بایگانی مطالب برچسب: منابع زیرزمینی
راه برونرفت تهران از تشنگی
سخنان اخیر مسعود پزشکیان، رئیسجمهور، درباره ضرورت جیرهبندی آب در تهران، موجی از واکنشها میان کارشناسان و شهروندان راه انداخت. بسیاری از تحلیلگران حوزه آب، این سخنان را نشانهای از جدیشدن بحران آبی پایتخت میدانند و معتقدند تصمیم به جیرهبندی هرچند تلخ، اما اجتنابناپذیر است. از سوی دیگر، برخی نیز بر ضعف مدیریت منابع، نبود شفافیت و تأخیر در اطلاعرسانی تأکید دارند. مجموعه زیر بازتاب دیدگاهها و تحلیلهای کارشناسان درباره سخنان رئیسجمهور و چالشهای پیش روی تهران در مواجهه با بحران کمآبی است.
روند بیسابقه خشکیدن قارهها
|پیام ما| قارهها با سرعت بیسابقهای در حال خشکیدناند؛ بررسی دادههای حاصل از دو دهه مأموریت ماهوارههای ناسا، GRACE و GRACE-FO، نشان میدهد همزمان با این روند، میلیونها نفر در سراسر جهان با کاهش دسترسی به آب شیرین و خشکسالیهای مرگبار مواجهاند. پژوهشی تازه که تغییرات ذخیره آب زمینی از ۲۰۰۲ تا ۲۰۲۴ را بررسی کرده، مناطقی «ابرخشک» در نیمکره شمالی، از جمله خاورمیانه، شناسایی کرده است؛ خوشههایی از نقاط بحرانی خشکسالی که بههم پیوسته و در مقیاس قارهای گسترش یافتهاند. این پژوهش با این یافتهها درباره کمآبی و تخلیه منابع زیرزمینی در این روند خشکی و افزایش بیشتر سطح آب دریاها هشدار میدهد.
بحران بیبازگشت زیر پای ایران
بحران آب را فریاد بزنیم
در حوزه مدیریت بحران و مخاطرات، تفکیک روشن میان علل ریشهای (مخاطره الف) و پیامدهای ثانویه یا ظاهری آن (مخاطره ب) از اهمیت حیاتی برخوردار است. یکی از خطاهای رایج در مدیریت مخاطرات، تمرکز بیشازحد بر اثرات قابلمشاهده و فوری بحرانهاست، درحالیکه علت اصلی که عامل ایجاد این اثرات است، در حاشیه قرار میگیرد و یا کمرنگ میشود.
کشت برنج در اصفهانِ فرونشسته
|پیامما| برداشتهای بیرویه آب از سفرههای زیرزمینی برای کشاورزی، در پی اضافه بارگذاریهای آبی بر زایندهرود و از دسترس خارجشدن منابع آبی قابلاستفاده برای کشت و زرع در اصفهان، عامل اصلی فرونشست در این منطقه بزرگ جمعیتی معرفی میشود. بااینحال، کشاورزان این استان حالا به برداشت آب از چاههای عمیق روی آوردهاند. اکنون برداشت آب از چاه، چسبیده به مناطق مسکونی شهری، جایی که همین حالا هم در خطر فرونشست گسترده قرار دارد، برای برنجکاری انجام میشود. محصولی که در میان تمام محصولات کشاورزی نامش به «آببری» شهره شده است. دانشگاه صنعتی اصفهان پیشنهادهای جوابپسدادهای برای مدیریت این بخش دارد که هم کاشت برنج منجر به فرونشست نشود و هم نفع کشاورز در آن دیده شود. پیشنهادی که از سوی دولت و مردم جدیگرفته نشده است.
نجات آتن با قنات ۲هزارساله
«بحران آب» در تقاطع بحران ساختاری
بحران آب در ایران مسئلهای نوظهور نیست. نشانههای حاد آن به دو دهه قبل و اعتراضات خیابانی سال ۱۳۷۹ در آبادان بازمیگردد؛ اعتراضاتی که بهدلیل کمبود، آلودگی و شوری آب شکل گرفت و به خشونت انجامید. از آن زمان، کشور با بحران آب روبهرو بوده و نشانههای متعددی چون خشکشدن رودخانهها و تالابها، دریاچه ارومیه، آبرسانی با تانکر در مناطق زاگرس، از بین رفتن سفرههای زیرزمینی، فرونشست زمین و پدیدآمدن دشتهای ممنوعه، گویای این بحران است.
آبرسانی با تانکر در مرز «گلستان»
خشکسالی یک بار دیگر تابستان گلستان را در خشک و بیآب کرد. در حال حاضر بهطور میانگین بین ۱۰ تا ۱۲ ساعت آب شهرهای استان گلستان قطع است و آبرسانی در ۱۰۰ روستای مرزی این استان با تانکر و ناوگان سیار انجام میشود. از این تعداد ۴۰ روستای این استان فاقد شبکه آبرسانی هستند. اما شرکت آبفا میگوید به این روستاها که حتی در شبکه آب هم قرار ندارند، آبرسانی سیار ارائه میکند. مسئولان این استان، تکمیل نشدن سد «نرماب» در بخش «چهلچای» را دلیل مشکلات مزمن آب به ویژه در شرق معرفی میکنند. در حالی که کاهش بیش از ۴۰ درصدی بارندگی استان، احتمالا این سد را هم به وضعیت سایر سدهای کشور – خشکی – دچار میکرد. این استان در حال حاضر بیش از یک هزار و ۲۰۰ لیتر برثانیه کسری آب دارد.
