نظارت عمومی بر سقط جنین

طبق اعلام رسانه قوه قضائیه، دادستانی کل کشور برای اجرای راهکار شماره ۱۳۳ از مأموریت‌های سند تحول و تعالی قوه قضائیه با موضوع «فراهم‌سازی امکان اعلام گزارش برخط درباره انجام غیرقانونی سقط جنین، نظارت بر توزیع داروهای سقط جنین و پیگیری و برخورد با مجرمان به‌صورت ویژه با همکاری ضابطان»، صفحه‌ای اختصاصی در پایگاه اطلاع‌رسانی خود راه‌اندازی کرده است.

در صفحه اختصاصی گزارش‌های مردمی که فضایی برای وارد کردن مشخصات هویتی و آدرس دقیق افراد است، این تذکر داده شده: «این معاونت از ورود به پرونده‌ها و دعاوی شخصی و خصوصی معذور است، لذا از ارسال این قبیل موارد جداً خودداری شود. ارسال هرگونه گزارش خلاف واقع و کذب، مطابق با ماده ۷۴۶ کتاب تعزیرات قانون مجازات اسلامی مصوب سال ۱۳۹۲ پیگرد قانونی دارد.»

قوه قضائیه همچنین در این سامانه عنوان کرده است توضیحات افراد درباره گزارش‌های مرتبط با سقط جنین باید حداقل شامل بیان نوع تخلف (فروش داروی سقط، انجام سقط غیرقانونی جنین یا فعالیت‌های سازمان‌یافته در این حوزه) و همچنین قید مشخصات فرد یا افراد فعال و نشانی محل انجام اقدامات مجرمانه مذکور در فضای حقیقی یا مجازی در قالب «نحوه ارائه گزارش سقط غیرقانونی جنین و شاخص‌ها، ویژگی‌ها و مستندات مورد نیاز» باشد.

قوه قضائیه توضیح داده است عموم شهروندان می‌توانند از طریق این سامانه تخلفات مشاهده‌شده را به‌صورت آنلاین ثبت و گزارش کنند. بر این اساس، اجرای این اقدام به‌طور مشترک به‌عهده معاونت پیگیری حقوق عامه و پیشگیری از وقوع جرم و معاونت امور فضای مجازی دادستانی کل کشور است و با همکاری معاونت راهبردی در زمینه آموزش و اطلاع‌رسانی به عموم مردم درباره نحوه استفاده از سیستم گزارش‌دهی دنبال می‌شود.

این اقدام درحالی‌است که طبق اظهارات رسمی درصد کمی از سقط‌های جنین ثبت‌شده در سال جاری عمدی بوده است.

پیش‌ازاین «رضا سعیدی»، سرپرست مرکز جوانی جمعیت وزارت بهداشت و درمان، به خبرگزاری میزان گفته بود: «در شش‌ماهه ابتدایی سال ۱۴۰۴ حدود ۳۶ هزار و ۸۱۹ سقط جنین در سامانه باربری سالم ثبت شده که از این تعداد سقط ثبت‌شده، ۲۸ هزار و ۶۰۰ مورد خودبه‌خودی و تنها هزار و ۱۰۰ مورد عمدی بوده است.»

به‌گفته او، طبق مطالعه‌ای که در سال ۹۸  از ۲۰ هزار زن در جمعیت شهری ۱۰ استان کشور انجام شده، مهم‌ترین دلیل سقط جنین عمدی نخواستن فرزند و بارداری ناخواسته بوده است. همچنین مسائل مالی، زمان نامناسب بارداری و فرزندآوری، نقایص جنینی، مشکلات جسمی مادر، بارداری ضمن عقد، ترس ازدست‌دادن شغل از دیگر موارد سقط جنین عمدی بوده است.

از سوی دیگر، براساس آمار سامانه باربری سالم، از ۳۶ هزار و ۸۱۹ سقط انجام‌شده در شش ماه ابتدایی سال، فقط ۶۳۶ مورد در بیمارستان انجام شده است، اما طبق مطالعه‌ای علمی در سال ۹۸، بین ۶۳ تا ۷۳ درصد سقط‌ها در خانه، ۳۰ درصد در مراکز سرپایی غیررسمی و تنها پنج درصد در بیمارستان‌ها اتفاق افتاده است.

به‌گفته سعیدی، سقط جنین در ۵۸ درصد موارد با دارو‌های شیمیایی و در ۱۴ درصد نیز توسط دارو‌های گیاهی انجام شده و کورتاژ نیز ۱۹ درصد و دستکاری و سایر اقدامات نیز شش درصد بوده است.