بخش صنعت در سال‌های اخیر با مجموعه‌ای از چالش‌ها مواجه بوده که به گفته فعالان اقتصادی، ناترازی انرژی در میان آن‌ها نقش پررنگ‌تری داشته است؛ مشکلی که صرفاً یک بنگاه را درگیر نکرده و با کاهش تولید، بر شاخص‌هایی مانند رشد اقتصادی و اشتغال نیز اثر گذاشته است.

در این میان، صنایع فولاد و سیمان به‌عنوان بخش‌هایی با سهم بالاتر در تولید و ارزآوری، بیش از دیگر حوزه‌ها از محدودیت‌های انرژی آسیب دیده‌اند. تأمین برق پایدار برای این صنایع، هم برای استمرار تولید و هم برای حفظ اشتغال، به یکی از محورهای تصمیم‌گیری دولت تبدیل شده است.

تأکید رئیس‌جمهور: برق صنعت قطع نشود

در همین راستا، مسعود پزشکیان رئیس‌جمهور در ۳۰ تیر و در همایش روز ملی صنعت و معدن اعلام کرد که به وزیر نیرو دستور داده است «برق دولت را قطع کنند اما برق صنایع قطع نشود». او تأکید کرد این رویکرد را شعار نمی‌داند و آن را یک باور در سیاست‌گذاری می‌خواند.

پس از آن، محمدرضا عارف معاون اول رئیس‌جمهور نیز در ۵ مرداد در شورای معاونان وزارت صمت اعلام کرد برای تأمین انرژی مورد نیاز صنایع، در برخی مقاطع ممکن است محدودیت مصرف برق خانگی اعمال شود. او همچنین بر این نکته تأکید کرد که صنایع باید در تأمین بخشی از برق مورد نیاز خود، ایجاد نیروگاه‌های مستقل را دنبال کنند.

این مواضع، به گفته گزارش ایرنا، برای بخشی از صنعتگران «نشانه‌ای از تغییر رویکرد» و امید به بهبود شرایط تأمین برق صنایع تلقی شده است.

توافق‌ها برای کاهش محدودیت برق شهرک‌های صنعتی

در ادامه، موضوع تأمین برق صنایع در نشست‌های مشترک وزارت صمت و وزارت نیرو نیز پیگیری شد. بر اساس توافق مطرح‌شده، قرار بود برنامه محدودیت برق شهرک‌های صنعتی از دو روز در هفته به یک روز کاهش پیدا کند تا اختلال در روند تولید کمتر شود.

همچنین بر اجرای توافقات قبلی درباره تأمین برق ۶ کارخانه فولادی که به گفته گزارش، هنوز عملیاتی نشده بود، تأکید شد و وزارت نیرو متعهد شد در چارچوب برنامه‌ریزی انجام‌شده، برق این واحدها را تأمین کند.

راهکارهای دولت؛ از مدیریت پیک تا بورس انرژی

گزارش ایرنا می‌گوید دولت برای مواجهه با ناترازی انرژی چند مسیر را هم‌زمان دنبال کرده است؛ از جمله مدیریت پیک مصرف و اولویت دادن به برق صنایع، و همچنین هدایت صنایع به سمت بورس انرژی با استناد به مفاد برنامه هفتم توسعه با هدف نزدیک شدن به قیمت‌های واقعی.

با این حال، طبق گفته مقامات صنفی، شرایط واقعی تأمین برق در ماه‌های اخیر با محدودیت‌های جدی همراه بوده و حتی سهمیه برق برخی صنایع کاهش یافته است.

فولاد: تأمین کمتر از ۱۵ درصد نیاز از شبکه

وحید یعقوبی معاون انجمن تولیدکنندگان فولاد ایران، اعلام کرد تأکید رئیس‌جمهور بر قرار گرفتن محدودیت برق صنایع در «اولویت آخر» مهم بوده و به بهبود تدریجی وضعیت برق شهرک‌های صنعتی کمک کرده است.

او گفت نیاز مصرفی واحدهای فولادی حدود ۵۵۰۰ مگاوات است، اما تنها حدود ۷۰۰ مگاوات (کمتر از ۱۵ درصد) از شبکه تأمین می‌شود؛ محدودیتی که به گفته او بیش از ۸۵ درصد ظرفیت زنجیره تولید را با چالش مواجه کرده است.

یعقوبی همچنین گفت با تأمین برق بخش تولید اسلب و بازگشت ظرفیت تولید، امکان کنترل تلاطم در بازار فولاد فراهم می‌شود. او از کاهش افت تولید «اسلب» از ۷۰ درصد به حدود ۵۰ درصد خبر داد و افزود در پنج سال گذشته، به‌دلیل قطعی برق و گاز، حاشیه سود شرکت‌های فولادی از ۳۳ درصد به ۶ درصد کاهش یافته و این موضوع، توان سرمایه‌گذاری و افزایش سرمایه را محدود کرده است.

به گفته او، خرید برق از بورس انرژی نیز برای شرکت‌های فولادی «مقرون‌به‌صرفه نیست» و هزینه‌ها را افزایش می‌دهد.

سیمان: کاهش سهمیه از ۷۰۰ به ۴۰۰ مگاوات

در بخش سیمان نیز علی‌اکبر الوندیان دبیرکل صنف کارفرمایان سیمان، به ایرنا گفت سال گذشته طبق توافق مکتوب، سهمیه ۷۰۰ مگاواتی در غیرپیک و سهمیه نامحدود در شب برای این صنعت در نظر گرفته شده بود، اما امسال سهمیه به ۴۰۰ مگاوات کاهش یافته است.

الوندیان تأکید کرد این ۴۰۰ مگاوات به‌صورت ۲۴ ساعته برای شبکه صنعتی تعریف شده، اما حتی بحث‌هایی درباره کاهش بیشتر آن نیز مطرح شده است.

جهش قیمت برق در بورس انرژی و اثر آن بر هزینه تولید

الوندیان از افزایش چشمگیر قیمت برق در بورس انرژی خبر داد و گفت در حالی که قیمت برق برای صنایع حدود ۲ هزار تومان برآورد می‌شد، قیمت‌ها در بورس انرژی از متوسط ۵ هزار تومان در خرداد به ۱۵ هزار تومان در ۲۰ تیر رسیده است.

او هشدار داد صنعت سیمان با نرخ‌های ثابت در بورس کالا، توان تاب‌آوری در برابر این جهش قیمتی را در بلندمدت ندارد و این وضعیت می‌تواند به افزایش قیمت تمام‌شده تولید و در نهایت تنش قیمتی در بازار سیمان منجر شود.

او همچنین درباره تولید گفت در سه‌ماهه نخست سال، تولید کلینکر با حدود ۲ درصد کاهش به ۱۹ میلیون و ۸۰۰ هزار تن رسیده، اما تولید سیمان با ۳ درصد رشد به ۱۶ میلیون و ۵۰۰ هزار تن افزایش یافته است؛ موضوعی که به گفته او نشان می‌دهد با وجود محدودیت‌های انرژی، صنعت در ابتدای سال توانسته پاسخگوی رشد ۱۵ درصدی فروش در بورس کالا باشد.

الوندیان در پایان خواستار بازنگری در سیاست‌های حمایتی شد و گفت اگر قرار است صنایع مطابق برنامه هفتم توسعه به سمت بورس انرژی و بازار آزاد هدایت شوند، لازم است قیمت‌های پایه و کف در بورس کالا نیز متناسب با رشد هزینه انرژی اصلاح شود؛ در غیر این صورت، پایداری تولید در صنعت سیمان با ریسک مواجه می‌شود.

منبع : ایرنا