پیش‌همایش فرصت‌های سرمایه‌گذاری در گردشگری پزشکی ایران هفته گذشته با حضور وزیر تعاون، کار و رفاه اجتماعی، استاندار خوزستان، نمایندگان مجلس، سخنگوی وزارت امور خارجه و جمعی از سفرا و سرمایه‌گذاران داخلی و خارجی برگزار شد. این همایش درحالی تلاش دارد مسئولان و متولیان بخش خصوصی گردشگری سلامت را گرد هم آورد که سال‌هاست درباره تولی‌گری این حوزه میان چند وزارتخانه اختلاف‌نظر وجود دارد. در پیش‌همایشی که در تهران برگزار شد نیز جای وزرای گردشگری و بهداشت که کلیدی‌ترین نقش را در این حوزه دارند، خالی بود. هرچند نمایندگانی از این وزارتخانه‌ها برای تبیین سیاست‌های مربوطه حضور داشتند، بااین‌همه نباید فراموش کرد که مهمترین پیش‌شرط توجه بخش دولتی به حوزه گردشگری پزشکی و افزایش توان جذب سرمایه در این حوزه، تعامل سازنده و حضور اثرگذار متولیان این حوزه در کنار یکدیگر است.

استراتژی‌های دولت در تقویت گردشگری سلامت

در نشستی که هفته گذشته برگزار شد، «احمد میدری» وزیر تعاون، کار و رفاه اجتماعی، به برنامه‌های دولت برای توسعه گردشگری سلامت و استفاده از ظرفیت‌های پزشکی ایران تأکید کرد. او با تأکید بر اینکه دولت تصمیم دارد موانع تجاری، اداری و قانونی ورود گردشگران پزشکی را کاهش دهد تا روند ورود بیماران خارجی سریع‌تر و راحت‌تر صورت گیرد، گفت: «ظرفیت‌های پزشکی ایران، به‌ویژه در زمینه‌هایی چون پیوند اعضا و جراحی‌های پیشرفته، از جمله نقاط قوت کشور به‌شمار می‌رود و باید به‌طور هدفمند از این ظرفیت‌ها بهره‌برداری شود.» وزیر رفاه معتقد است: «با سرمایه‌گذاری مناسب، کاهش موانع تجاری و اداری و مشارکت فعال بخش خصوصی، می‌توانیم گردشگری سلامت را به یکی از محورهای اصلی اقتصاد ایران تبدیل کنیم.» او همچنین از گسترش ارتباطات با کشورهای همسایه به‌ویژه در حوزه‌های اقتصادی و درمانی صحبت کرد و این همایش را فرصتی برای توسعه این روابط دانست.

میدری در بخشی از سخنانش اشاره کرد دولت برنامه‌ای جدی برای توسعه روابط بین‌المللی و گسترش همکاری با کشورهای منطقه دارد. او تأکید کرد گردشگری سلامت، نه‌تنها یک فرصت اقتصادی است بلکه به تقویت دیپلماسی عمومی و فرهنگی ایران در سطح جهانی هم کمک می‌کند. باتوجه‌به توانمندی‌های پزشکی ایران، به‌ویژه در حوزه‌های خاصی مانند درمان ناباروری، جراحی‌های قلب و ارتوپدی، می‌توان با برگزاری همایش‌هایی مشابه، ایران را به مقصد اصلی گردشگران سلامت در منطقه تبدیل کرد.

وزیر رفاه بر توسعه زیرساخت‌های گردشگری سلامت در مناطق مرزی ایران، به‌ویژه خرمشهر و آبادان، تأکید کرد. میدری با اشاره به همکاری گسترده بخش خصوصی، به‌خصوص صندوق بازنشستگی تأمین اجتماعی، گفت مشارکت فعال این بخش می‌تواند زمینه‌ساز رشد و توسعه سریع‌تر گردشگری سلامت در کشور شود.

خرمشهر و آبادان در حال حاضر مقصد عمده گردشگران سلامت هستند

«علیرضا تابش»، مدیرعامل هگتا، در سخنرانی خود در این مراسم به اهمیت گردشگری سلامت در توسعه اقتصادی و جذب سرمایه‌گذاری‌های خارجی پرداخت و گفت: «در جهان امروز، به‌ویژه در منطقه غرب آسیا، گفتمان‌های متعددی با هدف ایجاد ثبات و توسعه پایدار شکل گرفته‌اند. از ائتلاف‌های امنیت‌محور که بر مسائل نظامی و امنیتی تمرکز دارند، تا ائتلاف‌های رفاه‌محور که به بهبود کیفیت زندگی می‌پردازند. اما امروز، ما در حال ورود به یک مرحله جدید از همکاری‌های منطقه‌ای هستیم که آن را «ائتلاف سلامت‌محور» می‌نامیم که با هدف ارتقای سلامت عمومی، توسعه زیرساخت‌های بهداشتی و درمانی و بهبود دسترسی به خدمات درمانی در سطح منطقه شکل می‌گیرد. این همکاری‌ها شامل تبادل دانش و فناوری، سرمایه‌گذاری در پروژه‌های درمانی و ایجاد زیرساخت‌های بهداشتی مدرن خواهد بود. یکی از مهمترین پیامدهای این ائتلاف، افزایش تاب‌آوری کشورهای منطقه در برابر بحران‌های بهداشتی و شیوع بیماری‌های همه‌گیر است. همچنین، این همکاری‌ها می‌تواند به توسعه پایدار و افزایش کیفیت زندگی شهروندان منطقه کمک کند. بدون شک، سلامت عمومی یکی از ارکان اساسی توسعه پایدار است و این ائتلاف می‌تواند نقشی کلیدی در تحقق این هدف ایفا کند.» او در ادامه سخنانش به ظرفیت‌های موجود در ایران و به‌طور ویژه استان خوزستان اشاره کرد و گفت: «ایران با برخورداری از زیرساخت‌های پیشرفته پزشکی، کادر درمانی متخصص و هزینه‌های رقابتی درمان، یکی از مقاصد مهم گردشگری پزشکی در منطقه محسوب می‌شود. شهرهایی مانند تهران، مشهد، شیراز، تبریز و اصفهان به‌دلیل بیمارستان‌های مجهز و استانداردهای بالا، پذیرای بیماران خارجی بسیاری هستند. استان خوزستان، نیز طی سال‌های اخیر، میزبان گردشگران عراقی بوده که با هدف درمان، وارد کشور می‌شوند و بر ماست که این فرصت را قدر بدانیم و ضمن بسترسازی و توسعه زیرساخت‌ها، ظرفیت‌های لازم را برای ارائه خدمات مطلوب ایجاد کنیم و از این راه، ضمن توسعه اشتغالزایی برای جامعه محلی، گفتمان صلح و دوستی بین دو کشور را عمق بیشتری ببخشیم.»

در ادامه این برنامه «ارسطو یاری‌حصار»، دبیر این همایش، به اهمیت گردشگری پزشکی به‌عنوان یکی از پویاترین و سودآورترین صنایع جهانی پرداخت و گفت: «آمارها نشان می‌دهند به‌طور متوسط سالانه ۵۰ هزار بیمار خارجی برای دریافت خدمات درمانی وارد خوزستان می‌شوند.» او چهار هدف کلیدی این همایش را ایجاد تعامل بین بخش دولتی و خصوصی در حوزه گردشگری پزشکی، توسعه زیرساخت‌های گردشگری پزشکی در استان خوزستان، به‌ویژه در شهرهای خرمشهر و آبادان، ایجاد شبکه‌های همکاری بین ایران و کشورهای همسایه برای جذب گردشگران پزشکی و شناسایی چالش‌ها و فرصت‌های سرمایه‌گذاری و تدوین پروژه‌های عمرانی و فنی در حوزه گردشگری سلامت، عنوان کرد. به‌گفته او، مهمترین خروجی‌ مورد انتظار از همایشی که اردیبهشت ۱۴۰۴ برگزار می‌شود، تدوین سند چشم‌انداز گردشگری پزشکی تا سال ۱۴۱۴ است. براین‌اساس، برنامه‌های اجرایی و عملیاتی برای توسعه گردشگری سلامت انجام می‌شود، همچنین تعریف چارچوب‌های همکاری بین نهادهای مختلف دولتی و خصوصی صورت می‌پذیرد. او در ادامه با اشاره خروجی‌های دیگر این همایش از جمله تعریف بسته‌های سرمایه‌گذاری در حوزه گردشگری پزشکی، سلامت و درمان و درنهایت جذب سرمایه‌گذاران داخلی و خارجی برای توسعه زیرساخت‌های پزشکی و گردشگری اشاره کرد.

هرچند به‌گفته سخنرانان و مسئولان حاضر در این همایش، ایران ظرفیت‌های بسیاری در حوزه گردشگری سلامت دارد، اما درعین‌حال مخاطرات بسیاری این ظرفیت را تهدید می‌کند و باعث می‌شود ترکیه در منطقه خاورمیانه نبض این بازار را به‌ دست گیرد. موج مهاجرت کادر پزشکی و متخصصانی که آمار خروجشان از کشور هر روز در حال افزایش است و همچنین روند رو‌به‌رشد فعالیت دلالان در عرصه گردشگری پزشکی مواردی بود که در پیش‌همایش فرصت‌های سرمایه‌گذاری چندان مورد اشاره قرار نگرفت. شاید بهتر باشد برای حفظ سرمایه‌های انسانی متخصص در حوزه پزشکی و همچنین کوتاه کردن دست دلالان از این حوزه که یکی از پردرآمدترین اشکال گردشگری است نیز سرمایه‌گذاری و برنامه‌ریزی دقیقی صورت گیرد. اهمیت توجه به این آسیب‌ها و تلاش در جهت رفع آنها اگر بیشتر از اهمیت توسعه زیرساخت‌های گردشگری پزشکی در شهرهای خرمشهر و آبادان، با تمام آسیب‌های به‌جا‌مانده از جنگ بر تن و چهره‌شان، نباشد، کمتر نیست.