بایگانی مطالب: میراث

سوزن، نخ، روایت

قصه سوزن‌دوزی روایت نقش است و نخ. روایت حس‌وحال آدم‌هایی است که ساعت‌ها سوزن به دست؛ نقش روی نقش می‌آفرینند. آدم‌هایی که گذر زمان را نمی‌دانند و وقتی روشنی روز جای خود را به تاریکی شب می‌دهد، با دست‌هایی زخم‌شده از درد سوزن، نگاه به نقش‌و‌نگارهای پارچه می‌اندازند. سوزن‌دوزی گاهی راوی قصه زنان پرغصه‌ای است که جایی برای فوران احساس و شور زنانگی خود ندارند. زنانی که تنها مأمن تنهایی آنان تاروپود پارچه است و سوزن و نخ…

مجازات سنگین برای حفاران غیرمجاز

حفاظت از میراث فرهنگی از اصلی‌ترین ارکان هویت ملی و تاریخی هر کشور است. یکی از عواملی که حفاظت از این میراث ارزشمند را با چالش مواجه می‌کند، حفاری‌های غیرمجاز و کاوش‌های غیرقانونی است. این موضوع در سال‌های اخیر تحت‌تأثیر باورهای غلط، سودجویی و ناآگاهی از ارزش واقعی میراث‌فرهنگی، گسترش یافته است. از سوی دیگر، قوانین و مقررات موجود در برخی موارد نتوانسته‌اند به‌طور مؤثر در مقابله با این معضل عمل کنند. به‌ویژه، در مورد ابزاری چون فلزیاب‌ها و دیگر تجهیزات کاوش پیشرفته، که روزبه‌روز پیچیده‌تر شده و امکان کاوش‌های غیرمجاز را تسهیل کرده‌اند. در این زمینه، تصویب قوانین جدید و به‌روز برای مقابله با حفاری‌های غیرمجاز و حفاظت از میراث فرهنگی، یک ضرورت است که اخیراً در قالب طرح جدیدی که در مجلس اعلام وصول شده است، به‌طور جدی در حال پیگیری است.

خانه‌های آجری در صف حذف

شهر دزفول به‌دلیل تراکم بافت تاریخی، به شهر آجر مشهور است. آجرکاران این شهر را بازماندگان معماران معبد چغازنبیل می‌دانند، همان آجرکارانی که معمار قلعه شوش بودند. دزفول شهری کهن با پیشینه تاریخی چندهزارساله است و از قدیمی‌ترین شهرهای استان خوزستان به‌شمار می‌رود. این شهر از نظر تاریخی، طبیعی و فرهنگی ویژگی‌های برجسته‌ای دارد. دزفول ۲۴۴ هکتار بافت تاریخی دارد که در بخش شرقی شهر قرار گرفته و دارای ۲۸ محله بوده و ۷۵ خانه ثبت ملی را در خود جا داده است. این بافت تاریخی برای ادامه حیات خود به‌عنوان بافتی منحصربه‌فرد با معماری ویژه نیاز به رسیدگی و توجه بیشتر دارد.

آموزش صنایع‌دستی در زندان‌ها به صنایع‌دستی آسیب می‌زند

داستان مرگ ناگهانی اکد و شهر سوخته

«شهر سوخته» را یکی از عجیب‌ترین تمدن‌های کهن بشری در جنوب‌شرق ایران می‌دانند. تمدنی با پنج هزار سال قدمت و مردمانی بسیار پیشرفته در مقایسه با تمدن‌های هم‌دوره‌شان! که در علم، صنعت و اقتصاد حرف اول را می‌زدند. در هنر چنان پیشرو بودند که در جامی زیبا نخستین انیمیشن جهان را خلق کردند. کشفیات این شهر باستانی نشان می‌دهد ساکنانش جمجمه جراحی و چشم‌ مصنوعی طراحی می‌کردند. اما شهر سوخته با تمدن عجیب و پیشرفت‌هایی که داشت، یکباره از صفحه روزگار ناپدید شد. باستان‌شناسان سالیان طولانی گورها و تپه‌های شهر سوخته را ‌کاویدند تا شاید دلیلی محکم و قانع‌کننده برای فروپاشی ناگهانی تمدن بزرگ مردمان شهر سوخته پیدا کنند؛ چراکه تمدن شهر سوخته با آن‌همه ویژگی‌های منحصر‌به‌‌فرد تمدنی، هیچگاه نتوانست در طول تاریخ احیاء شده و به اوج شکوفایی بازگردد. باستان‌شناسان براساس یافته‌های علمی می‌گویند چراغ زیباترین و روشن‌ترین تمدن بشری جهان در شرق ایران ناگهان و برای همیشه خاموش شد و از هزاره‌های گذشته تا آغاز دوره اسلامی در دل تاریکی فرو رفت. به‌اعتقاد آنها، شهر سوخته تنها تمدنی نبود که به این سرنوشت محکوم شد، بلكه تمدن اکد در بین‌النهرین به‌عنوان بزرگترین تمدن بشری جهان نیز دچار همین سقوط تاریخی شد. اما دلیل نابودی این تمدن‌ها چه بود؟ این گزارش براساس مستندات علمی و در گفت‌وگو با «حسن فاضلی نشلی» پاسخ‌هایی برای این سؤال دارد.

زمین پایتخت ساسانیان را می‌بلعد

|پیام ما| فرونشست زمین، چندسالی است که به سراغ دارابگرد رفته و علاوه‌بر شکاف‌های عمیق و جدی در محدوده این اثر ارزشمند بازمانده از عصر هخامنشی، فروچاله‌های عمیقی در محدوده این شهر باستانی کم‌‎نظیر ایجاد کرده است. سال‌هاست که درباره وضعیت این شهر هشدار داده می‌شود، اما اقدامی اساسی برای نجات آن صورت نمی‌گیرد. در آستانه سال نو و پنجمین روز فروردین -روز ملی دارابگرد- که اهالی داراب در کنار این محوطه ارزشمند گرد هم جمع می‌شوند، شاید مرور وضعیت بغرنج این اثر کم‌نظیر باستانی تلنگری باشد برای مدیرانی که در حال برنامه‌ریزی برای جذب گردشگران بیشتر و تهیه آمارهای قابل‌توجه در تورنمنت نوروز هستند.

تخریب بناهای تاریخی سودآور می‌شود

|پیام ما| خانه ولی‌الله پیرنیا یکی از مجموعه‌خانه‌های خاندان پیرنیا در محدوده خیابان‌های لاله‌زار نو و منوچهری است که به‌تازگی با موافقت اداره‌کل میراث‌فرهنگی استان تهران مجوز تخریب و نوسازی گرفته است. اداره‌کل میراث‌فرهنگی استان تهران ابتدا این خانه را واجد ارزش اعلام کرده بود، اما پس از شکایت مالک، حکم دیوان عدالت اداری تخریب و نوسازی آن را تأیید کرد. باوجوداین، مجوز صادرشده توسط شهرداری منطقه ۱۲ با نقض قوانین و شرایط میراث‌ فرهنگی، به این ملک تراکم اداری داده و ضوابط طرح تفصیلی شهر تهران را نادیده گرفته است.

۸ بنای تاریخی به مزایده گذاشته شد

صندوق توسعه صنایع دستی و فرش دستباف و احیاء و بهره‌برداری از اماکن تاریخی و فرهنگی از مزایده ۸ بنای تاریخی برای واگذاری مسئولیت مرمت، احیا و حق بهره‌برداری آنها در مدت معین خبر داد.

فرونشست و فرار مسئولیت

پدیده فرونشست زمین در اصفهان که به‌ویژه در سال‌های اخیر به‌شدت گسترش یافته است، یکی از بزرگترین تهدیدها برای میراث تاریخی و فرهنگی این شهر کهن محسوب می‌شود. این پدیده، که به‌دلیل کاهش شدید منابع آب زیرزمینی و برداشت بی‌رویه از چاه‌ها به وجود آمده، نه‌تنها به آسیب‌های زیست‌محیطی منجر شده، بلکه آثار تاریخی اصفهان را نیز در معرض خطر جدی قرار داده است. اصفهان به‌دلیل دارا بودن آثار تاریخی فراوان از دوران صفویه تا قاجار، یک مقصد بی‌بدیل در عرصه میراث فرهنگی جهانی است، اما در پی بحران فرونشست، این آثار ارزشمند در آستانه تخریب قرار دارند.

گنجِ گمشده زیر چرخ لودرها

کارگاه‌های حفاری مترو زیر بافت تاریخی شیراز همچنان فعال هستند و در روزهای اخیر سفال‌های قرون میانه اسلامی که احتمالاً متعلق به قرون ۵ تا ۱۰ هجری قمری هستند، در میان نخاله‌های یکی از کارگاه‌های حفر تونل مترو که قرار است به عبور اتوبوس‌های برقی از زیر زمین در بافت تاریخی شیراز اختصاص پیدا کند، کشف شده است. این درحالی‌است که به‌گفته فعالان میراث فرهنگی شیراز، قرار بود تا پایان مطالعات و صدور مجوز وزارت میراث‌فرهنگی برای حفر مترو در بافت تاریخی شیراز، هیچ اقدامی از سوی شهرداری شیراز برای حفر تونل مترو انجام نشود.