آب خاکستری جایگزین هدررفت

بدون تردید بخش بزرگی از بحران‌ها و ناترازی های موجود در حوزه برق، گاز، آب و … محصول ناكارآمدی و عدم مدیریت صحیح این حوزه‌ها در طول سال‌های گذشته است.    

البته بخش دیگری از علل این بحران‌ها به نحوه مصرف و فرهنگ استفاده از این انرژی‌ها و نزولات آسمانی از سوی مردم، برمی‌گردد. بااین‌حال، حاكمیت که نقش اساسی در فرهنگسازی و آگاهی‌بخشی و استفاده از ابزار مناسب در جهت مدیریت منابع دارد، حتی با برخورداری از تمام امكانات تبلیغی به‌درستی نتوانست در فرهنگسازی برای استفاده درست از منابع تأثیرگذاری زیادی داشته باشد.              

آب خاكستری (Greywater) كه به آن آب بازیافتی یا فاضلاب خانگی هم گفته می‌شود، آبی است كه از فعالیت‌های خانگی غیر از سرویس بهداشتی مانند آب حمام، روشویی، آشپزخانه، لباسشویی و ظرفشویی به‌دست می‌آید. این آب حاوی مقدار کمی آلودگی از جمله صابون، مواد شوینده، مو، چربی و ذرات معلق است، اما فاقد فضولات انسانی است؛ به همین دلیل، از نظر بهداشتی و فنی با آب سیاه که از توالت می‌آید، تفاوت زیادی دارد. اگرچه این آب‌ها دیگر برای آشامیدن یا پخت‌وپز مناسب نیستند، اما می‌توان از آنها برای آبیاری باغچه‌های آپارتمانی و آبیاری فضای سبز، فلاش‌تانک و حتی شست‌وشوی خودرو و سطوح استفاده كرد.          

آب خاکستری به‌عنوان یک منبع پنهان اما در دسترس، می‌تواند در کاهش مصرف آب لوله‌کشی تأثیر بسزایی داشته باشد. درواقع، طبق آمار، در یک خانه معمولی حدود ۵۰ تا ۷۰ درصد از آب مصرفی قابلیت بازیافت به‌عنوان آب خاکستری را دارد. بازیافت آب خاکستری می‌تواند تا ۵۰ درصد از مصرف آب شهری را کاهش دهد. مدیریت درست آب خاکستری نه‌تنها به حفظ محیط‌زیست کمک می‌کند، بلکه باعث کاهش فشار بر سیستم‌های فاضلاب شهری و صرفه‌جویی قابل‌توجه در قبوض آب نیز می‌شود.        

در بسیاری از كشورهای توسعه‌یافته كه حتی مشكل كمبود آب ندارند، از فناوری‌های مختلف برای استفاده بهینه از آب‌های خاكستری استفاده می‌شود. در بیشتر این كشورها آب شرب را برای آبیاری فضای سبز،  فلاش‌تانک و غیره به‌كار نمی‌برند، بلكه از همین آب‌های خاكستری استفاده می‌کنند. اما متأسفانه در کشور ما به‌طور نمونه بعضی اوقات برای شستن چند برگ کاهو و یا شستن مقدار کمی میوه، چندین لیتر آب آشامیدنی هدر می‌رود. با استفاده از ظرفیت بازیافتی آب‌های خاکستری می‌توان خیلی راحت از این آب‌ها برای آب دادن به گل‌ها استفاده کرد.                    

استفاده از آب‌های خاكستری باعث كاهش مصرف آب شرب، صرفه‌جویی در هزینه‌های آب و كاهش فشار بر سیستم‌های فاضلاب می‌شود و همچنین می‌تواند باعث جلوگیری از اتلاف آب، به‌ویژه در مكان‌های عمومی مانند مدارس، ادارات و پارک‌ها شود.