فرونشست در ایران در حال گسترش است و پیامدهای آن نیز روبه‌فزونی. بااین‌حال، از سال ۱۴۰۱ تا کنون لایحه‌های میان دولت و مجلس با عنوان «کنترل فرونشست زمین و اثرات آن در کشور» در رفت‌و‌آمد است که نه ایرادهای آن رفع می‌شود، نه لغو و نه تصویب. بسیاری از کارشناسان اما این لایحه را بی‌دلیل می‌دانند و موضوعات مندرج در آن را یا تکراری ارزیابی می‌کنند یا در تضاد با سایر قوانین و مقرراتی که به‌نوعی با کنترل فرونشست و این مسئله. موضوع « چیستی» این لایحه از همان ابتدای تدوین حتی از سوی مرکز پژوهش‌های مجلس شورای اسلامی زیر سؤال رفت. با این‌همه وزارت کشور باز هم این لایحه را که به پیشنهاد شورای اسلامی شهر تهران و از سوی شورای‌عالی استان‌ها تدوین شد، به مجلس شورای اسلامی فرستاد. مشخص نیست این بار تکلیف لایحه چگونه خواهد شد؛ آن‌هم در سالی که هشدارهای افزایش فرونشست تکرار می‌شود. رئیس بخش زلزله‌شناسی مهندسی و خطرپذیری مرکز تحقیقات راه‌، مسکن و شهرسازی اما معتقد است از همان ابتدا بارها و بارها کارشناسان بیان کرده‌اند کنترل فرونشست در کشور نه لایحه و طرح جدید می‌خواهد، نه قانون و مقررات تازه. بلکه آنچه به آن نیاز است، عمل به آنچه مفاد قانونی موجود است که به‌واسطه تأمین اعتبار میسر خواهد شد.

با نزدیک شدن به نوروز، خانه‌تکانی به یکی از سنت‌های رایج در بین خانواده‌های ایرانی تبدیل می‌شود. اما این رسم دیرینه، اگر بدون مدیریت صحیح انجام شود، می‌تواند منجر به افزایش شدید مصرف آب شود؛ موضوعی که با توجه به بحران کم‌آبی در کشور، اهمیت زیادی پیدا می‌کند.

پیام‌ما / یکی از فرسوده‌ترین و کم‌برخوردارترین محلات اصفهان موفق شده است طی پنج سال به یکی از مدعیان محیط‌زیستی‌ترین محلات کشوری تبدیل شود. تا جایی که حالا «انجمن همیاران همت‌آباد اصفهان» در طرح «توانمندسازی محلات از سوی تشکل‌ها و سازمان‌های مردم‌نهاد جوامع محلی در قانون بودجه ۱۴۰۳» به‌عنوان طرح برگزیده کشوری انتخاب شده است. از جمله دستاوردهای محیط‌زیستی مردم محله همت‌آباد طراحی پروژه بام و دیوار سبز، تفکیک زباله از مبدأ و طرح خشکاله بوده است. مبنای پروژه بام و دیوار سبز به آنجا بازمی‌گردد که چون سرانه فضای سبز محله پایین بود، برخی از مردم ایده حیاط و پشت‌بام و دیوار سبز را توسعه دادند یا جاهایی که امکان داشته کشت هیدروپونیک(کشت بدون خاک) را اجرایی کردند. یکی دیگر از کارهایی که انجام شده، تفکیک زباله تر از خشک، خشکاندن زباله تر به شیوه اصولی (خشکاله‌سازی) و فروش به دامداری‌ها به‌عنوان نهاده دامی بوده است، همچنین اجرای طرح ارتقای سلامت اجتماعی و بهینه‌سازی اوقات فراغت سالمندان با همکاری بهزیستی و شهرداری.

کشاورزی پایدار به‌عنوان یکی از شاخص‌های اصلی توسعه پایدار، به دنبال حفظ منابع طبیعی، کاهش آسیب‌های محیط زیستی، و تضمین امنیت غذایی برای نسل‌های کنونی و آینده است. مدل کشاورزی پایدار و کم‌نهاده در جهان به دلیل تمرکز بر کاهش استفاده از نهاده‌های شیمیایی، بهره‌گیری از منابع محلی و بهبود کیفیت خاک و آب، به سرعت در حال گسترش است. در ایران، به دلیل محدودیت منابع طبیعی، بحران آب، تخریب خاک، و تغییر اقلیم، حرکت به سمت کشاورزی پایدار و کم‌نهاده نه‌تنها یک انتخاب، بلکه یک ضرورت است. این مقاله به بررسی مفهوم کشاورزی پایدار و کم‌نهاده، اهمیت آن در ایران، تحولات انجام‌شده در این زمینه، و پیشنهادهایی برای توسعه و بهبود آن می‌پردازد.

مدیرکل محیط زیست خراسان جنوبی گفت: تالاب‌های خراسان جنوبی با چالش‌های جدی مواجه هستند، از جمله خشکسالی‌های بلندمدت و برداشت‌های بی‌رویه از منابع آبی. این مشکلات نه تنها به اکوسیستم تالاب آسیب می‌زند، بلکه بر معیشت جوامع محلی نیز تأثیر منفی می‌گذارد.

به‌عنوان یک تحلیل‌گر امنیت، باور دارم که بحران آب دیگر یک مسئله صرفاً زیست‌محیطی یا طبیعی نیست، بلکه چالشی اساسی برای امنیت ملی، اجتماعی و اقتصادی کشورهاست. در کشوری مانند ایران که در منطقه خشک و نیمه‌خشک جهان قرار دارد، مدیریت منابع آبی بیش از هر زمان دیگری به یک مسئله امنیتی تبدیل شده است. کاهش شدید منابع آبی، بهره‌برداری نادرست و سیاستگذاری‌های غیراصولی، شرایطی را ایجاد کرده که امنیت آب در ایران در معرض تهدید جدی قرار گرفته است. در این گزارش، با تأکید بر سه محور اصلی حقوق محیط‌زیست، توسعه پایدار و حکمرانی مطلوب، دلایل بحران و راهکارهای برون‌رفت از این شرایط را بررسی خواهم کرد.