سروهای نقره‌ای پارک «باصفا ۲» درگیر ویروس

ساعت ۷ صبح است. صدای موسیقی ورزشکاران صبحگاهی و نسیم خنکی که می‌وزد، روح را تازه می‌کند. میز پینگ‌پنگ، زمین چمن مصنوعی و وسایل ورزشی نوید تجربه‌ای لذت‌بخش می‌دهند. اما کافی است نگاهی به درختان پارک بیندازیم، آنجاست که با صحنه‌ای غم‌انگیز روبه‌رو می‌شویم؛ درختانی که زمانی سبز و شاداب بودند، بسیاری‌شان خشک یا نیمه‌خشک‌ شده‌اند. 

پارک «باصفا ۲» یکی از بزرگترین پارک‌های محله فردوس شرق در منطقه ۵ تهران واقع است و خشکی تدریجی آن اهالی محل را نگران کرده است. در بخش‌های مختلف پارک در خیابان وفاآذر جنوبی، درختان تازه‌ای کاشته شده، ولی برگ‌های بعضی از این درختان هم به‌ زردی گراییده و انگار قرار است قدنکشیده به‌ کام مرگ فرو روند.

پیگیری اهالی محل بی‌پاسخ ماند

عکس‌هایی که اهالی محله از وضعیت این پارک در سال ۱۴۰۱ ثبت کرده‌اند، نشان از سرسبزی و هرس‌کاری درختان دارد؛ پارکی سبز و بانشاط که حال هر عابری را بهتر می‌کرد. اما حالا دیگر خبری از آن سرزندگی نیست. به هر سمت پارک که نگاه می‌کنی، تعدادی درخت خشک یا نیمه‌‌خشک می‌بینی؛ درختانی که گفته می‌شود دیگر قابل‌احیا نیستند و باید قطع شوند. تعدادی از درختان قطع و جایشان با نهال‌های تازه پر شده است؛ اما این نهال‌ها هم وضع مناسبی ندارند، گویی فقط درخت‌ها را کاشته‌ و به امان خدا رها کرده‌اند. همه این آثار نشان می‌دهد شهرداری به این پارک رسیدگی نمی‌کند. 

کسانی که برای ورزش به پارک آمده‌اند هم این‌گونه فکر می‌کنند. دختری جوان که در حال پیاده‌روی است، می‌گوید: «خیلی‌وقت است که این پارک رها شده. در تابستان اصلاً آبیاری نشد. این درختان به آب نیاز دارند، اما تمام تابستان شاید دو-سه بار به آنها آب داده شد. حتی درختانی که تازه کاشته شده‌اند نیز حال خوبی ندارند.»

مردی که سال‌ها در این محل ساکن است، از پیگیری‌اش از شهرداری می‌گوید؛ پیگیری‌‌هایی که یا بی‌پاسخ مانده‌اند یا جواب گرفته‌اند پارک مشکل کمبود آب ندارد، درحالی‌که حال‌وروز آن چیز دیگری را نشان می‌دهد. همچنین او اشاره می‌کند که پیمانکار قبلی اهمیتی برای پارک قائل نبود و حتی ساختمان پارک را به تعدادی کارگر اجاره داده بود.

زنی از گروه ورزش جدا می‌شود و می‌گوید با پیگیری و اعتراض ساکنان منطقه به‌تازگی وضع رسیدگی به پارک بهتر شده و توجه بیشتری به آن می‌شود و گیاهان با نظم بیشتر آبیاری می‌شوند. اما اینکه این روند ادامه خواهد داشت یا می‌تواند پارک را نجات دهد، در طول زمان مشخص خواهد شد؛ زیرا هنوز این رسیدگی به‌جز مرطوب بودن پای درختان، نشانه دیگری ندارد.

ویروس؛ عامل خشکی «سرو نقره‌ای»

«هادی کاشانی»، کارشناس فضای سبز شهری، بیماری ویروسی را دلیل خشکیدن درختان می‌داند؛ بیماری‌ای که اگر هرچه زودتر درمان نشود و یا در روندی سریع‌تر درختان مبتلا قطع و امحا نشوند، می‌تواند همه سروهای نقره‌ای تهران را گرفتار کند. او به «پیام ما» می‌گوید: «دلیل اصلی خشکی این درختان اپیدمی فراگیری است که سروهای نقره‌ای در تمام پارک‌های شهر تهران را درگیر کرده است. ابتدا تصور می‌شد بیماری ناشی از‌ قارچ «فوزاریوم» باشد، اما بعد از آزمایشاتی که مؤسسه تحقیقات جنگل‌ها و مراتع انجام داد، مشخص شد بیماری ویروسی است؛ هرچند نوع دقیق آن هنوز مشخص نیست.»

او ادامه می‌دهد: «میزان آبیاری در مقاومت این گیاه در برابر بیماری مؤثر است. هرچه میزان آبیاری گیاه کمتر باشد، مقاومت گیاه در برابر بیماری کمتر و احتمال ابتلای درخت به این بیماری بیشتر می‌شود. بعد از ابتلا نیز بارش‌های شدید فصلی بیماری را شدت بخشیده و خشکیدن درختان شدیدتر می‌شود.»

به‌گفته کاشانی، فعلاً برای کندشدن روند بیماری از قارچ‌کش استفاده می‌شود، اما عاجل‌ترین اقدام برای توقف آن قطع و امحای درختان بیمار است؛ زیرا «اگر هرچه زودتر جلوی این بیماری گرفته نشود، حتی می‌تواند نسل سرو نقره‌ای را در تهران منقرض کند».

سال گذشته مسئول ناحیه ۲ شهرداری منطقه ۵ در پاسخ به روزنامه «پیام ما» کمبود آب را عامل خشکی درختان دانسته و وعده داده بود به‌دلیل شکایت یکی‌دو نفر از اهالی، شهردار جدید از این پارک بازدید خواهد کرد. درنهایت خبری از بازدید شهردار نشد و وضع پارک که تا آن زمان به فضایی خلوت برای معتادان تبدیل شده بود، هنوز تغییری نکرده و اعتراض مردم محل بی‌جواب مانده است.