لیلا فولادوند، مدیرعامل انجمن مستندسازان حیات‌وحش، تنوع زیستی و محیط‌زیست ایران، در گفت‌وگو با روابط عمومی سازمان حفاظت محیط‌زیست درباره ضرورت تأسیس این انجمن اظهار کرد: پرسش اصلی این نبود که چرا باید چنین انجمنی شکل بگیرد، بلکه این بود که چرا کشوری با جایگاه ایران در تنوع زیستی و با سابقه چند دهه مستندسازی طبیعت، تاکنون فاقد یک انجمن تخصصی در این حوزه بوده است.

وی با اشاره به ظرفیت‌های طبیعی ایران افزود: ایران از مهم‌ترین کانون‌های تنوع زیستی منطقه به شمار می‌رود و زیست‌بوم‌هایی متنوع از جنگل‌های هیرکانی و زاگرس تا کویرهای مرکزی، خلیج فارس و دریای عمان را در خود جای داده است. به گفته او، بخش مهمی از این میراث طبیعی با تهدیدهای جدی روبه‌روست و در چنین شرایطی روایت طبیعت صرفاً یک فعالیت هنری نیست، بلکه بخشی از مسئولیت فرهنگی و حتی امنیت زیستی کشور محسوب می‌شود.

فولادوند با بیان اینکه مستندسازان حیات‌وحش و محیط‌زیست تاکنون فاقد یک نهاد رسمی و تخصصی بوده‌اند، تأکید کرد: این انجمن برای نمایندگی این حوزه، دفاع از ظرفیت‌های آن و فراهم کردن زمینه توسعه حرفه‌ای مستندسازان شکل گرفته است. وی افزود: حفاظت از طبیعت بدون روایت امکان‌پذیر نیست، زیرا جامعه از آنچه نمی‌شناسد حفاظت نمی‌کند و آنچه دیده و روایت نشود به مطالبه عمومی تبدیل نخواهد شد.

مدیرعامل انجمن مستندسازان حیات‌وحش درباره اهداف کوتاه‌مدت این مجموعه گفت: در گام نخست، ایجاد یک خانه حرفه‌ای برای مستندسازان این حوزه در دستور کار قرار دارد؛ فضایی برای انسجام‌بخشی ظرفیت‌ها، انتقال تجربه، ارتقای دانش تخصصی و پیگیری مطالبات حرفه‌ای اعضا. به گفته او، تقویت ارتباط میان سینمای مستند محیط‌زیست و نهادهای علمی، پژوهشی و حفاظتی نیز از اولویت‌هاست تا تولید آثار بر پایه دانش معتبر و نیازهای واقعی شکل گیرد.

وی در تشریح چشم‌انداز بلندمدت انجمن اظهار کرد: هدف، تبدیل شدن به مرجع تخصصی مستندسازی حیات‌وحش و محیط‌زیست در کشور است؛ نهادی که بتواند در سیاست‌گذاری‌های فرهنگی مرتبط با محیط‌زیست نقش مشورتی ایفا کند، از تولید آثار باکیفیت حمایت کند و زمینه حضور مؤثر فیلمسازان ایرانی در عرصه‌های بین‌المللی را فراهم آورد.

فولادوند «مستندسازی مسئولانه» را از رویکردهای بنیادین انجمن دانست و گفت: ارزش یک فیلم حیات‌وحش تنها به کیفیت تصاویر وابسته نیست، بلکه به پایبندی آن به اصول اخلاقی و حفاظتی نیز بستگی دارد. مستندساز محیط‌زیست بخشی از جامعه حفاظت از طبیعت است و باید از هرگونه مداخله آسیب‌زا به گونه‌ها و زیستگاه‌ها پرهیز کند. به گفته او، انجمن از مستندسازی حیات‌وحش دفاع می‌کند، اما از هر نوع مستندسازی دفاع نخواهد کرد، بلکه بر روایت‌های مسئولانه تأکید دارد.

وی توسعه آموزش‌های تخصصی، برگزاری کارگاه‌ها و نشست‌های حرفه‌ای، ایجاد بانک اطلاعاتی متخصصان، تسهیل ارتباط میان فیلمسازان و نهادهای علمی و اجرایی و حمایت از حضور آثار در رویدادهای داخلی و بین‌المللی را از برنامه‌های انجمن برشمرد. همچنین توسعه همکاری با رسانه‌ها، شبکه‌های تلویزیونی، پلتفرم‌های آنلاین، دانشگاه‌ها و جشنواره‌های تخصصی برای افزایش دیده‌شدن آثار محیط‌زیستی در دستور کار قرار دارد.

مدیرعامل انجمن در پایان تأکید کرد: موفقیت این نهاد زمانی محقق می‌شود که مستندهای محیط‌زیستی بیش از گذشته دیده شوند، روایت طبیعت جایگاه پررنگ‌تری در گفتمان فرهنگی کشور پیدا کند و حفاظت از محیط‌زیست به دغدغه‌ای عمومی‌تر تبدیل شود.