بایگانی مطالب: منابع طبیعی
کوه رادون تکهتکه میشود
بادهای موسمی هربار که از غرب به شرق میوزند، گردوغبار اکتشاف معدن، روستای امینآباد را در خود غرق میکند. اهالی امینآباد که در ۴۵ کیلومتری شهرضا هستند، از ابتدای امسال با بیل مکانیکی و لودر سنگین در منطقهشان روبهرو شدهاند و حالا نگران از بین رفتن کشاورزی، دامداری و پوشش گیاهی منطقه و گیاهانی دارویی که بر روی ۱۰ رشته قنات روستا قرار دارند، هستند. آنها میگویند معدنکاوی در پنج کیلومتری روستا و تنه به تنه زمینهای کشاورزی یعنی نابودی شغل آنها به قیمت سود عدهای خاص. آنها حتی هنوز بهدرستی نمیدانند چه معدنی قرار است آنجا راه بیفتد. به آنها گفتهاند «سنگ مرمریت سیاه و چیزهای دیگر» اما به گفته عضو شورای روستای امینآباد، راه افتادن معدن یعنی خشک شدن ۱۰ رشته قتات منطقه، قناتهایی که آب شرب بیش از هزار نفر از اهالی روستا را تأمین میکند.
بلوطها را بریدند، حقیقت را دفن کردند
چند درخت در منطقه «دشمن زیاری» قطع شده؟ فعالان محیطزیست میگویند بیش از ۳۰۰ درخت. در مقابل، عددی که مسئولان عنوان میکنند، ۳۵ است. از نظر مدیران استانی عدد ۳۰۰ و بیشتر بزرگنمایی است و رسانهها نباید آن را جدی بگیرند. «بهمن ایزدی»، فعال محیطزیست در استان فارس، اما نظر دیگری دارد؛ «حرف که میزنیم به فعالان و انجمنهای محیطزیستی انگ میزنند و ما را به حاشیه میبرند. زیستگاههای ما در حال از بین رفتن است و انجمنها ماندهاند چه باید بکنند. شب و روز کارمان شده حسرت و ناراحتی! مردم نگران بلاهایی هستند که بر سر جنگلها آوار شده. متخلف با چراغ سبز مسئولان در منطقه «دشمنزیاری» بیش از ۳۰۰ درخت کهنسال بلوط را قطع کرده! به رئیس سازمان منابعطبیعی هم اطلاع دادهایم، اما دریغ از پاسخ! بازرس بفرستند و ببینند ما دروغ میگوییم و بزرگنمایی میکنیم یا مدیران استانی.»
خشم فعالان از ادعای ترامپ مبنی بر فوریت سوخت فسیلی؛ تالابها در خطر
فعالان محیط زیست از اقدام دولت ترامپ برای تسریع پروژههای سوخت فسیلی خشمگین شده و آن را تلاشی برای دور زدن قوانین محیطزیستی و تهدیدی برای تالابها دانستند.
تهدید ۲۰ میلیون ایرانی با تشدید بحران دریاچه نمک قم
دبیر ستاد ملی مدیریت پدیده گرد و غبار، نسبت به تشدید بحران و خطر تبدیل دریاچه نمک به کانون غبارخیز کشور هشدار داد و گفت: وضعیت منطقه سراجه در مجاورت دریاچه نمک به مرحله بحرانی رسیده است. هر تصمیم نادرست در مدیریت این دریاچه میتواند ۲۰ میلیون نفر از جمعیت کشور را در معرض طوفانهای گرد و غبار قرار دهد.
لوت، کالا نیست که مصرف کنید و دور بیندازید
همه عمر برندارم سر از این خمار مستی/که هنوز من نبودم که تو در دلم نشستی» بهمن ایزدی فعال محیطزیست با این بیت از سعدی سخنانش را آغاز کرد. مراد ایزدی از «تو» در این بیت میتواند دو گزینه باشد؛ «ایران»، «لوت». او دههها برای حفاظت از طبیعت این سرزمین تلاش کرده و درعینحال نقش مهمی در ثبت ملی و جهانی بیابان لوت داشته است. هشتصد و هجدهمین شب از سلسله شبهای مجلۀ بخارا با همکاری فصلنامۀ صنوبر، پژوهشگاه علومانسانی و مطالعات اجتماعی جهاد دانشگاهی و انجمن مستندسازان حیاتوحش و تنوع زیستی به بیابان لوت اختصاص یافت. شبی که در آن اغلب سخنرانان از تلاشهای ایزدی برای حفاظت از «لوت» گفتند. ایزدی اما گلهمند از فعالیتهای تخریبی در این بیابان، مدیران را خطاب قرارداد «مسئولان باید صدای متخصصان و دلسوختگان این سرزمین را بشنوند. ما در برابر این میراث مسئولیم؛ اینها سرمایههای ماندگاری ایران، کالای نیستند که مصرف شوند و از بین بروند.»
دانشگاهها پشت درِ منابع طبیعی
جنگلهای تحقیقاتی ایران در حال فراموششدن هستند و اگر تلاشها و اقدامهای دانشگاهها نبود، امروز چیزی به نام جنگلهای تحقیقاتی در ایران باقی نمیماند. جنگلهای تحقیقاتی جنگلهایی هستند که تحت مدیریت دانشگاه، البته با قرارداد منابع طبیعی محافظت میشوند. این جنگلها بخشی از جنگلهای هیرکانی ایران هستند و تفاوتهای بنیادی با دیگر عرصههای جنگلی شمال ایران دارند؛ چراکه دستاندازی، تغییر کاربری و تصرف و شکار در آنها به چشم نمیخورد. بهجای اینها زیستگاههایی امن برای حیاتوحش و گونههای گیاهی منحصربهفرد این محدودهها ایجاد شده است؛ بهگونهای که در بخش کوچک دو هزارهکتاری تحت مدیریت دانشگاه تربیتمدرس، تصاویر پلنگ ایرانی به ثبت رسیده است. درباره چالشهای جنگل تحقیقاتی دانشگاه تربیتمدرس نور پای صحبت مدیر این جنگل تحقیقاتی نشستیم. «حامد یوسفزاده»، دانشیار گروه جنگل با مدرک دکتری جنگل گرایش ژنتیک حفاظت گیاهی، میگوید نبود پاسخدهی سازمان متولی به درخواستهای مکرر دانشگاهها برای عقد قرارداد مشکلساز شده و جنگلهای تحقیقاتی، قربانی نگاه «بهرهبردارمحور» در سازمان منابع طبیعی شدهاند.
مرگ تدریجی خلیج گرگان
بهنظر میرسد ستاد ملی هماهنگی و مدیریت تالابهای کشور دارد خلیج گرگان را برای عبور از بدترین شرایطی که ممکن است طی ۲۵ سال آینده با آن روبهرو شود، آماده میکند. درحالیکه پیشتر لایروبی کانال آشوراده بهعنوان راه علاج خلیج گرگان معرفی میشد و اعتباری در حدود ۵۰۰ میلیارد تومان برای آن صرف شد، اما حالا دولت میگوید این اقدام کافی نبوده است. بنابر آنچه معاون هماهنگی امور عمرانی استانداری گلستان و مدیرکل حفاظت محیطزیست این استان به «پیامما» میگویند و براساس آنچه در سال ۱۳۹۹ تکلیف شده است، حالا باید اقدامهای دیگری هم بر خلیج انجام شود. بهمن امسال معاون اول رئیسجمهوری مصوبه انجام مطالعه برای پمپاژ آب از دریای خزر به خلیج را امضا کرد. پمپاژی که گویا قرار است از دو منطقه، یکی در شرق و دیگری در غرب خزر، انجام شود. گرچه مجری این طرح وزارت نیرو خواهد بود، اما مطالعات آب از سوی سازمان حفاظت محیطزیست انجام میشود. طبق آخرین دادههای موجود، خزر تا ۲۵ سال آینده به تراز ۳۳- خواهد رسید؛ ترازی که پیشتر آن را تجربه نکردهایم. این کاهش تراز میتواند تمام پهنه ۵۱ هزار هکتاری خلیج گرگان را خشک و آن را به یک کانون نمکی تبدیل کند. اعتبار پیشبینیشده برای علاج خلیج گرگان عددی در حدود ۲.۳ هزار میلیارد تومان است.
ورم کردن پساب زیر پوست «اینچه»
سال پرباران تالاب اینچه ۲۵۰ تا ۳۰۰ هکتار آب داشت و در سال کمبارش تا مرز خشکیدگی میرفت، در سالهای اخیر مساحت اینچه به یکهزار هکتار رسیده است. دلیل این چهاربرابر شدن بارشهای فراتر از نرمال نیست، سهچهارم دیگر پساب است، پسابی که به جان اینچه افتاده و مراتع را هم به زیر آب برده! برخلاف آنکه شرکت کانسار خزر میگوید همه اقدامات برای حفظ طبیعت و تالاب را انجام داده، اما محیطزیست و منابعطبیعی از شکایت به دستگاه قضا خبر میدهند.
بلاگرهای سفر، هم ناجی هم مخرب
|پیام ما| حضور و فعالیت بلاگرها در حوزه گردشگری، مثل هر حوزه دیگر مزایا و معایبی دارد و مثل هر حوزه دیگر نیازمند نگاه مسئولانه به محتوایی است که در اختیار مخاطبان قرار میگیرد. نگاهی که اگر وجود نداشته باشد، آسیبها و تبعاتی بهدنبال دارد که جبران آن اگر غیرممکن نباشد، کار بسیار سختی است. آنها این روزها اثرگذاری رسانهها و ابزارهای تبلیغاتی را تحتالشعاع قرار دادهاند و این امر هم فرصتی قابلتوجه محسوب میشود و هم تهدیدی قابلتأمل. چند هفته پیش بود که یکی از بلاگرها در یک اثر باستانی مربوط به دوران ساسانی آتش به پا کرده بود تا محتوای ویدئویی تولید کند. درعینحال، همین قشر نقش مهمی در معرفی جاذبههای تاریخی و طبیعی ایران در جامعه دارند که بعد مثبت فعالیت آنها محسوب میشود. اما یک حلقه مفقوده این دو بعد فعالیت آنها را در شبکههای اجتماعی بههم وصل میکند و آن «تولید محتوای مسئولانه» است. در نشست فعالان بخش خصوصی گردشگری و نماینده بخش دولتی با جمعی از اینفلوئنسرها و بلاگرهای سفر در این نشست مشکلات و مسائل خاص خود را مطرح کردند که مهمترین آن فیلترینگ و تبعات و تأثیر آن در فعالیت بر بستر اینستاگرام بود.
«خوشبخت» و «شور» زیر لایههای بتن
اهالی افین یکبار دیگر پلاکارد بر دست روی بتنهایی که آب رود را از آنها دریغ کرده ایستادهاند و میگوید «چرا «خوشبخت» و «شور» را از ما گرفتید؟» خوشبخت و شور رودهای روانی بودند که حالا دو دهه است روی آنها بتن ریختهاند و آب آن توسط لولههایی در زیر زمین به اسفدن میرود. شهری در نزدیکی افین و ۵۰ کیلومتری قاینات. افینیها میگویند حدود بیست سال است صدایشان به جایی نمیرسد. قناتها و توت ۳۵۰ساله روستا خشک شده و جان زرشکها در خطر است؛ آنهم برای بتنریزی و حذف رودخانه از مسیر اصلیاش. حالا در هفتههای اخیر کار دوباره شروع شده. آمدهاند تا لولهها را لایروبی کنند و لوله جدید بگذارند. افینیها میپرسند «پول بیتالمال چرا باید صرف چنین نابودیای شود؟» اداره محیطزیست و منابعطبیعی شهرستان میگویند از نظر قانونی اتفاق رخداده به آنها ارتباطی ندارد و آبمنطقهای مسئول است و مسئولان آبمنطقهای هم به ما میگویند «درباره اتفاقات ماههای اخیر اداره امور آب مجوزی نداده بلکه تصمیمگیری درباره تعمیر و لایروبی و کارهای دیگر توسط شورای تأمین استان مصوب شده است.» در میان کشوقوس مسئولانی که هرکدام تقصیر را به گردن دیگری میاندازند و میگویند از نظر قانونی مسئول نیستند! سالیان سال است که بتنها جای آب روان را گرفته، کوههای اطراف خوشبخت و شور تخریب شده و دیگر خبری از پوشش گیاهی نیست و محلیها میگویند «روی بتنها، آنجا که قبلاً رودخانه بود اشک میریزیم.»
