فناوری در کدام سوی زندگی ایستاده است؟

از «پنی سیاه» انگلستان تا «سری باقری» در ایران قاجار، تمبرها هیچ‌گاه فقط تکه‌هایی کوچک از کاغذ نبوده‌اند. آن‌ها روایتگر تاریخ‌اند؛ اسنادی که نشان می‌دهند جهان چگونه تغییر کرده، دولت‌ها چگونه خود را به دیگران معرفی کرده‌اند و ایدئولوژی‌ها چگونه از دل تصویر و رنگ راهشان را به دورترین نقاط دنیا باز کرده‌اند. البته در دورانی که نامه‌ها جای خود را به پیام‌های فوری داده‌اند، تمبرها نیز کم‌کم از زندگی روزمره کنار رفته‌اند. بااین‌حال، برای مجموعه‌داران، این تکه‌های کوچک کاغذ همچنان اسنادی تاریخی‌اند که ردپای تحولات سیاسی، فرهنگی و اجتماعی کشورها را در خود حفظ کرده‌اند. نوید پویش، مجموعه‌دار تمبر، در گفت‌وگو با «پیام ما» از تاریخ تمبر در ایران و جهان، بازار مجموعه‌داران و سرنوشت سفیران کاغذی فرهنگ در عصر دیجیتال می‌گوید.

در هیاهوی روزهای جنگ، سازمان بهزیستی فارس، تصمیمی گرفت که فراتر از تمام بخش‌نامه‌های اداری بود. ۵۶ کودک، به دست‌های مهربان کارکنان و خانواده‌های داوطلب سپرده شدند. آن‌ها از مراکز در معرض خطر به روستاهای امن اطراف منتقل شدند.

چندی پیش، صفحه رسمی «موزه ملی ایران» در پیام‌رسان «بله»، عکسی از یک کاشی لعاب‌دار متعلق به سده‌های ۷ و ۸ هجری منتشر کرد. در حاشیه این کاشی، بیتی از شعر «فردوسی» نقش بسته و موزه ملی بر همین اساس، محل نصب کاشی را به یک بنای غیرمذهبی نسبت داده بود. اما نکته جالب‌توجه اینکه نمونه‌ای تقریباً مشابه از همین کاشی در موزه آستانه قم نگهداری می‌شود که متعلق به زیارتگاه «علی بن جعفر» (ع) است. ازآنجایی‌که تعداد کاشی‌های این امامزاده کم نیست و در حاشیه بسیاری از آن‌ها افزون بر اشعار فردوسی، احادیث و آیات قرآنی نیز دیده می‌شود. این هم‌سانی و گوناگونی محتوایی، پرسش‌هایی را درباره نسبت این کاشی‌ها با فضاهای مذهبی و غیرمذهبی برمی‌انگیزد؛ پرسش‌هایی که انگیزه نگارش این نوشته شد.

هم‌زمان با کمبود شربت تریاک در کشور و کنار گذاشته شدن آن در چرخه رسمی درمان اعتیاد، نگرانی‌ها در مورد سرنوشت ۵۰۰ هزار بیمار تحت درمان و امکان بازگشت این افراد به مصرف تریاک، باتوجه‌به افزایش کشت غیرقانونی خشخاش در کشور افزایش پیدا کرده است، این در حالی است که به گفته درمانگران اعتیاد، سیاست‌های نادرست وزارت بهداشت یکی از عوامل اصلی این وضعیت است.

رئیس ســـــازمان حفاظت محیط‌زیست در پاسخ به «پیام ما»: اقداماتی برای احیــــــــای برخی تالاب‌ها و مدیریت زیست‌بومی آن‌ها انجام شده است. درباره دریـاچه ارومیه نیز اقداماتی صورت‌گرفته، امــا باید تأکید کنم که از منظر اکولوژیک هنوز نمی‌توان گفت احیا اتفاق افتاده است. بخشی از وضعیت فعلی حاصل اقدامات اجرایی و بخشی دیگر ناشی از بارش‌های مناسب بوده است

اصلاحات در سازمان ملل متحد موضوع تازه‌ای نیست. از دهه‌ها پیش مباحثی درباره اصلاح شورای امنیت، جایگاه حق وتو، آینده شورای قیمومیت و نحوه تصمیم‌گیری در ارکان اصلی سازمان ملل مطرح بوده است و در برخی موارد نیز به نتایج عملی منجر شده است. بااین‌حال، ابتکار «UN80» که در مارس ۲۰۲۵ به ابتکار «آنتونیو گوترش»، دبیرکل سازمان ملل متحد، آغاز شد، از جهاتی با تلاش‌های اصلاحی پیشین تفاوت دارد. این ابتکار بر سه محور اصلی شامل افزایش کارایی و اثربخشی دبیرخانه، بازبینی مأموریت‌های سازمان ملل و بررسی اصلاحات ساختاری در سطح کل نظام سازمان ملل استوار است. از زمان آغاز این فرایند، مجمع‌عمومی از این ابتکار حمایت کرده، سازوکارهایی برای بازنگری مأموریت‌ها ایجاد شده و گزارش‌ها و مطالعات متعددی درباره گزینه‌های اصلاحی منتشر شده‌اند. اکنون و با انتشار گزارش پیشرفت در می ۲۰۲۶، به نظر می‌رسد مرحله تشخیص مسائل و طراحی اولیه اصلاحات تا حد زیادی پشت سر گذاشته شده و UN80 وارد مرحله تصمیم‌گیری و اجرای تدریجی پیشنهادها شده است؛ مرحله‌ای که موفقیت آن بیش از هر زمان دیگری به همکاری و اراده سیاسی کشورهای عضو وابسته خواهد بود.

«شورای‌عالی محیط‌زیست در تاریخ ۶ خرداد بخشی از محدوده جنوبی و شرقی منطقه حفاظت شده بهرام گور را با هدف رفع مشکل عملیات شرکت گهر زمین برای فعالیت معدنی واگذار کرد.» این خبر را چند روز قبل سایت «فولادبان» منتشر کرد؛ اما ماجرا آن‌طور که یکی از اعضای شورای‌عالی محیط‌زیست به «پیام ما» می‌گوید به جلسه دی‌ماه گذشته این شورا بازمی‌گردد. جلسه‌ای که در آن قرار شد بخشی از این منطقه حفاظت شده با بهانه نابودشدنش توسط فعالیت‌های معدنی از فهرست مناطق حفاظت شده خارج شود. «نغمه مبرقعی» هرچند می‌گوید این شورا اجازه نمی‌دهد از میزان مناطق حفاظت شده کم شود و منطقه‌ای دیگر جایگزین این کم‌کردن می‌شود، اما پاسخی برای چرایی این کار در زیستگاه گورخر ایرانی ندارد و نمی‌گوید چطور سازمان حفاظت محیط‌زیست، دفتر زیستگاه‌ها و درنهایت شورای‌عالی محیط‌زیست راضی به دادن بخشی از منطقه حفاظت شده برای معدن‌کاوی شده‌اند.