تهران دیگر شب ندارد. پنج روز است که آسمان پایتخت و چندین استان دیگر ایران، تاریک نمی‌شود؛ روشنایی مهیب انفجارها جای مهتاب را گرفته است. بام تا شام، صدای آژیر، دود، آوار و اضطراب در هم تنیده شده‌اند. حملات موشکی اسرائیل، که از بامداد جمعه آغاز شده، حالا به بخشی از ریتم روزانه مردم بدل شده؛ ریتمی خشن و بی‌رحم.

قاچاق سوخت به یکی از مهم‌ترین معضلات اقتصادی و امنیتی ایران تبدیل شده است، به‌طوری که روزانه ۲۰ تا ۳۰ میلیون لیتر سوخت به‌ویژه گازوئیل از مرزها خارج می‌شود و خسارتی بالغ بر ۶ تا ۸ میلیارد دلار به اقتصاد کشور وارد می‌کند

|پیام ما| با همه ما آشناترند، آن‌ها که در ساحل جنوب، ساده، صمیمی و آرام زندگی می‌کنند. آن‌ها که شادی‌شان ناب و خالص است و نهایتِ شادی، و غمشان از عمق سوزی که در صدا و سازشان موج می‌زند، چنگ به دل می‌زند. انگار خوب می‌دانند چطور نهایت یک حس را نشان دهند؛ از شادی تا غم، از تنهایی تا همبستگی. بندری‌ها در عین سادگی، پیچیده و عمیق‌اند. شاید کم‌حرف باشند، اما چشم‌هایشان سخن‌ها دارد و وای از روزی که با زبان ساز، بخواهند حرف دلشان را بزنند. این مردم نازنین، تاریخی از خوشی‌ها و ناخوشی‌ها، ظلم‌ها و ایستادگی‌ها، شجاعت‌ها و همدلی‌ها را پشت سر گذاشته‌اند و حالا می‌شود همین مفاهیم را در زندگی روزمره‌شان، موسیقی‌شان و فرهنگشان هم دنبال کرد. بندری‌ها این روزها داغ سنگینی به دل دارند؛ داغی که ایران و جهان در آن شریک است. اما ما چقدر آن‌ها را می‌شناسیم؟ تاریخشان و فرهنگشان و دغدغه‌هایشان را چقدر خوانده‌ایم؟ ما که چراغ نام بندر در ذهنمان با یک موسیقی شاد و پرشور روشن می‌شود، از گذشته و تاریخش چه می‌دانیم؟ حسین حسین‌زاده شهابی، کارشناس ارشد باستان‌شناسی است و به‌عنوان معاون مرکز اسناد تاریخی شهرداری بندرعباس، پژوهش‌های گسترده‌ای در تاریخ و فرهنگ مردم این منطقه انجام داده است. از زبان او بیشتر با بندری‌ها آشنا می‌شویم.

|پیام‌ما| تنها یک روز از فاجعه انفجار در بندر کانتینری شهیدرجایی گذشت که آمار جان‌باختگان به ۴۰ نفر و مصدومان بالای ۸۰۰ نفر رسید. اتفاقی که کشور را به عزای عمومی نشاند. اطفای حریق به‌دلیل وجود مواد قابل‌اشتعال در کانتینرهای موجود، پیچیده شده و انفجارهای کوچک متوالی شرایط خطرناکی را رقم زده است. گروهی از نمایندگان مجلس شورای اسلامی و مسئولان استان هرمزگان موضوع ایمنی را پیش‌ کشیده‌اند و با وجود تأکید بر مشخص نشدن دلیل فاجعه اما گفتند تذکرهای لازم داده شده بود، اما اصلاحی انجام نگرفت. کارشناسان حمل‌ونقل دریایی و بنادر اظهارنظر قطعی نمی‌کنند بلکه بر موضوع مدیریت بحران در حادثه‌ای پیچیده‌ای و فنی تمرکز می‌کنند. به‌گفته کارشناسان، شواهد نشان می‌دهد پروتکل‌های مدیریت بحران در حوادث بندری مانند آنچه رخ داد، اجرا شده است؛ اما ابعاد عظیم آتش و انفجار توان مدیریت زودهنگام را سلب کرده است. کمیته ویژه بررسی علل حادثه نیز تشکیل شده و حالا فقط زمان می‌تواند ابهامات ماجرا را روشن کند.

قاچاق سوخت، یکی از معضلات تاریخی اقتصاد ایران، به دلیل تفاوت قیمت‌های فاحش با کشورهای همسایه به یک فعالیت سودآور تبدیل شده است. با ورود مستقیم مقام‌های دولتی، تلاش‌ها برای مقابله با این پدیده تشدید یافته و برنامه‌های هوشمندانه‌ای در حال اجراست تا این چالش به حداقل برسد.

تحریم‌های بین‌المللی تأثیرات متناقضی بر مسئولیت اجتماعی شرکتی (CSR) در شرکت‌های ایرانی داشته‌اند. از یک‌سو، فشارهای اقتصادی ناشی از تحریم‌ها باعث کاهش منابع مالی و تغییر اولویت‌ها به‌سمت بقای بنگاه‌ها شده است. از سوی دیگر، انتظارات جامعه از شرکت‌ها برای ایفای نقش فعال‌تر در حمایت از جامعه افزایش یافته است. در چنین شرایطی، شرکت‌های ایرانی مجبور به اتخاذ رویکردهای موقتی‌ای در حوزه CSR شده‌اند که در جهت توسعه پایدار جامعه و محیط‌زیست نیستند. این رویکردها بیشتر به مسکن‌های موقتی‌ می‌مانند که نه‌تنها درمان نیستند بلکه مانع از آگاهی از مرگ قریب‌الوقوع می‌شوند.

ماشین مدیران شرکت نفت و گاز کارون که رئیس سازمان حفاظت محیط‌زیست هم در آن حضور دارد، وقتی دور می‌شود که نگهبان با صدای بلند می‌گوید: «قبلاً هم اومدن، مدیر قبلی هم اومد، هیچ کاری نکردن. نفس‌مان تنگ شده از این گازها، من ۴۳ ساله کارمند شرکت نفتم.» اینجا، در بخش غیزانیه اهواز بیش از ۸۰ روستا زیر فلرها شب را به‌روز می‌رسانند و این مرد از روستای «ملیگط» یکی از آنهاست که دست به قفسه سینه‌اش می‌برد و می‌گوید «مریضم، همه‌مان اینجا مریضیم.» اهواز در محاصره فلرهاست؛ ۲۴ فلر در محدوده شهر قرار دارند و کمی دورتر از این محدوده تعداد فلرها به ۵۰ می‌رسد. اهالی غیزانیه با حدود ۴۵ کیلومتر فاصله با اهواز آنقدر به فلرها نزدیکند که آتش سوختن گازها روستایشان را روشن می‌کند، آنها همان کسانی هستند که در سال‌های ۹۸ و ۹۹ نسبت به وضعیت آبرسانی و نبود آب آشامیدنی هم معترض شدند و اعتراضات آبی گسترده‌ای را شکل دادند؛ اما در همه این سال‌ها اعتراضشان نسبت به وضعیت منطقه بی‌نتیجه بوده است.