بایگانی مطالب برچسب: منابع آب
کلانشهرهای تشنه
آب مایه حیات در سیاره زمین است و برای بقای انسان، توسعه اقتصادی و سلامت محیط‌زیست اهمیت اساسی دارد. با این‌همه، با افزایش جمعیت و گسترش شهرنشینی، فشار فزاینده‌ای بر موجودی آب شیرین وارد می‌شود. این فشار در کلانشهرهای جهان -مراکز شهری با جمعیت بیش از ۱۰ میلیون نفر- شدیدتر است. رشد سریع و تقاضای زیاد در این مراکز، وضعیت بحرانی را برای منابع آب رقم زده است. در مطالعه‌ای با عنوان «روز جهانی صفر؟ بررسی تأمین و تقاضای فعلی و آینده آب در ۱۲ کلانشهری که به‌سرعت درحال‌توسعه هستند»، بحران رو به تشدید آب با تمرکز بر ۱۲ شهر جهان از جمله تهران بررسی شده است. این مطالعه که در مجله «شهرها و جامعه پایدار» منتشر شده است، واقعیت ناخوشایندی را نشان می‌دهد: در حال حاضر، ۱۱ شهر از این ۱۲ کلانشهر که ۱۷۸ میلیون نفر در آن زندگی می‌کنند، با کمبود آب دست‌وپنجه نرم می‌کنند. اگر اقدام عاجلی صورت نگیرد، کسری آب تا سال ۲۰۳۵ بیشتر می‌شود و زندگی میلیون‌ها نفر در معرض تهدید قرار می‌گیرد.
راه‌حل‌های دیجیتال برای زمین
جهان امروز با چالش‌های بی‌سابقه‌ای در حوزه‌های محیط‌زیستی، اجتماعی و اقتصادی مواجه است. مسائلی سر بر می‌آورند که باید با مجموعه‌ای از دانش‌های گوناگون به آنها پاسخ داد و این درحالی‌است که جامعه در مسیر هرچه تخصصی‌تر شدن پیش می‌رود. در حال حاضر محیط‌زیست یکی از مهمترین حوزه‌های تجلی‌گر این تناقض محسوب می‌شود و برای مثال، تشخیص و اعلام خطرات تغییراقلیم را در حالی متخصصان جغرافیا برعهده گرفته‌اند که این مسئله با سویه‌های اجتماعی، اقتصادی و سیاسی همراه است. در مواجهه با چنین معضلاتی، لزوم ترک رویکردهای گذشته و اتخاذ تصمیمات بین‌رشته‌ای بیش‌ازپیش نمایان شده است. ازاین‌رو، دانشمندان از طریق رویکردی نوین به‌نام «پایداری محاسباتی» که با ترکیب علوم مختلف، بهره‌گیری از ظرفیت‌های اجتماعی و استفاده از امکانات به‌روز تکنولوژی به‌وجودآمده، در پی آنند تا این چالش‌ها را به مسائل قابل‌حل تبدیل کنند.
۲۴ هزار مگاوات ناترازی برق در تابستان
وضعیت سدهای کشور چنان بحرانی است که کفاف تأمین آب را نمی‌دهد، چه برسد به تولید برق. سد کرج که بیش از ۴۰ درصد آب شرب تهران را تأمین می‌کند، با تنها ۷ درصد پرشدگی در شرایطی بی‌سابقه و کاملاً بحرانی قرار دارد. به‌دلیل افت چشمگیر حجم آب موجود در مخزن، نیروگاه برقابی سد زاینده‌رود هم از مدار خارج شده است. کاهش ۴۵ درصدی بارندگی‌ها مشکل آب تهران را بیشتر کرده است؛ هنوز رسماً خبر جیره‌بندی آب در پایتخت تأیید نشده است، اما بحران آب پشت سدها، با از مدار خارج‌کردن نیروگاه‌های برقابی خبر تشدید ناترازی برق در تابستان امسال را تأیید کرده است. «سید هاشم اورعی» و «امیرحسین شاهپوری»، کارشناسان حوزه انرژی، معتقدند با از مدار خارج شدن نیروگاه‌های برقابی عدد ناترازی به بیش از ۲۴ هزار مگاوات، معادل یک‌سوم مصرف برق می‌رسد.
کوه رادون تکه‌تکه می‌شود
بادهای موسمی هربار که از غرب به شرق می‌وزند، گردوغبار اکتشاف معدن، روستای امین‌آباد را در خود غرق می‌کند. اهالی امین‌آباد که در ۴۵ کیلومتری شهرضا هستند، از ابتدای امسال با بیل مکانیکی و لودر سنگین در منطقه‌شان روبه‌رو شده‌اند و حالا نگران از بین رفتن کشاورزی، دامداری و پوشش گیاهی منطقه و گیاهانی دارویی که بر روی ۱۰ رشته قنات روستا قرار دارند، هستند. آنها می‌گویند معدن‌کاوی در پنج کیلومتری روستا و تنه به تنه زمین‌های کشاورزی یعنی نابودی شغل آنها به قیمت سود عده‌ای خاص. آنها حتی هنوز به‌درستی نمی‌دانند چه معدنی قرار است آنجا راه بیفتد. به آنها گفته‌اند «سنگ مرمریت سیاه و چیزهای دیگر» اما به گفته عضو شورای روستای امین‌آباد، راه افتادن معدن یعنی خشک شدن ۱۰ رشته قتات منطقه، قنات‌هایی که آب شرب بیش از هزار نفر از اهالی روستا را تأمین می‌کند.
مرگ تدریجی خلیج گرگان
به‌نظر می‌رسد ستاد ملی هماهنگی و مدیریت تالاب‌های کشور دارد خلیج گرگان را برای عبور از بدترین شرایطی که ممکن است طی ۲۵ سال آینده با آن روبه‌رو شود، آماده می‌کند. درحالی‌که پیشتر لایروبی کانال آشوراده به‌عنوان راه علاج خلیج گرگان معرفی می‌شد و اعتباری در حدود ۵۰۰ میلیارد تومان برای آن صرف شد، اما حالا دولت می‌گوید این اقدام کافی نبوده است. بنابر آنچه معاون هماهنگی امور عمرانی استانداری گلستان و مدیرکل حفاظت محیط‌زیست این استان به «پیام‌ما» می‌گویند و براساس آنچه در سال ۱۳۹۹ تکلیف شده است، حالا باید اقدام‌های دیگری هم بر خلیج انجام شود. بهمن امسال معاون اول رئیس‌جمهوری مصوبه انجام مطالعه برای پمپاژ آب از دریای خزر به خلیج را امضا کرد. پمپاژی که گویا قرار است از دو منطقه، یکی در شرق و دیگری در غرب خزر، انجام شود. گرچه مجری این طرح وزارت نیرو خواهد بود، اما مطالعات آب از سوی سازمان حفاظت محیط‌زیست انجام می‌شود. طبق آخرین داده‌های موجود، خزر تا ۲۵ سال آینده به تراز ۳۳- خواهد رسید؛ ترازی که پیشتر آن را تجربه نکردهایم. این کاهش تراز می‌تواند تمام پهنه ۵۱ هزار هکتاری خلیج گرگان را خشک و آن را به یک کانون نمکی تبدیل کند. اعتبار پیش‌بینی‌شده برای علاج خلیج گرگان عددی در حدود ۲.۳ هزار میلیارد تومان است.
ورم کردن پساب زیر پوست «اینچه»
سال پرباران تالاب اینچه ۲۵۰ تا ۳۰۰ هکتار آب داشت و در سال کم‌بارش تا مرز خشکیدگی می‌رفت، در سال‌های اخیر مساحت اینچه به یک‌هزار هکتار رسیده است. دلیل این چهاربرابر شدن بارش‌های فراتر از نرمال نیست، سه‌چهارم دیگر پساب است، پسابی که به جان اینچه افتاده و مراتع را هم به زیر آب برده! برخلاف آنکه شرکت کانسار خزر می‌گوید همه اقدامات برای حفظ طبیعت و تالاب را انجام داده، اما محیط‌زیست و منابع‌طبیعی از شکایت به دستگاه قضا خبر می‌دهند.
هنگامه جیره‌بندی آب
سدهای تهران تنها دارای ۲۰ درصد از ظرفیت آب مورد نیاز هستند. بنابراین، احتمال جیره‌بندی آب وجود دارد
نگرانی‌های‌مان در موضوع آب را به حکومت سرپرست افغانستان اعلام کردیم
سخنگوی وزارت خارجه سفر وزیر خارجه به افغانستان را در ادامه مسیری عنوان کرد که از قبل شروع شده و اظهار امیدواری کرد که این سفر یک گام مهم در راستای رفع نگرانی‌ها و استفاده از ظرفیت‌ها برای ارتقای همکاری‌ها باشد.
تالاب یا کانون تولید گردوغبار
تصمیم تلخ برای شیرینی آب
|پیام‌ما| درحالی‌که توسعه آبشیرینکنها با اما‌واگرهای محیط‌زیستی در سراسر جهان همراه است و به‌واسطه استقرار بیشترین تعداد این مجموعه‌ها در خلیج‌فارس، مکرر در مورد سوء‌عوارض آن بر دریا هشدار صادر می‌شود، اما معاون استاندار هرمزگان در مدرسه فصلی آب و محیط‌زیست از دولت درخواست کرده است که باتوجه‌‌به اینکه آبشیرینکنها یکی از راهکارهای مهم در مدیریت منابع آبی و بهبود وضعیت اقتصادی هستند، به توسعه آنها در هرمزگان کمک کنند. این درخواست درحالی‌است که هم خلیج‌فارس بار قابل‌توجهی از حجم آب‌شیرین‌کن‌های دنیا را به دوش می‌کشد و هم دولت ایران در حال حاضر با انباشت بدهی از سال ۱۴۰۰ به آبشیرینکنها روبه‌روست. با‌این‌حال به‌نظر می‌رسد پیش‌نگری‌های شرکت مدیریت منابع آب از ذخایر آبی این استان برای سال ۱۴۰۴ و همچنین گزارش‌های سازمان هواشناسی کشور از تداوم کم‌بارشی در این استان، این گزینه نه‌چندان صواب را پیش روی مدیران این استان قرار داده است.
گرد و غبار می‌آید؛ بهار سخت در راه است
سال ۱۳۹۸ و در ۱۵ بهمن قانون «قانون حفاظت، احیا و مدیریت تالاب‌های کشور» به تصویب رسید. قانونی که براساس آن سازمان حفاظت محیط‌زیست موظف شد نیاز آبی اکولوژیکی تالاب‌ها را تعیین کند و وزارت نیرو براساس این نیازها، آب مورد نیاز را تأمین کند. پنج سال پس از تصویب این قانون نه‌تنها شرایط تالاب‌ها بهتر نشده بلکه شاهد خشکیدگی بیشتر این عرصه‌ها هستیم. در گفتوگو با «علی‌‌محمد طهماسبی بیرگانی»، مشاور رئیس سازمان حفاظت محیط‌زیست و دبیر ستاد ملی سیاستگذاری و هماهنگی مدیریت پدیده گردوغبار، از او درباره تأثیر خشکیدگی تالاب‌ها بر افزایش وسعت کانون‌های گردوغبار در کشور پرسیدیم، او در این گفتوگو امنیت اکولوژیک را زیربنای امنیت غذایی و... دانست و تبعات اقتصادی و اجتماعی خشک شدن تالاب‌ها را شرح داد.
مسیر ناهموار اجرای سیاست‌های کلی بخش «آب»
