|پیام ما| دو سال پیش در بیست‌وششم شهریور اعضای کمیته میراث جهانی یونسکو به ثبت ۵۴ کاروانسرای شاخص ایران در فهرست میراث جهانی یونسکو رأی مثبت دادند تا این شاهکار معماری ایران به جهان معرفی شود. کاروانسراهای جهانی ایران، با تمام ویژگی‌های منحصربه‌فردشان امروز با چالش‌های متعددی از جمله مرمت‌های غیراصولی، بهره‌برداری نادرست، تغییرات مدیریتی و نبود برنامه‌ریزی بلندمدت مواجه‌اند.

درحالی‌که برنامه هفتم توسعه، بر درآمد شش میلیارد یورویی حاصل از گردشگری سلامت تأکید دارد، معاونین دو وزارت بهداشت و میراث‌فرهنگی از نبود آمار دقیق گردشگران سلامت خبر دادند. این بدین‌ معنی است که هنوز میزان درآمد حاصل از گردشگری سلامت مشخص نیست.

گردشگری سلامت به‌عنوان یکی از شاخه‌های نوظهور گردشگری، نقشی کلیدی در توسعه اقتصادی کشورها دارد. ترکیب دو حوزه راهبردی سلامت و گردشگری، نه‌تنها منبعی پایدار برای کسب درآمدهای ارزی محسوب می‌شود، بلکه بستر مناسبی برای ایجاد اشتغال، تبادل فرهنگی، ارتقای سطح خدمات درمانی و توسعه زیرساخت‌های ملی نیز فراهم می‌آورد. با توجه به افزایش روزافزون هزینه‌های درمان در بسیاری از کشورهای توسعه‌یافته، بسیاری از بیماران ترجیح می‌دهند برای دریافت خدمات درمانی با کیفیت، اما با هزینه کمتر، به کشورهای دیگر سفر کنند و در اینجا نقش گردشگری سلامت بیش‌ازپیش برجسته می‌شود. ایران به‌عنوان کشوری با پیشینه غنی پزشکی، منابع انسانی متخصص، فناوری‌های درمانی در حال رشد، تنوع اقلیمی، ظرفیت‌های قابل‌توجهی در حوزه گردشگری سلامت دارد. وجود پزشکان برجسته، مراکز درمانی پیشرفته، خدمات تشخیص تخصصی و هزینه‌های نسبتاً پایین درمان در مقایسه با کشورهای هم‌سطح، جایگاه ایران را به یکی از مقاصد بالقوه در گردشگری سلامت تبدیل کرده است. پیوندهای فرهنگی و زبانی با کشورهای منطقه، به‌ویژه کشورهای حاشیه خلیج‌فارس، مزیتی استراتژیک در جذب گردشگران سلامت به‌شمار می‌رود. با وجود این ظرفیت‌های چشمگیر، گردشگری سلامت در ایران با چالش‌های متعددی مواجه است؛ از نبود سیاستگذاری منسجم و تعارض نهادهای متولی گرفته تا معضل دلالان، ضعف زیرساخت‌ها، مهاجرت پزشکان و نبود حمایت‌های هدفمند از بخش خصوصی. این عوامل مانع از آن شده‌اند که ایران بتواند سهمی شایسته از بازار منطقه‌ای و جهانی گردشگری سلامت به‌دست آورد. بررسی دقیق فرصت‌ها، آسیب‌ها و الزامات توسعه این حوزه، نیازمند نگاهی تحلیلی و همه‌جانبه‌نگر است.

معاون گردشگری کشور در میان ۱۳۰ تورگردان بین‌المللی عنوان کرد

|پیام ما|نخستین همایش بین‌المللی «فرصت‌های سرمایه‌گذاری در گردشگری پزشکی ایران»، قرار است اردیبهشت‌ماه ۱۴۰۴ در استان خوزستان و شهرهای خرمشهر و آبادان که همچنان یادگارهای جنگ را به تن دارند، برگزار شود. برگزارکنندگان معتقدند این همایش می‌تواند مقدمه‌ای باشد برای تبدیل این دو شهر به مرکز گردشگری پزشکی در جنوب‌غرب ایران. اما حوزه گردشگری پزشکی در ایران با چالش‌های جدی و عمده‌ای روبه‌رو است که توجه به آنها و سیاستگذاری برای رفع آن و حل‌وفصل اختلافات بین دستگاهی در این حوزه نیز به‌اندازه توسعه زیرساخت‌های شهرهای مرزی برای جذب گردشگران پزشکی به کشور اهمیت دارد. به باور حاضران در پیش‌همایش فرصت‌های سرمایه‌گذاری گردشگری پزشکی، باتوجه‌به موقعیت جغرافیایی ویژه خرمشهر و آبادان و نزدیکی به کشورهای حوزه خلیج‌فارس و عراق، این شهرها از ظرفیت‌های قابل‌توجهی برای جذب گردشگران حوزه سلامت برخوردارند. اهمیت توسعه زیرساخت‌ها و رفع موانع تجاری و اداری در کنار کاهش موانع و تسهیل ورود بیماران خارجی، می‌تواند آبادان و خرمشهر را که نقش ارزشمندی در تاریخ معاصر ایران دارند، تبدیل به مقصدی جذاب برای گردشگران ورودی کند. این امر مستلزم فراهم آمدن پیش‌شرط‌هایی است که به بخشی از آنها در مراسمی که هفته گذشته در تهران برگزار شد، اشاره شد و بخشی از آنها مثل همیشه مغفول ماند.

وزیر تعاون، کار و رفاه اجتماعی از تهیه و تدوین سند توسعه گردشگری سلامت محور در ایران خبرداد و گفت: توسعه گردشگری سلامت محور می‌تواند زمینه‌های افزایش اشتغال در مناطق مرزی کشور را فراهم کند.

|پیام ما| کمتر از ۱۰ روز تا برگزاری هجدهمین نمایشگاه بین‌المللی گردشگری باقی مانده است، اما همچنان به سیاق سال‌های پیش وقتی صحبت از وضعیت گردشگری ایران می‌شود، مرور محدودیت‌ها و چالش‌ها از تمام فرصت‌ها و ظرفیت‌های موجود در گردشگری کشور پیشی می‌گیرد. این درحالی‌است که کشورهای همسایه پس از عبور از بحران کرونا در حال ثبت رکوردهای جدید در گردشگری هستند. رکود گردشگری ایران ناشی از عوامل مختلفی است که برخی از آنها به مسائل اقتصادی و برخی به مسائل سیاسی و فرهنگی مربوط می‌شوند. اما برخی نگاه‌ها و برخوردها نیز در رسیدن به وضعیت فعلی گردشگری ایران تأثیرگذار بوده است. در نشست اخیر کمیسیون گردشگری اتاق ایران، فعالان بخش خصوصی با ابراز نگرانی از وضعیت کنونی گردشگری ایران، بر لزوم تغییر راهبردها تأکید کردند. آنها معتقدند بخش خصوصی می‌تواند نقش بسیار مهمی در احیای گردشگری ایران ایفا کند، اما برای این امر نیاز به حمایت‌های دولتی و تسهیلگری در فرایندهای قانونی و مالی دارد. اما بخش دولتی و برخی نهادهای دیگر راه دیگری را در مواجهه با وضعیت موجود گردشگری در پیش گرفته‌اند.