سید مصطفی موسوی، رئیس کمیسیون گردشگری اتاق ایران، با اشاره به وضعیت کنونی بحران صنعت گردشگری ایران اظهار کرد: شرایط فعلی گردشگری و پلتفرم‌های فعال در این حوزه به مراتب دشوارتر از دوران کرونا است و در حال حاضر مهم‌ترین اولویت کمیسیون گردشگری، حفظ و بقای کسب‌وکارهای این صنعت به شمار می‌رود.

وی  از تهیه گزارشی درباره خسارت‌های وارد شده در جنگ رمضان به حوزه گردشگری کشور خبر داد و گفت: در بسته پیشنهادی بخش خصوصی، پلتفرم‌های گردشگری نیز مورد توجه قرار گرفته‌اند و فعالان این حوزه در فرآیند تدوین مطالبات مشارکت داشته‌اند. این پیشنهادها در قالب نامه‌ای رسمی به وزارت میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع دستی ارسال شده و در آن میزان خسارت‌ها، نوع آسیب‌های وارد شده و استان‌هایی که بیشترین آسیب را دیده‌اند، جمع‌بندی شده است.

موسوی درباره ابعاد خسارت‌های صنعت گردشگری توضیح داد: زیان‌های این حوزه تنها به تعطیلی واحدها محدود نمی‌شود، بلکه بخش قابل توجهی از خسارت‌ها مربوط به سودهای از دست رفته است. بسیاری از هتل‌ها، شرکت‌ها و فعالان گردشگری برای همکاری با طرف‌های خارجی برنامه‌ریزی کرده بودند، اما این فرصت‌ها از دست رفته است. به همین دلیل تلاش شده این خسارت‌های پنهان نیز در مطالبات بخش خصوصی منعکس شود.

رئیس کمیسیون گردشگری اتاق ایران در مقایسه شرایط فعلی با دوران شیوع کرونا گفت: در دوران کرونا اگرچه در ماه‌های نخست با مشکلات جدی مواجه بودیم، اما به تدریج دستورالعمل‌های مشخصی برای سفر تدوین شد و ظرفیت پروازها، هتل‌ها و سایر خدمات گردشگری مشخص بود. در نتیجه فعالان این حوزه می‌توانستند بر اساس آن برنامه‌ریزی کنند. اما در شرایط جنگی، میزان بلاتکلیفی بسیار بیشتر است و امکان برنامه‌ریزی، سرمایه‌گذاری، عقد قرارداد با طرف‌های خارجی و حتی پیش‌بینی آینده وجود ندارد.

وی با اشاره به وضعیت پلتفرم‌های گردشگری افزود: سازمان هواپیمایی کشوری برای سامانه‌های فروش اینترنتی بلیت مجوز صادر می‌کند، اما تعداد پلتفرم‌های بزرگ و اثرگذار در این حوزه محدود است و تنها چند شرکت توان ارائه گسترده خدماتی مانند فروش بلیت، رزرو هتل و خدمات سفر را دارند.

به گفته موسوی، در ماه‌های اخیر قطع اینترنت و اختلال در ارتباط با سامانه‌های خارجی یکی از مهم‌ترین چالش‌های این پلتفرم‌ها بوده است. همچنین بسته شدن و بازگشایی مکرر حریم هوایی کشور باعث شده پروازها به صورت مداوم لغو یا دوباره برقرار شوند. این وضعیت نزدیک به شش تا هفت ماه ادامه داشته و خسارت‌های قابل توجهی به کسب‌وکارهای گردشگری وارد کرده است.

او توضیح داد که پلتفرم‌های گردشگری در حوزه‌هایی مانند فروش بلیت، خدمات هتلینگ و اقامتگاه‌ها فعالیت دارند و درآمدهای این بخش‌ها در قالب یک چرخه مالی مشترک مدیریت می‌شود. بنابراین توقف یکی از بخش‌های اصلی مانند فروش بلیت هواپیما می‌تواند کل ساختار مالی این شرکت‌ها را تحت تأثیر قرار دهد و حتی بازگرداندن وجوه مشتریان را با مشکل مواجه کند.

موسوی تأکید کرد: دولت باید علاوه بر حمایت از پلتفرم‌های گردشگری، شرایطی فراهم کند که مردم نیز متضرر نشوند و وجوه پرداختی آنها به موقع بازگردانده شود. به گفته او در حال حاضر بسیاری از این پلتفرم‌ها سود قابل توجهی ندارند و در برخی موارد برای جلوگیری از تعدیل نیرو، کارکنان با حقوق کمتر از حد معمول به فعالیت خود ادامه می‌دهند تا مجموعه‌ها بتوانند به فعالیت خود ادامه دهند.

رئیس کمیسیون گردشگری اتاق ایران با اشاره به فشارهای وارد شده به فعالان این صنعت گفت: طی دو سال گذشته صنعت گردشگری کشور همواره تحت تأثیر حوادث و رخدادهای مختلف قرار داشته و به همین دلیل با نوسان‌های جدی مواجه بوده است. در نتیجه این صنعت هنوز نتوانسته به ظرفیت‌های پیش از دوران کرونا بازگردد.

وی در ادامه با اشاره به مفهوم تاب‌آوری اقتصادی گفت: تاب‌آوری مفهومی زنجیره‌ای است و اگر بخش دولتی نتواند سطح تاب‌آوری خود را افزایش دهد، بخش خصوصی نیز قادر به ادامه مسیر نخواهد بود. زمانی که نهادهایی مانند سازمان تأمین اجتماعی، سازمان امور مالیاتی، بانک‌ها و سایر دستگاه‌ها همچنان مطالبات خود را با همان شدت گذشته از بخش خصوصی مطالبه می‌کنند، ادامه فعالیت برای فعالان اقتصادی دشوار می‌شود و این روند می‌تواند به تعطیلی کسب‌وکارها، خروج سرمایه‌گذاران از صنعت گردشگری و افزایش بیکاری منجر شود.

او در پایان درباره برآورد میزان خسارت‌های وارد شده گفت: این موضوع تنها به کسب‌وکارهای گردشگری محدود نمی‌شود و بخش‌هایی مانند بناهای تاریخی، آثار میراث فرهنگی، هتل‌ها، رستوران‌ها و اماکن گردشگری آسیب‌دیده نیز باید در محاسبات لحاظ شوند. هرچند وزارت میراث فرهنگی برآوردهای اولیه‌ای انجام داده، اما هنوز هیچ دستگاهی به جمع‌بندی نهایی درباره میزان خسارت‌ها نرسیده و ارقام مطرح‌شده در حال حاضر صرفاً برآوردهای تقریبی است.

منبع : پیوست