پیام ما؛ رسانه توسعه پایدار ایران

تحریریه پیام ما

فروپاشی جریان‌های اطلس می‌تواند گرمایش جهانی را تشدید کند

28 مرداد 1405، 15:49

دانشمندان هشدار می‌دهند تضعیف جریان‌های اقیانوسی اطلس (AMOC) که تاکنون به‌عنوان عامل سرمایش شمال اروپا شناخته می‌شد، می‌تواند پیامدی خطرناک‌تر در پی داشته باشد: افزایش محسوس گرمایش در سایر نقاط جهان.

سیستم وسیع جریان‌های اقیانوسی در اطلس که به‌عنوان «جریان چرخش واژگون نصف‌النهاری اطلس» (AMOC) شناخته می‌شود، به‌دلیل گرمایش زمین در حال تضعیف است. مطالعات جدید نشان می‌دهد که فروپاشی این جریان، تنها محدود به تغییرات اقلیمی در شمال اروپا نیست و می‌تواند گرمایش جهانی را به‌طور کلی شتاب ببخشد.

عملکرد جریان‌های اطلس چگونه است؟

جریان AMOC مسئول انتقال آب گرم از مناطق گرمسیری به سمت اروپا است. این آب در مسیر حرکت به سمت شمال خنک‌تر، متراکم‌تر و سنگین‌تر شده و به اعماق اقیانوس می‌رود تا در نهایت به سمت جنوب بازگردد. با این حال، گرم شدن آب اقیانوس‌ها باعث کاهش چگالی این آب‌ها شده و سرعت چرخش سیستم را کند کرده است.

تأثیر ذوب یخچال‌های گرینلند

ذوب شدن لایه‌های یخی گرینلند، مقادیر عظیمی آب شیرین را به اقیانوس اطلس شمالی وارد می‌کند. از آنجا که آب شیرین چگالی کمتری نسبت به آب شور دارد، مانع از فرو رفتن آب به اعماق شده و روند گردش این جریان اقیانوسی را بیش‌ازپیش مختل می‌کند. برخی برآوردها نشان می‌دهد فروپاشی کامل این سیستم می‌تواند دمای شمال اروپا را بین ۵ تا ۱۵ درجه سانتی‌گراد کاهش دهد.

نقش AMOC به عنوان «شیر تنظیم‌کننده گرما»

مطالعات جدید که نتایج آن در نشریه Nature Geoscience منتشر شده، دیدگاه علمی رایج را به چالش کشیده است. در گذشته تصور می‌شد که با تضعیف AMOC، گرما تنها از نقطه‌ای به نقطه دیگر منتقل می‌شود و تعادل گرمای کلی زمین حفظ می‌گردد. اما مدل‌سازی‌های جدید نشان می‌دهد تضعیف این جریان در گذشته، منجر به گرم‌تر شدن کل کره زمین شده است.

کریستو بویزارت، نویسنده اصلی این پژوهش از دانشگاه ایالتی اورگن، می‌گوید: «AMOC مانند یک شیر تنظیم‌کننده حرارت عمل می‌کند که بودجه انرژی سیاره را کنترل می‌کند.» با تضعیف این جریان، گرما به جای خروج به اتمسفر در مناطق شمالی، درون اقیانوس‌ها حبس شده و باعث افزایش دما در مقیاس جهانی می‌شود. این تحقیق نشان می‌دهد دوره‌های تضعیف گذشته در AMOC، گرمایشی معادل ۱۰ سال انتشار گازهای گلخانه‌ای توسط انسان امروز را به همراه داشته است.

پیامدهای_فروپاشی_جریان_های_اقیانوس_اطلس_compressed