بایگانی مطالب: محیط زیست
سازمان محیطزیست از اعیان و سازمان منابع طبیعی از عرصۀ تالاب شادگان محافظت کند
«زمان بذلوبخشش از منابع طبیعی کشور سپری شدهاست.» این را «شینا انصاری» رئیس جدید سازمان حفاظت محیطزیست در روز معارفهاش اعلام کرد. یک هفته بعد از اینکه «پیام ما» خبر کاهش ۱۴ هزار هکتاری نقشۀ تالاب بینالمللی شادگان در خوزستان را برای ساخت پتروشیمی منتشر کرد، همزمان تخریب جنگل الیمالات مازندران برای اجرای طرح گردشگری، واکنش کنشگران محیطزیست را به دنبال داشت و قبلتر واگذاری بخشی از تالاب میانکاله برای ساخت پتروشیمی بود که با اعتراض مواجه شد. «میرشکار» مدیرکل حفاظت محیطزیست خوزستان، در گفتوگویی با «ایرنا»، اگرچه کاهش نقشۀ ثبتشدۀ تالاب شادگان در رامسر سایت را رد کرده، اما تأیید کرد که «حد بستر و حریم این تالاب، اخیراً توسط سازمان آب و برق خوزستان بازنگری و اصلاح شده است.»
چند مطالبه صریح یک اقتصاددان از پزشکیان/ برای ایجاد توسعه منطقهای، با دولت وارد گفتوگو شویم
میکائیل عظیمی، استاد اقتصاد، با بیان اینکه باید از دولت آقای پزشکیان مطالبه کرد که نسبت به توانمندکردن دستگاههای اجرایی و ارتقاء توان تحلیل و تبیین آنها در دستگاه برنامهریزی گامهایی جدی بردارد، گفت: زمان آقای خاتمی، مصوبهای با عنوان تفویض اختیار به استانداران و تقویت جایگاه آنها، بهعنوان رئیس شورای برنامهریزی استان اعلام شد و شرح وظایف شواری برنامهریزی و توسعه استانها هم بازنگری و نقش آنها تقویت و بهبود یافت. اما در دولت آقای احمدینژاد این مسائل به حاشیه رفت و فراموش شد، احیای زمان آقای روحانی هم نتوانست رویههایی که در این هشت سال ایجاد شده بود را تغییر دهد و اینجاست که با آقای پزشکیان حرف داریم.
گردشگری بیضابطه در گنو
پردۀ سینما بالاخره راهش را به منطقۀ حفاظتشدۀ «گنو» در شمال غربی شهر بندرعباس باز کرد و در هفتۀ گذشته، دو فیلم در این منطقه به نمایش درآمد. گفتند این کار در راستای گردشگری مسئولانه است و میخواهند تکرار شود، اما نور گسترده و صدا در منطقهای حساس، باعث نگرانی فعالان محیطزیست منطقه شد و آنها در روزهای گذشته، مدام این سؤال را تکرار کردند: «چرا با وجود نقاط مختلف برای اکران فیلم، این اتفاق باید در منطقۀ حفاظتشده انجام گیرد؟» هرچند رئیس منطقۀ حفاظتشدۀ گنو، در پاسخ به پرسشهای «پیام ما» گفت: «فقط حضوری مصاحبه میکنم!» و جوابی برای وضعیت منطقۀ تحتحفاظتش نداشت، اما معاون محیطزیست طبیعی و تنوعزیستی ادارۀ کل حفاظت محیطزیست هرمزگان، نگرانیهای موجود را وارد دانست. درعینحال او تأکید داشت که مجوز صادرشده در نزدیکی آبادی چاهو است و در قلب منطقۀ حفاظتشده قرار ندارد. «این منطقه از قدیم برای گشتوگذار بندرعباسیها مهم بوده و سعی میکنیم کارهایی از این دست را هم با سختگیریهای مربوط به خود دنبال کنیم تا مشکلی برای منطقه پیش نیاید.» فعالان اما معتقدند، تورهایی از این دست یعنی ورود گستردۀ افراد، یعنی سروصدا و تولید زبالۀ زیاد و در نهایت تهدید زندگی حیوانات و گیاهان منطقه؛ اتفاقی که نباید در منطقهای حفاظتشده رخ دهد.
تغییر اقلیم و سیاستگذاری محیطزیستی ایران
مبتنیبر شواهد ارزیابیها و پژوهشها، تغییر اقلیم تهدیدی جدی برای ابعاد مختلف امنیت و توسعۀ پایدار در جهان و مبرهن است که پیامدهای اقتصادی، اجتماعی و سیاسی قابلتوجهی به دنبال خواهد داشت. بهعلاوه میتواند عمدۀ مشکلات محیطزیستی پیشین از آلودگی آبوهوا گرفته تا مخاطرات پیرامون حفظ تنوعزیستی و زیستبوم و مشکلات مرتبط با پسماندها و... را تشدید کند. هرچند که هیچ کشوری از پیامدهای تغییر اقلیم مصون نیست، اما بنا به دلایل فراوانی، آثار سوء این ابرچالش بهطور یکسان و یکنواخت در سراسر جهان توزیع نشده و نخواهد شد.
مغلطۀ «ترال»
پس از پایان توافقنامۀ ممنوعیت صید ترال در دریای عمان و خلیجفارس، از سال گذشته شناورهای صید ترال و پرساینرها (صید محاصرهای)، دوباره و بهرغم همۀ هشدارهای محیطزیستی، به دریا بازگشتهاند. سازمان شیلات میگوید، این شناورها دارای مجوز و برای یک مدتزمانی محدودِ فعالیت و به تعداد محدود فقط برای صید میگو و یک نوع خاص از ماهی ساردین فعالیت میکنند و حالا آنچه مشکل خلیجفارس و دریای عمان است، صید غیرمجاز به این روشهاست که خود سازمان شیلات، آن را «مخرب» ارزیابی میکند. افزایش صید غیرمجاز در استان بوشهر، به این دو روش نامبرده، پای دادستان را هم به میان آورد. شیلات و دادستانی اعلام کردهاند، با قانونشکنان برخورد میشود. قانونشکنان میگویند تا «شغل» دیگری نباشد، چارۀ دیگری نداریم و فعالان محیطزیست، هر دو گروه را زیر سؤال میبرند. به نظر صید ترال و پرساین در جنوب کشور، یک مغالطه است؛ کاری که نکو نیست و مخرب است، اما گروهی میتوانند انجامش دهند و برای گروهی مجازات سنگین در پی دارد.
جنگ، جنگلزدایی و سیل در افغانستان
|پیام ما| در ۱۰ می ۲۰۲۴، «هارون نفس» در مهمانخانۀ خانوادهاش در بغلان - شمال افغانستان - و با دوستانی که برای اقامت آمده بودند، وقت میگذراند. در تمام بعدازظهر، باران ملایمی میبارید، اما حدود ساعت ۳ بعدازظهر، آنها صدای بلندی را شنیدند. نفس میگوید: «ما بلافاصله بیرون رفتیم تا ببینیم چه چیزی باعث این صدا شده است؟ گیج شده بودیم، فکر میکردیم ممکن است هواپیما باشد، اما بعد متوجه شدیم، سیل است!» طی دو روز، دستکم ۳۱۵ نفر در بغلان کشته، بیش از ۲۰۰۰ خانه ویران، حدود ۱۶۰۰ نفر مجروح و صدها نفر دیگر ناپدید شدند. سیلهای ناگهانی در سایر ولایات افغانستان نیز ویرانی به بار آورد و حداقل ۵۰ نفر در غور، جان خود را از دست دادند. افغانستان همواره در معرض بلایای طبیعی بوده است. بر اساس یک گزارش، در میان کشورهای کمدرآمد، از نظر تعداد مرگومیر بین سالهای ۱۹۸۰ تا ۲۰۱۵، این کشور در رتبۀ دوم قرار دارد. بااینحال، فراوانی و شدت بلایایی مانند سیل ناگهانی، در افغانستان روند صعودی طی میکند؛ دلیل این امر، تنها تغییر آبوهوا نیست، بلکه درگیریهای مسلحانۀ مداوم، این کشور را بهشدت آسیبپذیر کرده است.
جای خالی تنها روزنامه محیط زیست، در اولین نشست خبری رئیسجمهور
«مسعود پزشکیان» در نخستین نشست خبری خود با رسانهها، برخلاف آنچه در دوران انتخابات مدعی آن بود، دست به گزینش زد. رئیس دولت چهاردهم که در کوران انتخابات بر پیگیری توسعه بر محور محیطزیست تأکید داشت، از بیبرنامهگی و رونوشت امور از سوی دولتها در چهل سال گذشته گله کرده بود، از هراس نبود آب در تهران گفته و وعدۀ بهره از تصمیمات کارشناسی و نه دستوری برای حل مسائل داده بود، از آینده و لزوم توجه ویژه به محیطزیست گفته و قول داده بود در ۶ محور سیاستهای محیطزیست را پی بگیرد، در اولین گامهای دولتش، نشان داد حتی در یک دعوت ساده هم مسائل دیگر را بر محیطزیست ترجیح میدهد.
پروژههایی برای گفتوگو با طبیعت
|پیام ما| معماری شناور چه ارتباطی با طبیعت دارد؟ ارتباط فضاهای سلامتی با محیطهای طبیعی چیست؟ میتوان گفت که زندگی در فضاهای اطراف آب، همچنان یکی از بزرگترین علایق و جاذبههای بخش بزرگی از جمعیت جهان است. جدای از این واقعیت که طراحی بر روی آب مستلزم درنظرگرفتن متغیرهای مختلف ساختاری، اقتصادی، ساختمانی، مواد و تکنولوژیکی است، درک جنبههای اقلیمی منطقه (مانند بارندگی، جریانها، بادها، دما و موارد دیگر) برای ایجاد معماریهایی که همزیستی با یکدیگر دارند، ضروری است.
اعتراض به فعالیتهای معدنی در منطقۀ حفاظتشدۀ «ساریگل»
سهم بخش خصوصی از حفاظت افزایش یابد
«امیدوارم بتوانیم در کنار هم، محیطزیست رنجور و آسیبدیدۀ کشور را حفاظت و شرایط بهتری را فراهم کنیم. حفاظت از محیطزیست، نه راهی راحت است و نه بر سر آن کسی پولی به دست میآورد. این راه جز عشق و جانفشانی و تلاش شبانهروزی نیست.» اینها گفتههای «سعید یوسفپور»، مدیرکل محیطزیست استان چهارمحالوبختیاری در افتتاحیۀ دومین همایش ملی «پارکهای ملی و مناطق تحت حفاظت» در سالن جلسات پارک ملی «تنگ صیاد» بود. در حین نشستن و برخاستن، او گاهی آرام دست به سمت پهلو میبرد تا بتواند درد کلیه را اندکی آرام کند. وضعیت او در این سه روز یعنی از شنبه ۲۴ تا دوشنبه ۲۶ شهریور، همان است که خود اشاره میکند؛ «تلاش شبانهروزی» و «راهی سخت و دشوار»!
