دیپلماسی در سایه بدبینی؛ روایت اندیشکده‌های غربی از مذاکرات ۶ فوریه در مسقط

به گزارش «پیام ما» بر اساس ارزیابی‌های منتشر شده از سوی مؤسسات غربی همچون «شورای آتلانتیک»، «چتم هاوس» و «مؤسسه مطالعات جنگ (ISW)»، تضاد بنیادین در دستور کار دو طرف، اصرار ایران بر رفع تحریم‌ها در برابر اصرار آمریکا بر مذاکره پیرامون توان موشکی و منطقه‌ای، این گفتگوها را پیش از آغاز، در معرض بن‌بست قرار داده است.
هسته‌ای در برابر همه چیزتحلیل‌گران «مؤسسه مطالعات جنگ» (ISW) در گزارش‌های اخیر خود، موضع ایران را «انعطاف‌ناپذیر» توصیف کرده‌اند. به گفته جاناتان سای و احمد شراوی، پافشاری تهران بر تغییر مکان مذاکرات به عمان و محدود کردن گفتگوها به پرونده هسته‌ای، تلاشی برای فرار از بحث درباره «خلع سلاح گروه‌های همسو» (مانند حزب‌الله و حماس) است. این در حالی است که مارکو روبیو، وزیر خارجه ایالات متحده، صراحتاً اعلام کرده که هرگونه توافقی باید فراتر از مسائل هسته‌ای بوده و شامل محدودیت‌های موشکی و حقوق بشری نیز باشد.
تاکتیک «خرید زمان» یا «تسلیم استراتژیک»؟نیت سوانسون، مدیر پروژه استراتژی ایران در «شورای آتلانتیک»، این مذاکرات را نه راهی برای حل دائمی بحران، بلکه تاکتیکی برای «مدیریت تنش» می‌داند. او معتقد است واشینگتن از این گفتگوها به عنوان ابزاری برای جلوگیری از وقوع جنگ در کوتاه‌مدت استفاده می‌کند، اما هشدار می‌دهد که بدون عقب‌نشینی ایران از حمایت نیروهای نیابتی، این «حباب دیپلماتیک» به سرعت خواهد ترکید.در سوی دیگر، تحلیل‌گران «چتم هاوس» از جمله صنم وکیلی، بر این باورند که دونالد ترامپ به دنبال «تسلیم استراتژیک ایران» است. به گفته آن‌ها، این مذاکرات آخرین فرصت برای کشورهای اروپایی (E3) است تا پیش از بازگشت آمریکا به گزینه فشار حداکثری نظامی، راهی برای میانجی‌گری بیابند.
از غنی‌سازی ۲۰ درصد تا صفربحث‌های فنی هسته‌ای نیز یکی از چالش‌های اصلی است. اندریا استریکر از «بنیاد دفاع از دموکراسی‌ها» (FDD)، پیشنهادهای احتمالی ایران مبنی بر کاهش غنی‌سازی از ۶۰ به ۲۰ درصد را نوعی «سیاست» برای خرید زمان می‌خواند. همزمان، فرانک میلر و رز گاتمولر در گفتگو با شبکه PBS تأکید کرده‌اند که ایالات متحده نباید به کمتر از «غنی‌سازی صفر» رضایت دهد؛ شرطی که پذیرش آن از سوی تهران بسیار بعید به نظر می‌رسد.
مذاکره زیر سایه تهدیدرسانه‌هایی چون اکسیوس و آسوشیتدپرس گزارش داده‌اند که دولت ترامپ همزمان با ارسال سیگنال‌های دیپلماتیک، هشدارهای سنگینی را نیز مخابره کرده است. باراک راوید، تحلیل‌گر اکسیوس، معتقد است که ترامپ با وجود حفظ کانال مذاکره برای جلوگیری از جنگ منطقه‌ای، به رهبران ایران هشدار داده که باید «بسیار نگران» باشند.در مجموع، برآیند نظرات کارشناسان غربی در آستانه مذاکرات مسقط نشان می‌دهد که بدون یک تغییر محاسباتی بزرگ، چه در تهران برای پذیرش مذاکرات جامع و چه در واشینگتن برای تعدیل خواسته‌ها، این دور از گفتگوها نیز احتمالاً سرنوشتی جز تداوم وضعیت «نه جنگ، نه صلح» و یا حتی تشدید تنش‌ها نخواهد داشت.منبع: جمع‌بندی گزارش‌های ISW، شورای آتلانتیک، چتم هاوس و رسانه‌های PBS، رویترز و اکسیوس.