بایگانی مطالب برچسب: منابع آب زیرزمینی
شکستن رکورد جهانی فرونشست در دشت جهرم- فسا
پدیده فرونشست در استان فارس با ثبت ۵۴ سانتیمتر در دشت جهرم-فسا رکورد فرونشستهای جهانی را شکسته است. این اتفاق در سایه سهولت در برداشت آبهای زیرزمینی اتفاق افتاده و نشانی واضح از هرجومرج و سوءمدیریت در بدنه حکمرانی آب و خاک دارد. پایینرفتن سطح ایستابی آب در جغرافیای استانی چون فارس که روزی عنوان پایتختی کشاورزی ایران را یدک میکشید، امروز با وقوع فرونشست، ترکهای وسیع در سطح دشتها و حتی در تاروپود بناهای تاریخی، مسکونی، فروچاله و دیگر پدیدههای انسانساخت، تنها یک پیام دارد: سفرههای زمین ته کشیدهاند.
چشمانداز بحران آب تهران؛ زیر تیغ خشکسالی و بیبرنامگی
وضعیت نامعلوم پایتخت
شهروندان تهرانی بهویژه در مناطق شرق و جنوبشرق (مناطق تأمین آب از سدهای لتیان و ماملو) از قطع مکرر آب و دسترسی نداشتن آب شرب شبکه در ساعتهای طولانی گزارش میدهند، اما شرکت آبفای کشور میگوید آب تهران جیرهبندی نیست و برنامهای هم برای جیرهبندی آن وجود ندارد. با وجود این ادعا، اما رئيسجهموری در سفری به کردستان نهتنها از احتمال زودهنگام جیرهبندی آب در تهران خبر داده، بلکه هشداری جدی در مورد احتمال تخلیه پایتخت، برای مقابله با تهدید آبی تهران نیز صادر کرده است؛ اگرچه پزشکیان از اینکه قرار است جمعیت تهران به کدام مقصد پایتخت را ترک کنند، حرفی نزده است.
پاسارگاد باغ شاهی که فرو مینشیند
|پیام ما| «آرامگاه بنیانگذار دودمان شاهان پارس در وسط یکی از باغهای شاهی واقع است که آب فراوانی در آن جاری است. درختان زیاد و سبزه و چمن آن را احاطه کرده است.» این توصیفی است که «اریستوبولوس» مورخ یونانی که همراه اسکندر بود، از پاسارگاد ثبت کرده. مطالعات باستانشناسان نیز نشان میدهد این منطقه سرزمینی آباد و حاصلخیز و مشجر بوده است. شاید امروز که بیم فرونشست تا عمق جان آثار بازمانده از عصر هخامنشی نفوذ کرده، باور این تصویر سخت باشد؛ اما پاسارگاد که در حال تبدیل شدن به دشتی غیرقابل کشت و سکونت است، روزگاری باغی بود مصفا که محبوبترین شاه هخامنشی در آن مقبرهای داشت. حالا همان مقبره در معرض تهدید فرونشستی به عمق ۲۰ سانتیمتر است و در تمام این سالها گوش شنوایی برای هشدار کارشناسان درباره تغییر الگوی کشت و توقف برداشتهای بیرویه از منابع آب زیرزمینی، وجود نداشته است.
دشت «بندان» سیستان؛ تعارض میان ذینفعان آب
روند بیسابقه خشکیدن قارهها
|پیام ما| قارهها با سرعت بیسابقهای در حال خشکیدناند؛ بررسی دادههای حاصل از دو دهه مأموریت ماهوارههای ناسا، GRACE و GRACE-FO، نشان میدهد همزمان با این روند، میلیونها نفر در سراسر جهان با کاهش دسترسی به آب شیرین و خشکسالیهای مرگبار مواجهاند. پژوهشی تازه که تغییرات ذخیره آب زمینی از ۲۰۰۲ تا ۲۰۲۴ را بررسی کرده، مناطقی «ابرخشک» در نیمکره شمالی، از جمله خاورمیانه، شناسایی کرده است؛ خوشههایی از نقاط بحرانی خشکسالی که بههم پیوسته و در مقیاس قارهای گسترش یافتهاند. این پژوهش با این یافتهها درباره کمآبی و تخلیه منابع زیرزمینی در این روند خشکی و افزایش بیشتر سطح آب دریاها هشدار میدهد.
یک اشتباه استراتژیک
فرونشست با فروچاله فرق دارد
بحران آب را فریاد بزنیم
در حوزه مدیریت بحران و مخاطرات، تفکیک روشن میان علل ریشهای (مخاطره الف) و پیامدهای ثانویه یا ظاهری آن (مخاطره ب) از اهمیت حیاتی برخوردار است. یکی از خطاهای رایج در مدیریت مخاطرات، تمرکز بیشازحد بر اثرات قابلمشاهده و فوری بحرانهاست، درحالیکه علت اصلی که عامل ایجاد این اثرات است، در حاشیه قرار میگیرد و یا کمرنگ میشود.
