالج دانشگاهی لندن (UCLH) توانستند با هدایت لحظه‌ای یک سیستم هوش مصنوعی، تومور هیپوفیز یک بیمار ۴۸ ساله به نام «رایس هیبرت» را با موفقیت خارج کنند.

فشردگی عصب بینایی و ریسک بالای عمل

بیمار به دلیل رشد یک تومور ۱۱ میلی‌متری غیرسرطانی در غده هیپوفیز، در آستانه از دست دادن بینایی قرار داشت. حساسیت این جراحی ناشی از مجاورت غده هیپوفیز با سرخرگ‌های کاروتید و اعصاب بینایی است؛ خطایی میلی‌متری در این ناحیه می‌توانست به نابینایی دائمی یا خونریزی شدید منجر شود.

چشم دوم جراح در اتاق عمل

جراحی از طریق اندوسکوپ و از مسیر بینی انجام شد. چالش اصلی، تشخیص دقیق بافت‌های حیاتی پنهان در پشت غشا و استخوان‌ها بود. در این مرحله، هوش مصنوعی با عملکردی شبیه به «چت‌جی‌پی‌تی تخصصی جراحان»، نقشی کلیدی ایفا کرد:

تحلیل زنده: پردازش بلادرنگ ویدئوهای جراحی روی مانیتور دوم.
ردیابی ابزار: مکان‌یابی دقیق رگ‌های خونی و اعصاب پنهان در میدان دید.
پیشنهاد مسیر ایمن: تفکیک دقیق مناطق ایمن برش برای خروج حداکثری تومور بدون آسیب به بافت‌های مجاور.

پروفسور هانی مارکوس، از جراحان این پروژه، اعلام کرد این سیستم با تحلیل داده‌های صدها عمل پیچیده آموزش دیده است، با این حال تصمیم‌گیری نهایی همچنان کاملاً بر عهده تیم جراحی باقی می‌ماند.

بهبود کامل بینایی پس از جراحی

پس از پایان موفقیت‌آمیز عمل، نشانه‌های خستگی مزمن و تاری دید بیمار برطرف شد. نتایج هشت هفته نخست نقاهت، حاکی از بازگشت کامل میدان دید و بهبود کیفیت زندگی اوست. با تثبیت نتایج مثبت این مداخله، کارآزمایی‌های بالینی گسترده‌تر برای تعمیم این فناوری در دستور کار قرار گرفته است.