بحران بقای یوزپلنگ آسیایی در توران؛ از هجوم شترها تا خشکسالی و کمبود طعمه

تحریریه پیام ما

6 اردیبهشت 1405، 11:41

مدیر پروژه حفاظت از یوزپلنگ آسیایی با هشدار نسبت به وضعیت بحرانی تنها زیستگاه زادآور این گونه در توران، مهم‌ترین چالش‌های بقای «یوزپلنگ آسیایی» را حضور ۱۵ هزار نفر شتر، خشکسالی شدید و کاهش چشمگیر طعمه‌ها دانست. وی تأکید کرد که توران تنها امید باقی‌مانده برای جلوگیری از انقراض کامل این گونه ارزشمند است.

خطر انقراض در کمین یوز آسیایی

باقر نظامی با تأکید بر اینکه زیستگاه‌های جنوبی یوزپلنگ در استان یزد عملاً از دست رفته‌اند، تصریح کرد: در حال حاضر «توران» تنها زیستگاه زادآور و یکپارچه یوز آسیایی است. از آنجایی که هیچ منطقه دیگری این یکپارچگی را ندارد، کوچکترین آسیب به لکه جمعیتی یوز در توران، به معنای انقراض قطعی این گونه در طبیعت خواهد بود.

چالش‌های زیست‌محیطی: شترها و خشکسالی

توران با مساحت یک میلیون و ۴۵۰ هزار هکتاری، با فشارهای زیست‌محیطی شدیدی مواجه است. حضور ۱۵ هزار نفر شتر در این منطقه موجب نابودی پوشش گیاهی شده و خشکسالی‌های پیاپی نیز این بحران را تشدید کرده است. این شرایط باعث شده تا تعداد طعمه‌های یوزپلنگ به حدود ۲۰۰۰ رأس کاهش یابد که حتی برای تأمین نیاز رقبایی چون کفتار، گرگ و پلنگ نیز کافی نیست؛ در نتیجه، یوزپلنگ که رقیب ضعیف‌تری محسوب می‌شود، در تنگنای غذایی قرار گرفته است.

وضعیت پراکندگی یوزها

نظامی با اشاره به تغییر الگوی حضور یوزها گفت: مشاهدات یوزپلنگ در خارج از محدوده توران افزایش یافته است، اما در داخل زیستگاه توران، به‌ویژه در بخش‌های جنوبی، شاهد کاهش حضور این گونه هستیم که نشان‌دهنده ناامن شدن یا کاهش منابع در بخش‌های کلیدی است.

استراتژی‌های حفاظتی و اتصال زیستگاه‌ها

برای مقابله با «تکه تکه شدن زیستگاه‌ها»، اقدامات زیر در دستور کار قرار دارد:

تقویت یوزکنام: تقویت حفاظت از این محدوده ۴۰۰ هزار هکتاری به عنوان حلقه اتصال توران و میاندشت.
قرق‌های اختصاصی: تصویب محدوده «عشق‌آباد» در جنوب تهران برای اتصال زیستگاه‌های توران و نایبندان.
توسعه حفاظتی: تلاش برای یکپارچه‌سازی زیستگاهی در غرب خراسان رضوی (سبزوار، بردسکن و بجستان) و تخصیص بودجه به منطقه خوش‌ییلاق.
مشارکت محلی: استفاده از ظرفیت جوامع بومی و آموزش‌های عمومی برای حفاظت مؤثرتر.

کمبود منابع انسانی؛ مانع اصلی حفاظت

مدیر پروژه حفاظت از یوز آسیایی در پایان، کمبود نیروی انسانی متخصص را یکی از موانع اصلی در مسیر اجرای طرح‌های حفاظتی برشمرد و خواستار تسهیل در به‌کارگیری متخصصان با‌تجربه برای پیشبرد این پروژه حیاتی شد.

به اشتراک بگذارید:

برچسب ها:

توران، حیات‌وحش، سازمان حفاظت محیط زیست، محیط زیست، یوز، یوز ایرانی