جواهری از خشت

اصفهک یکی از روستاهای طبس است و در فاصله ۳۸ کیلومتری شرق این شهرستان قرار دارد؛ روستای کوچکی که در جریان زلزله مرگبار ۲۵ شهریور سال ۱۳۵۷ به‌کلی از بین رفت. اما اتفاق ویژه‌ای در سال ۱۳۹۴ در اصفهک افتاد و آن اینکه جوانانی که تمام تصوراتشان از روستای اجدادی به خاطرات مادربزرگ‌ها محدود بود و هرگز اصفهک آباد قبل از زلزله را ندیده بودند، تصمیم به بازسازی روستا گرفتند. در اولین گام روستا را به مسافران عبوری معرفی و آنها را به تماشای آن دعوت کردند. به‌مرور اصفهک توجه‌ها را به خود جلب کرد، مرمت خانه‌های روستا شروع شد. یکی بعد از دیگری، کاری که همچنان در اصفهک ادامه دارد. مدرسه روستا، مسجد، خانه‌ها، حمام، و مهمتر از تمام آنها، فضایی برای تماشای آسمان کویر؛ رصدخانه اصفهک را حالا بسیاری از گردشگران می‌شناسند.

با تلاش‌های جوانانی که به روستای اجدادی‌شان علاقه‌مند بودند، بعد از سال‌ها دوباره زندگی به روستا بازگشت. خانه‌ها که مرمت شدند، تبدیل به اقامتگاهی برای مسافران کویر شدند. اهالی همراه شدند، مرمتگران مشغول کار، اصفهک انگار در تمام آن روزهای میان امید و ناامیدی می‌دانست که قرار است نامی جهانی باشد. امروز دیگر جهان نام و قصه این روستا را شنیده است.

هر خانه نماینده بخشی از المان‌های معماری کویر است. خانه‌های خشت‌وگلی، آسمان پرستاره، کویر آرام و مرموز، باغ‌های سبز و روستایی که جان دوباره می‌گیرد. یک نفر نوشته است: «در اصفهک هیچ دودی از قلیان و سیگار در محوطه روستا دیده و هیچ ظرف پلاستیکی استفاده نمی‌شود. هیچ حیوانی قدم به درون اتاق‌ها نمی‌گذارد و هیچ انسانی با کفش در اتاق راه نمی‌رود. شب‌ها نور فانوس‌ها، روشنی‌بخش کوچه‌هاست و سکوت زینت‌بخش فضا» مگر می‌توان به این روستا افتخار نکرد؟! مگر می‌توان به جهان نشانش نداد؟!

در اصفهک می‌شود تجربه‌های نو داشت از تجربه خشت‌زنی در کارگاه روستا تا شنیدن قصه مردمی که دیارشان را دوست داشتند و ویرانی آن را باور نکردند؛ چراکه اهل کویرند. بعضی می‌گویند رفتار جامعه محلی در این روستا مطابق با استانداردهای جهانی است، اما شاید آنها به خلقیات مردم کویرنشین آشنا نیستند. نمی‌دانند کسانی که در بی‌آبی کویر باغ سرسبز می‌سازند، توان آباد کردن یک روستا را که زلزله چیزی از آن باقی نگذاشته بود را هم دارند. اصفهک جایی است که انسان امروز را به سفر زمان می‌برد و آسمان کویر، همان‌جا که می‌شود ستاره چید و کهکشان را به تماشا نشست. اینجا اصفهک است، دومین دهکده جهانی گردشگری ایران و قرار است بیش از گذشته در طبس بدرخشد، شاید رنج‌های سالیان این خطه را مرهمی پیدا کند.