بایگانی مطالب برچسب: مازندران
ویلاسازی گسترده یا توسعه عمودی هوشمند؟
انتخاب سرنوشتساز برای مازندران
میراث عصر یخبندان
جنگلهای هیرکانی، نوار سبز و کهنسالی که سواحل جنوبی دریای خزر تا دامنههای شمالی البرز را در بر میگیرد، نهتنها بخشی از چشمانداز طبیعی ایران، بلکه صفحهای زنده از تاریخ تکامل کره زمین است. این جنگلها با قدمتی بیش از ۳۰ میلیون سال، از بازماندههای دوره ترشیاری و از معدود مناطقیاند که دوران یخبندان را پشت سر گذاشته و در برابر تحولات اقلیمی و زمینشناختی مقاومت کردهاند. هیرکانیها تنها جنگلهایی نیستند که در طول هزاران سال دوام آوردهاند؛ آنها یکی از «فسیلهای زنده» سیاره زمیناند؛ آزمایشگاهی طبیعی برای مطالعه تکامل گیاهان، تنوع ژنتیکی و فرایندهای زیستی و میراثی که در سال ۲۰۱۹ بهعنوان یک ارزش جهانی استثنایی در فهرست میراث جهانی یونسکو ثبت شد.
بنزین روسی یا ریزگرد ترکمنستانی؟
آلودگی اخیر در شمال کشور که برخی از شهرها را تا محدوده ناسالم برای همه قرار داد، برای بسیاری از مردم و کارشناسان پرسشبرانگیز است. درحالیکه مسئولان سازمان محیطزیست، منشأ این آلودگی را گردوغبار در صحرای قرهقوم ترکمنستان میدانند، شایعات انگشت اتهام را بهسوی بنزین روسی نشانه رفته است. از سوی دیگر، یک استاد دانشگاه ادعای مطرحشده برای منشأ آلودگی را رد کرد تا این منشأ در هالهای از ابهام باقی بماند.
آب دریا هم «وشتاز» را خاموش نکرد
در ساعاتی که مدیرکل بحران مازندران از «مهار ۸۰ درصدی» حریق جنگلهای «الیت» میگوید، نیروهای مردمی، محیطزیست و منابعطبیعی با شعلههای وحشی دست به گریباناند. تا زمان نوشتن این گزارش در عصر سهشنبه، ۲۷ آبان، آتشسوزی در ارتفاعات منطقه حفاظتشده چهارباغ به هفدهمین روز رسیده است و آتش یکهکتاری که در بیتوجهی رها شده بود، بیش از صد هکتار از عرصه جنگلی و مرتعی را درنوردیده است. تا امروز حتی آب دریا هم نتوانسته آتش را خاموش کند.
برجسازان به جان مازندران افتادند
«طرح بلندمرتبهسازی در پهنههای مناسب مازندران در حال تدوین است.» همین جمله «فرزانه صادق مالواجرد»، وزیر راهوشهرسازی، در سخنرانی اخیرش در استان مازندران، کافی بود تا یکبار دیگر موافقان و مخالفان این طرح مقابل یکدیگر صف بکشند. موافقان میگویند زمین کم است و باید از ارتفاع استفاده کرد و مخالفان معتقدند مازندران گنجایش ساختوساز بیشتر را ندارد.
تیشه به ریشه چای
بیش از بیست سال است که باغهای چای یکی پس از دیگری به ویلا تبدیل میشوند. کشت چای ایرانی دیگر برای کسی نمیصرفد. باغها فرسودهاند و هزینه بهزراعی آنها بسیار بالاست. حالا چایکاران میگویند همه این مشکلات را یکسو بگذارید، انحلال سازمان چای و ادغام آن در وزارت جهادکشاورزی تیشه به ریشه چایکاری در شمال کشور است. چنانکه بیست سال پیش وقتی با دستور «سید محمد خاتمی»، رئیسجمهوری وقت، این سازمان منحل شد، ۷۲ هزار خانوار روستایی از کشت چای روی گرداندند و بازار واردات چای داغ و داغتر شد. همچنین در مدت کوتاهی بالای ۲۰۰ تن چای در انبارهای تهران فاسد شد. وارداتی که نشانی از معیشت جامعه محلی در آن نبود. حالا وزیر جهادکشاورزی دولت چهاردهم میگوید نیازی به سازمان چای نیست و میخواهد آن را به حدود یک ادارهکل تقلیل دهد. چایکاران و کارشناسان میگویند اینبار ۲۲ هزار هکتار باغ چای در گیلان و مازندران از بین خواهد رفت.
سدِ پرهزینه
|پیام ما| ساخت سد فینسک که اردیبهشتماه سال ۱۴۰۱ با مخالفت جدی فعالان محیطزیست، میراثفرهنگی و مردم محلی متوقف شده بود، حالا با تصویر جدیدی روبهرو است، از سد ساختهنشده لولهکشی شروع شده، آنهم در منطقه حفاظتشده پرور. این اتفاق بهگفته «حنیفرضا گلزار»، فعال محیطزیست مازندران، تلاشی است برای فشار بر دولت تا بعد از پایان لولهگذاری مجوز برای ساخت سد و آبگیری آن شروع شود. آنهم در شرایطی که گزارشهای بسیاری در سالهای اخیر ساخت این سد را هم برای محیطزیست و هم برای آثار باستانی مضر دانستهاند. گفته میشود با ساخت این سد سه روستا زیر آب میرود و در ادامه بیآبی گریبان شالیزارها و روستاهای مازندران در پاییندست را خواهد گرفت.
کاسپین؛ دریا یا بیابان
پهنه آبی خزر برای بسیاری از مردم ایران فراتر از پدیدهای طبیعی، بخشی از حافظه اجتماعی آنهاست. دریای کاسپین، اثر عمیقی بر محیطزیست پیرامونش دارد. مطالعات نشان داده است اگر این دریا نبود بارشهای استانهای ساحلی بهویژه گیلان و مازندارن ۶۰ درصد کاهش مییافت. رطوبت و اعتدال دمایی در همراهی با البرز رخ میدهد که همچون مانعی، تکمیلکننده اثر دریا است. دیر نبوده زمانی که پیشروی دریای کاسپین، کابوس مردمان ساحلنشین بود. این روزها اما دریا کاهش سطح تراز و پسرَوی را پی گرفته است. سالهاست گمانههای زیادی درباره علت این روند معرفی میشود و هنوز استدلال یکسانی مطرح نشده است؛ احتمالاً به این دلیل که زیر سایه درونگرایی شوروری سابق، تعامل شفافی میان محققان این منطقه وجود ندارد. از علت پسروی دریا که بگذریم، چگونگی رفتار در مقابل این پدیده اولویت دارد.
