|پیام ما| آتش نشریه «تنور» بار دیگر روشن و از دومین شماره این فصلنامه رونمایی شد. بیست‌وهشتم فروردین‌ماه، فرهنگسرای نیاوران میزبان مهمانان و علاقه‌مندانی شد تا در اولین نشست از سلسله‌نشست‌های تخصصی این فصلنامه و همراه با رونمایی از شماره جدید آن، به اهمیت غذا در تاریخ و فرهنگ ایرانی پرداخته شود.

چه چیزی یک شغل را از شغلی دیگر متمایز می‌کند؟ مهارت‌ها، ابزارها، محیط کار؟ همه اینها درست‌اند، اما یکی از نخستین نشانه‌هایی که ما را با هویت یک حرفه آشنا می‌کند، لباسی‌ست که تنِ شاغل آن است. لباس کار فقط یک پوشش نیست بلکه روایتگر نوعی مسئولیت، شیوه‌ای از زیستن و گاه بخشی از حافظه جمعی ماست. از روپوش سفید پزشک تا یونیفرم آتش‌نشان، از پیش‌بند خیاط و نانوا تا لباس‌های رسمی کارمندان اداری، هرکدام حامل پیامی‌ست درباره نقشی که افراد در جامعه ایفا می‌کنند. در این گزارش، سراغ لباس مشاغل در ایران رفته‌ایم؛ نه‌فقط برای توصیف آنچه به چشم می‌آید، بلکه برای فهمیدن آنچه پشت این پوشش‌ها پنهان است. بررسی چالش‌ها، هویت‌ها و آینده‌ای که در طراحی این لباس‌ها رقم خواهد خورد.

|پیام ما| تصاویر منتشرشده از بافت تاریخی شیراز خبر از اجرای پروژه ساختمانی بزرگ‌مقیاسی در محدوده ثبت‌ملی‌شده این بافت می‌دهد. پروژه‌ای که هنوز جزئیات آن مشخص نیست، اما در تخلف صورت‌گرفته در آن تردیدی نیست. روز پنجشنبه انجمن صنفی مرمتگران آثار تاریخی استان فارس از فعالیت تاورکرین و ماشین‌آلات سنگین در بافت تاریخی شیراز، مرز ممنوعه مداخلات عمرانی، خبر دادند. گویا بعد از جولان لودرها حالا نوبت به خودنمایی جرثقیل‌ها در آسمان بافت تاریخی شیراز رسیده است. براساس گزارشی که خبرگزاری ایسنا به‌نقل از این انجمن منتشر کرد، هم‌زمان با روز جهانی محوطه‌ها و بناهای تاریخی، انجمن صنفی مرمت استان فارس در قالب بیانیه‌ای درباره تحرکات تازه‌ای که در بافت تاریخی شیراز مشاهده شده و همچنین، خطراتی که مجموعه ثبت‌شده این بافت را تهدید می‌کند، هشدار داده است. حال باید دید متولیان حفاظت از این اثر ملی چه توجیهی برای جولان جرثقیل‌ها در آسمان این شهر دارند.

«دوباره دفن شدیم؛ باز هم با خانه و زندگی‌مان. باز هم ماشین، گلدان‌ها و هرچه در حیاط خانه بود، زیر تلی از خاک دفن شد. دوباره همه‌چیز از اول. انگار نه انگار که همین چندی قبل برای استقبال از نوروز خانه‌تکانی کرده بودیم. دوباره باید خانه‌تکانی می‌کردیم، وگرنه زیر این‌همه خاک می‌ماندیم. اول از همه باید ماشین را می‌شستیم و بعد حیاط و گلدان‌ها، وگرنه همه آن خاکی که روی زندگی‌مان نشسته بود، می‌آمد داخل خانه.» این روایت «محمد» است که در جراحی زندگی‌ می‌کند. برای او پژوی سفیدش اهمیت ویژه‌‌ای دارد و روی آن خیلی حساس است. پنجشنبه که شروع کرد به شستن ماشین، لایه‌لایه گل جدا می‌کرد. آن روز که طوفان گردوغبار به جان خوزستان و جراحی افتاد،‌ ماشین، باغچه،‌ دیوارهای خانه‌، کف حیاط، کوچه و خیابان، ورودی شهر، ساختمان نیمه‌تمام، میدان‌، نخلستان و رودخانه زهره با خاک دفن شدند. مردم در خانه‌ها پناه گرفتند تا طوفان بگذرد. یک روز و نیم بعد محمد سراغ ماشین رفت، تلاش کرد خاک را از آن جدا کند‌، جدا نمی‌شد،‌ کار سخت بود تا بالاخره لایه قهوه‌ای را کنار زد و سفیدی پژو پیدا شد. محمد در جدال با مصیبت بارش خاک تنها نبود‌؛ ساکنان دو استان خوزستان و ایلام سه‌شنبه و چهارشنبه شرایطی مشابه او داشتند. بالاخره باد فرو نشست و لایه ضخیمی از خاک بر زندگی و طبیعت این دو استان آرام گرفت! بعد از آن دوباره صدای اظهارنظر مدیران کل منابع‌طبیعی خوزستان و ایلام بلند شد که بگویند منشأ این طوفان‌ها خارجی است، هرچند برای کنترل چشمه‌های گردوغبار داخلی هم منابع مالی لازم را در اختیار ندارند.

در عصر تغییر اقلیمی

هجدهم آوریل، روز جهانی حفاظت از بناها و محوطه‌های تاریخی، فرصتی‌ است برای بازنگری در رفتارهای حفاظتی ما با گذشته‌ای که آینده را شکل می‌دهد. شعاری که هرساله توسط ایکوموس و نهادهای بین‌المللی مطرح می‌شود، هشداری است به جوامع بشری که آنچه از تمدن و هویت باقی مانده، تنها با نگاه علمی، مسئولانه و مردمی می‌تواند از گزند فراموشی، تخریب و سوداگری در امان بماند. در ایران، کشوری با هزاران سال تاریخ و تمدن، این روز بیش از هر جای دیگری باید تلنگری باشد برای نهادهای دولتی، شهرداری‌ها، قانونگذاران، مردم و فعالان این حوزه و همچنین، طرح این سؤال که آیا آن‌گونه که باید از این گنجینه بی‌همتا صیانت کرده‌ایم؟ یا میراث، هنوز قربانی توسعه‌ای بی‌هویت، مرمتی سطحی، کاوشی ناتمام و قانونی بی‌ضمانت است؟

سخنگوی قوه قضائیه:

چندی است که موضوع «پروژه‌های فاقد مجوزِ دارای پیشرفت فیزیکی» موجب بحث و نگرانی در میان فعالان محیط‌زیست شده است. ‌چنین پروژه‌هایی بدون اینکه «مجوز ارزیابی محیط‌زیستی» را از سازمان حفاظت محیط‌زیست دریافت کنند، عملیات اجرایی پروژه‌ را شروع کرده‌اند و درواقع، معطل دریافت مجوز نمانده‌اند. در این یادداشت، ضمن مرور وضعیت فعلی و دیدگاه‌های مطرح‌شده، دیدگاه تحلیلی «دیده‌بان ارزیابی محیط‌زیستی ایران» نسبت به این موضوع نیز بیان می‌شود.