بر اساس داده‌های سازمان هواشناسی، ال‌نینوی بسیار قوی در اوت ۲۰۲۶ رخ می‌دهد و می‌تواند به رکوردشکنی ناهنجاری‌های گرمایی از سال ۱۹۷۹ تاکنون منجر شود. در کنار آن، شاخص نوسان جنوبی (SOI) به کمترین مقدار ثبت‌شده برای ماه ژوئیه در کل دوره آماری رسیده و این وضعیت با رخداد ال‌نینوی قوی هم‌خوانی دارد.

سازمان هواشناسی همچنین اعلام کرده است که دوقطبی اقیانوس هند (IOD) در فاز مثبت، اثر بازدارنده بر بارش‌ها دارد، اما فاز غربی نوسان شبه‌دوسالانه (QBO) می‌تواند شرایط را برای نفوذ سامانه‌های بارشی در پاییز مساعدفه.

وضعیت اقلیمی و علت ناهنجاری دما

احد وظیفه، رئیس مرکز ملی اقلیم و مدیریت بحران خشکسالی سازمان هواشناسی، با اشاره به روند افزایش دما در مقیاس جهانی به ایسنا گفته است که شاخص‌های دور گرم‌ترین وضعیت در حال توسعه، موجب شده‌اند مناطق حاره‌ای تا عرض‌های میانی در گرم‌ترین وضعیت ثبت‌شده در دوره پساصنعتی قرار بگیرند.

او افزوده است که دمای دریاها نیز به‌شدت افزایش یافته و حجم یخ‌های قطبی به کمینه تاریخی خود رسیده است. به گفته وی، این عوامل در کنار دورپیوندهای منطقه‌ای مانند ال‌نینو، دورپیوند اطلس اوراسیا و نوسان اطلس شمالی (NAO) بر الگوی دما و بارش اثر می‌گذارند.

پیش‌بینی بارش تا نیمه بهمن

بر اساس اعلام سازمان هواشناسی، بارش‌ها تا نیمه بهمن‌ماه در کشور در شرایط نرمال و فراتر از نرمال قرار دارد.

نیمه شهریور تا نیمه مهر

در این بازه، بارش در زاگرس شمالی و میانی بیش از نرمال پیش‌بینی شده و در سایر مناطق کشور در محدوده نرمال خواهد بود.

نیمه مهر تا نیمه آذر

این دوره، اوج بارش‌های پاییزی خواهد بود. به‌جز برخی مناطق جنوب شرق، انتظار می‌رود بارش‌ها در بیشتر نقاط کشور فراتر از نرمال باشد. افزایش بارش در جنوب، غرب و زاگرس نیز بارزتر خواهد بود.

نیمه آذر تا نیمه بهمن

در این بازه، میانگین بارش کشور به محدوده نرمال بازمی‌گردد، اما نوار شمالی و دامنه‌های جنوبی البرز همچنان احتمال بارش‌های بیش از نرمال را دارند. با این حال، سهم برف از کل بارش‌ها کمتر از نرمال پیش‌بینی شده است.

هشدار درباره روان‌آب و سیلاب

با توجه به پیش‌بینی بارش‌های شدید پاییزی و کاهش سهم برف، افزایش روان‌آب و بالا رفتن دبی رودخانه‌ها دور از انتظار نیست. سازمان هواشناسی بر این اساس توصیه کرده است که لایروبی مسیل‌ها، بازبینی برنامه عملیاتی سدها، پایش سامانه‌های هشدار سیل و مدیریت یکپارچه روان‌آب برای تغذیه آبخوان‌ها در دستور کار قرار گیرد.

توصیه‌های کشاورزی

برای بخش کشاورزی نیز توصیه‌هایی ارائه شده است. بر این اساس، کشاورزان در غرب کشور زمان کشت غلات پاییزه را بر اساس نخستین بارش مؤثر تنظیم کنند. همچنین در شمال و زاگرس، به دلیل افزایش رطوبت، پیشگیری از بیماری‌های قارچی و آماده‌سازی زهکش‌ها در باغات اهمیت بیشتری دارد.

وضعیت دما تا اواخر زمستان

اگرچه بارش‌ها در پاییز و اوایل زمستان مطلوب پیش‌بینی شده، اما ناهنجاری گرمایی در ابتدای پاییز همچنان محتمل است. بر این اساس، طی مهرماه بیشتر مناطق کشور ۱ تا ۲ درجه و شرق کرمان و شمال سیستان و بلوچستان تا ۳ درجه سانتی‌گراد گرم‌تر از نرمال خواهند بود.

از آذرماه به بعد، ناهنجاری مثبت دما کاهش می‌یابد. در این دوره، دمای هوای غرب کشور در محدوده نرمال تا ۰.۵ درجه بالاتر از نرمال و سایر مناطق بین ۰.۵ تا ۱ درجه بالاتر از نرمال پیش‌بینی شده است.

توصیه‌های بهداشتی و مدیریتی

سازمان هواشناسی همچنین بر لزوم مدیریت تنش حرارتی، تأمین آب و سایه برای دام در شرق کشور، کاهش مواجهه با گرما برای گروه‌های حساس، آمادگی برای افزایش آلرژن‌های فصلی و پایش کیفیت آب آشامیدنی پس از بارش‌های شدید تأکید کرده است.

این توصیه‌ها به‌ویژه برای کودکان، سالمندان و ساکنان مناطق گرمسیر اهمیت دارد؛ زیرا تغییرات ناگهانی دما و بارش می‌تواند بر سلامت عمومی و همچنین زیرساخت‌های کشاورزی و آبی اثر بگذارد.