بایگانی مطالب برچسب: کاخ گلستان
ساختوساز در حریم «کاخ گلستان» ادامه دارد
ساختوساز پروژه «مروی سنتر» در حریم «کاخ گلستان»، چند ماه پس از دستور وزیر میراث فرهنگی برای توقف و بررسی آن، از سر گرفته شده است. «ادارهکل میراث فرهنگی استان تهران» میگوید «شورای فنی»، اقدامات انجامشده را قانونی تشخیص داده و ادامه پروژه را بلامانع دانسته است؛ بااینحال، جزئیات نظر این شورا و چگونگی انطباق پروژه با ضوابط حریم یکی از مهمترین مجموعههای تاریخی تهران هنوز بهطور عمومی منتشر نشده است.
نگهبانان میراث یک سرزمین
«انگار یکی از اعضای خانوادهمان آسیب دیده باشد. همه فقط دویدیم به سمت موزه» خانهاش در بمباران آسیب دیده، اما قبل از آنکه کاری کند، خانواده را به جای امنی برده و خود را رسانده به موزهای که سالها عمرش را در آن گذرانده و آن روز در حریمش بمب سنگرشکن به زمین خورده بود: «آدم عاقل از خطر فرار میکند، اما من و همکارانم بعد از بمباران به سمت محل خطر دویدیم، به سمت موزه» این بخشی از هزاران روایتی است که در جنگ شنیده نشد. روایات بسیاری پشت تلخی گزنده تصاویری که از تخریب میراثفرهنگی منتشر شد، پنهان شدند. روایت آدمهایی که در کنار تمام نگرانیهایشان، به فکر میراثفرهنگی ایران بودند و فارغ از تمام کمبودها و بیمهریها، پای آن ماندند. در جنگ کمتر از آنها گفته شد، حتی خودشان هم فکر میکنند بهتر است کمتر صحبت کنند، چون معتقدند کاری که کردهاند وظیفهشان بوده. امروز وقت نقل روایت شنیده نشده آنهاست. امروز که روز جهانی «موزه و میراثفرهنگی» است.
پیگیری فعالسازی صندوقهای اضطراری برای نجات میراثفرهنگی
رئیس ایکوم خبر داد:
هشدار؛ فرونشست در یک قدمی کاخ گلستان
|پیام ما| آغاز پروژه «مرویسنتر» در حریم درجه یک کاخ گلستان زنگهای خطر را به صدا درآورده. بررسیها نشان میدهد گودبرداری این پاساژ بهزودی یکی از مهمترین مجموعههای تاریخی ایران و جهان را به زانو درمیآورد. مسئله اصلی اینجاست که این اتفاق مجوز مدیرکل میراثفرهنگی استان تهران را دارد. «وحید شهاب»، کنشگر و متخصص حوزه برنامهریزی شهری در بافتهای تاریخی، به «پیام ما» میگوید: «با توجه به مجوز صادره، احداث چهار طبقه زیرزمین به عمق ۱۷ متر در این پروژه مجاز شناخته شده که با احتساب فونداسیون، عمق گودبرداری نزدیک به ۲۰ متر خواهد بود، آیا مالک نباید پیش از صدور مجوز، ملزم به انجام مطالعات فنی زمینشناسی، ژئوتکنیکی و هیدروژئولوژیکی میشد؟» پاسخ به این سؤال از سوی کسانی که این مجوز را صادر کردهاند ضروری است؛ چراکه این منطقه جزو پهنههای پرخطر فرونشست شناخته شده است.
زندگی پنهان در موزههای تهران
موزهها فقط یادآور گذشته یا مکانی که تاریخ را حبس کنند، نیستند. آنطورکه «محمدرضا رکنی»، پژوهشگر میراثفرهنگی، میگوید موزهها کارکرد مهم دیگری هم دارند: «حفظ تنوعزیستی». او این زاویهدید را در هفتمین سالگرد راهاندازی موزه خیابان ولیعصر که شانزدهم مهرماه در خانه تاریخی مینایی برگزار شد، مطرح میکند. تحقیقات او بهصورت تخصصی روی تهران، شهر موزههای ایران، است. موزههایی که هر کدام قصهای دارند و موجودات دیگری بهجز انسانها در آنها زندگی میکنند. شاید برای شما هم سؤال باشد که این موجودات چه هستند و در موزهها چه میکنند؟ در این مطلب همراه با پژوهشگر حوزه میراثفرهنگی و تنوعزیستی به موزههای «سعدآباد»، «گلستان»، «ملک»، «نیاوران»، «نگارستان» و «پارک شهر» میرویم تا آنها را بشناسیم و بدانیم که حالوروزشان چگونه است.
بازگشت قاجارها از دل تاریکخانه
یک بلاگر و صفحه رسمی کاخ گلستان شنبهشب گذشته در اینستاگرام یک خبر «مسرتبخش» دادند و آن «کشف ۳۱ حلقه نگاتیو تصویربرداریشده در مخزن آلبومخانه» این مجموعه جهانی بود؛ درحالیکه جای رسانههای رسمی در زمان اعلام این خبر و رونمایی از آثار خالی بود و کسی به سؤالات متعدد رسانهها درباره این خبر پاسخی نداد. هرچند این وعده داده شده که بهزودی کنفرانس خبری این موضوع برگزار میشود، اما این روش اطلاعرسانی درباره یکی از مهمترین آلبومخانههای جهان که بخشی از تنها اثر جهانی پایتخت است، با اصول حرفهای اطلاعرسانی در یک مجموعه جهانی در تضاد بود. بیش از ۲۰ سال از گشایش مجموعه کاخ گلستان برای بازدید عموم و حدود ۱۲ سال از جهانیشدن آن میگذرد، اما عجیب اینجاست که هنوز کشفیات در مخازن و آلبومخانه آن ادامه دارد و هر بار به طریقی اسناد موجود در آرشیو آن خبرساز میشود. روزی با انتشار تصاویر تاریخی آرشیو آلبومخانه توسط شخصی ناشناس و حالا با انتشار خبری مهم در صفحه اینستاگرامی یک بلاگر.
رو در رو با داریوش بزرگ
تجربه یک مرمتگر داوطلب موزه ملی ایران در روزهای جنگ
به یونسکو و ایکوم درباره آثار تاریخی ایران در جنگ هشدار دادیم
از جان انسانها و میراثفرهنگی دفاع کنیم
ایران، در کمتر از نیمقرن، برای دومینبار خود را درگیر جنگی تمامعیار میبیند. جنگها تنها جان انسانها، امنیت، آینده و زیرساختهای حیاتی را هدف نمیگیرند، بلکه زیرساختهای فرهنگی و میراثفرهنگی نیز در معرض خطر در آتش جنگ قرار دارند. همین است که کنوانسیونهای متعدد برای حفظ زیرساختهای فرهنگی در جنگها شکل گرفته است؛ گنجینهای که هویت، تاریخ و حافظه جمعی این سرزمین را در دل خود نگه داشته. در جنگ ایران و عراق، زمانی که آتش جنگ شهرها و موزهها را به یک اندازه درگیر کرده بود، تجربهای ارزشمند در حفاظت از میراثفرهنگی ایران رقم خورد. هر چند در همان روزها هم آثار بسیاری قربانی توحش دشمن و پایبند نبودنش به تعهدات بینالمللی شد، اما درعینحال اقدامات دلسوزانه مانع از آن شد که آثار ارزشمند ایران بیش از آن آسیب ببینند. امروز که دوباره آتش جنگ زبانه کشیده، میتوان از آن تجربهها آموخت و از هر آنچه ریشههای ما را تعریف میکنند، دفاع و حفاظت کرد.
کلاهفرنگی ۳۰۰ سال بعد از پیروزی نادرشاه
|پیامما| نادرشاه افشار که بر لشکر افغانها پیروز شد، از همین بنا توپ شادی شلیک شد. بنایی در حاشیه خلیجفارس و همسایگی اسکله شهید حقانی بندرعباس، شاهد رویدادهای مختلف تاریخ بوده است. از رفتوآمد هلندیها و انگلیسیها و عمانیها تا امروز که متروک و فراموششده پشت دیوارهای بلند، شمارش معکوس تخریبش آغاز شده است و متولیان آن را به حال خود رها کردهاند. اینجا عمارت کلاهفرنگی بندرعباس است. تنها بنای باقیمانده از عصر صفوی در شهری که نامش را از صفویان وام گرفته، اما اثری از آن دوران در این شهر باقی نمانده است. همزمان با هفته میراثفرهنگی نمایشگاهی از اسناد و تصاویر مربوط به این بنا براساس پژوهشهای «نیما صفا» در کاخ گلستان تهران برپا شده است؛ اسنادی که بهخوبی گویای اهمیت این بنا در طول تاریخ است و صاحبنظران در دورههای مختلف بر اهمیت آن تأکید داشتهاند. بنایی که حالا با آجر نما و کاشی پوشیده شده و دروازه ورودی و تاریخی آن زیر کامپوزیت پنهان شده است. این بنای ثبتملیشده از ابتدای دهه ۶۰ در اختیار حوزه علمیه بندرعباس قرار دارد و در حال حاضر تردد و ورود به آن، حتی برای مسئولان میراثفرهنگی شهر، بهراحتی امکانپذیر نیست.
نوروز در گذر تاریخ
نوروز، فراتر از یک آیین سنتی، بازتابی از هویت، فرهنگ و تاریخ ایرانیان است. این جشن کهن نهتنها نمادی از تجدید طبیعت و آغاز سال نو است، بلکه در گذر قرنها به یک عنصر بنیادین در ساختار اجتماعی، فرهنگی و حتی سیاسی ایران تبدیل شده است. اما پرسش اساسی این است که چگونه نوروز توانسته است با وجود تغییرات تاریخی، تهاجمات فرهنگی و دگرگونیهای اجتماعی، همچنان زنده بماند و به یکی از معدود جشنهایی تبدیل شود که مرزهای جغرافیایی و تاریخی را درنوردیده است؟ پاسخ این پرسش را میتوان در لایههای مختلف تاریخ ایران جستوجو کرد؛ از سنگنوشتههای هخامنشیان در تختجمشید، که ردپای آیینهای نوروزی را در تشریفات درباری ثبت کردهاند، تا متون کهن زرتشتی که به فلسفه این جشن اشاره دارند. شاهنامه فردوسی، آثارالباقیه ابوریحان بیرونی، و حتی گزارشهای مورخان عرب و یونانی، همگی گواهی بر دیرینگی و اهمیت این آیین هستند.
تهران قربانی سودهای نجومی
بهتازگی، اداره کل میراث فرهنگی استان تهران با تخریب خانه تاریخی ولیالله پیرنیا در خیابان منوچهری تهران موافقت کرده است. این خانه، میان مجموعهای از بناهای ثبت ملی و واجد ارزش تاریخی و معماری جای گرفته و صدور مجوز تخریب آن، مانند بسیاری دیگر از مجوزهای صادرشده توسط ادارهکل میراث فرهنگی استان تهران با ابهامها، شائبهها و انتقادهای گسترده روبروست. چنین مینماید که عدم نظارت مؤثر بر عملکرد این ادارهکل، راه صدور مجوزهای تخریب و بیاعتنایی به نظرات کارشناسی را بیش از پیش هموار کرده است.
