با نزدیک شدن به نوروز، خانه‌تکانی به یکی از سنت‌های رایج در بین خانواده‌های ایرانی تبدیل می‌شود. اما این رسم دیرینه، اگر بدون مدیریت صحیح انجام شود، می‌تواند منجر به افزایش شدید مصرف آب شود؛ موضوعی که با توجه به بحران کم‌آبی در کشور، اهمیت زیادی پیدا می‌کند.

پیام‌ما / یکی از فرسوده‌ترین و کم‌برخوردارترین محلات اصفهان موفق شده است طی پنج سال به یکی از مدعیان محیط‌زیستی‌ترین محلات کشوری تبدیل شود. تا جایی که حالا «انجمن همیاران همت‌آباد اصفهان» در طرح «توانمندسازی محلات از سوی تشکل‌ها و سازمان‌های مردم‌نهاد جوامع محلی در قانون بودجه ۱۴۰۳» به‌عنوان طرح برگزیده کشوری انتخاب شده است. از جمله دستاوردهای محیط‌زیستی مردم محله همت‌آباد طراحی پروژه بام و دیوار سبز، تفکیک زباله از مبدأ و طرح خشکاله بوده است. مبنای پروژه بام و دیوار سبز به آنجا بازمی‌گردد که چون سرانه فضای سبز محله پایین بود، برخی از مردم ایده حیاط و پشت‌بام و دیوار سبز را توسعه دادند یا جاهایی که امکان داشته کشت هیدروپونیک(کشت بدون خاک) را اجرایی کردند. یکی دیگر از کارهایی که انجام شده، تفکیک زباله تر از خشک، خشکاندن زباله تر به شیوه اصولی (خشکاله‌سازی) و فروش به دامداری‌ها به‌عنوان نهاده دامی بوده است، همچنین اجرای طرح ارتقای سلامت اجتماعی و بهینه‌سازی اوقات فراغت سالمندان با همکاری بهزیستی و شهرداری.

کشاورزی پایدار به‌عنوان یکی از شاخص‌های اصلی توسعه پایدار، به دنبال حفظ منابع طبیعی، کاهش آسیب‌های محیط زیستی، و تضمین امنیت غذایی برای نسل‌های کنونی و آینده است. مدل کشاورزی پایدار و کم‌نهاده در جهان به دلیل تمرکز بر کاهش استفاده از نهاده‌های شیمیایی، بهره‌گیری از منابع محلی و بهبود کیفیت خاک و آب، به سرعت در حال گسترش است. در ایران، به دلیل محدودیت منابع طبیعی، بحران آب، تخریب خاک، و تغییر اقلیم، حرکت به سمت کشاورزی پایدار و کم‌نهاده نه‌تنها یک انتخاب، بلکه یک ضرورت است. این مقاله به بررسی مفهوم کشاورزی پایدار و کم‌نهاده، اهمیت آن در ایران، تحولات انجام‌شده در این زمینه، و پیشنهادهایی برای توسعه و بهبود آن می‌پردازد.

مدیرکل محیط زیست خراسان جنوبی گفت: تالاب‌های خراسان جنوبی با چالش‌های جدی مواجه هستند، از جمله خشکسالی‌های بلندمدت و برداشت‌های بی‌رویه از منابع آبی. این مشکلات نه تنها به اکوسیستم تالاب آسیب می‌زند، بلکه بر معیشت جوامع محلی نیز تأثیر منفی می‌گذارد.

به‌عنوان یک تحلیل‌گر امنیت، باور دارم که بحران آب دیگر یک مسئله صرفاً زیست‌محیطی یا طبیعی نیست، بلکه چالشی اساسی برای امنیت ملی، اجتماعی و اقتصادی کشورهاست. در کشوری مانند ایران که در منطقه خشک و نیمه‌خشک جهان قرار دارد، مدیریت منابع آبی بیش از هر زمان دیگری به یک مسئله امنیتی تبدیل شده است. کاهش شدید منابع آبی، بهره‌برداری نادرست و سیاستگذاری‌های غیراصولی، شرایطی را ایجاد کرده که امنیت آب در ایران در معرض تهدید جدی قرار گرفته است. در این گزارش، با تأکید بر سه محور اصلی حقوق محیط‌زیست، توسعه پایدار و حکمرانی مطلوب، دلایل بحران و راهکارهای برون‌رفت از این شرایط را بررسی خواهم کرد.

|پیام‌ما|مطابق آخرین نقشه پهنه‌بندی اقلیمی ایران که از سوی مؤسسه تحقیقات کشاورزی دیم کشور تهیه شده است، حدود ۵۱.۸ میلیون هکتار از اراضی کشور اقلیم مناسبی برای کشت دیم دارند. همچنین، با کسر اراضی دارای شیب تند، زمین‌های مسکونی و تجاری، راه‌های مواصلاتی و اراضی زراعی آبی و باغات و مناطق جنگلی، حداقل ۲۰.۷ میلیون هکتار از این اراضی علاوه‌بر اقلیم مناسب دارای منابع خاک مناسبی نیز برای کشت دیم هستند. بااین‌حال، طی ۱۰ سال اخیر توسعه دیمزارها مطابق با انتظار دولت‌ها پیش‌ نرفته است. طبق آمار منتشرشده از سوی این نهاد، در حال حاضر تنها نزدیک به شش میلیون هکتار، یعنی کمتر از یک‌سوم از کل سطح قابل کشت، فعال است. کارشناسان بخش کشاورزی می‌گویند خرد بودن اراضی و پایین بودن بهره‌وری در آن، همچنین تغییر کاربری اراضی و به‌روز نبودن علم کشاورزان برای کشت دیم از مهمترین عوامل عقب ماندن دیم‌کاری از برنامه‌های دولت است.