بایگانی مطالب برچسب: قطعی اینترنت

ارسال پیامک امکان‌پذیر شد

|پیام ما| از روز هجدهم دی‌ماه بیش از ۲۰۰ ساعت از قطعی ارتباط ما با جهان گذشته است. از همان روز هم امکان ارسال پیامک‌ها با انسداد مواجه و تماس‌های تلفنی هم مختل شدند و بعد از دو روز، تنها راه ارتباطی در تماس‌های تلفنی خلاصه شد. تا روز شنبه، ۲۷ دی‌ماه، که سرانجام شهروندان امکان ارسال پیامک را پیدا کردند؛ اتصال مجدد کوچک‌ترین امکان ارتباطی در عصر ارتباطات دیجیتال.

حرفی باقی نمانده است!

|پیام ما| اعتراضات گسترده دی‌ماه که با بحرانی شدن وضعیت بازارها آغاز شد، نه‌تنها منجر به حل مسائل و مشکلات اقتصادی نشد، که مواجهه حاکمیت با این اعتراضات و تصمیماتی که در پی آن گرفته شد، به‌ویژه قطعی بی‌سابقه اینترنت و ارتباطات، بر مشکلات کسب‌وکارها و فعالان اقتصادی در بخش‌های مختلف دامن زد. یکی از این بخش‌ها که این روزها وضعیت شکننده‌ای هم داشت، گردشگری بود. قطعی اینترنت که به‌گفته مسئولان به‌دلایل امنیتی و در پی تشدید اعتراضات انجام شد و حالا ۱۱ روز از آن می‌گذرد، چنان ضربه مهلکی بر تن نحیف این بخش وارد کرده که فعالان این بخش سکوت را بر هر اظهارنظر یا بیان مشکلات ترجیح می‌دهند و می‌گویند از گفتن حرف‌هایی که شنیده نمی‌شود، خسته‌اند. آنها معتقدند به این زودی نمی‌توانند خسارات ناشی از شرایط به‌وجود‌آمده را جبران کنند. هرچند بازیگران اصلی این بخش صدایشان را به گوش رسانه‌ها می‌رسانند، اما در زنجیره ارزش گردشگری هستند کسانی که کسب‌وکارشان با این بخش گره خورده و حالا تریبونی هم برای بیان مشکلاتشان ندارند. راهنمایان گردشگری از جمله این گروه‌ها هستند.

کمیته حقیقت‌یاب دولتی؟

۱۷ روز از بروز حوادث اخیر گذشته است. سخنگوی دولت از تشکیل کمیته حقیقت‌یاب برای بررسی این رویدادها خبر می‌دهد. اگرچه برخی از نزدیکان دولت تشکیل این کمیته را در حد پیشنهاد می‌دانند، بااین‌حال «کامبیز نوروزی»، روزنامه‌نگار و حقوقدان معتقد است: «تشکیل این کمیته به‌ شرط اینکه از اشخاص و نهادهای مدنی تشکیل شده باشد و نهادهای دولتی در آنها دخالتی نداشته باشند و گزارش آن بسیار سریع ارائه شود، می‌تواند در اقناع افکار عمومی ملی و بین‌المللی نقش بسیار مهمی را ایفا کند.»

صدای بی‌صدای رسانه‌ها

«خبرها را دهان به دهان می‌شنوم.» این جمله را مریم می‌گوید که حالا رسیدن قطعی اینترنت به ششمین روز، کلافگی و بی‌خبری او را بیشتر کرده است. راه‌های اطلاع‌رسانی به شهروندان محدودتر از گذشته شده و فعالیت‌ رسانه‌ها و خبرنگاران برای تهیه گزارش که در گذشته هم با چالش‌هایی مواجه بوده، بیشتر از قبل شده است. از آغاز قطعی گسترده اینترنت و نبود دسترسی به شبکه‌های اجتماعی، شهروندان نظرات خود را در بخش دیدگاه‌های خبرگزاری‌های داخلی مطرح می‌کنند و در روزهای گذشته تعداد کامنت‌های رسانه‌ فناوری «زومیت» و خبرگزاری «فارس» به‌طور چشمگیری افزایش یافته بود. اما طولی نکشید که همین دسترسی هم محدود شد و روز سه‌شنبه، ۲۳ دی، کاربران زومیت در بخش نظرات با این پیام مواجه شدند: «به دستور مقام امنیتی دیدگاه‌های زومیت تا اطلاع ثانویه غیرفعال شد.» چنین قطعی ارتباط گسترده‌ای برخی را به خرید نسخه کاغذی روزنامه‌ها سوق داده و مشاهدات میدانی «پیام ما» از چند دکه روزنامه‌فروشی نشان می‌دهد در این روزها خرید روزنامه کاغذی بیشتر شده است، اما نه آنقدر که گفته شود مرجعیت در حال بازگشت به رسانه‌های سنتی است و یک استاد ارتباطات به «پیام ما» می‌گوید: «وقتی جامعه‌ای در سکوت خبری قرار می‌گیرد، مردم ناچارند در فقدان منبع خبری گسترده، سراغ منابع سنتی بروند.»

گردشگری دوباره زمین‌گیر شد

|پیام ما| وقتی در جریان اعتراضات آبان 98 اینترنت به‌مدت ۱۰ روز قطع شد، بسیاری از فعالان گردشگری این اتفاق را ضربه‌ای مهلک بر بدنه گردشگری دانستند. آن روزها کسی خبر از طوفان حوادثی که در راه بود، نداشت. حالا پس از گذشت شش سال دوباره قطعی اینترنت و بی‌سابقه‌ترین قطعی ارتباطی کشور بر گردشگری که به‌گفته وزیر گردشگری در حال بیرون آمدن از شرایط رکود بود، سایه انداخته و ضربه کاری دیگری بر آن وارد کرده است. اما شرایط امروز گردشگری ایران که در مقاطع مختلف شش سال گذشته بارها آسیب دیده است، با شرایطی که این بخش در سال 98 داشت، متفاوت است و این بخش در آسیب‌پذیرترین وضعیت خود در سال‌های اخیر قرار دارد. هرچند نمایندگان مجلس و مسئولان وعده برقراری ارتباط دوباره با اینترنت را در روزهای آینده می‌دهند، اما آسیبی که متوجه بخش گردشگری است، تنها با اتصال اینترنت جبران نمی‌شود.

کسی صدای ما را می‌شنود؟

|پیام ما| امکان حضور خبرنگاران مستقل در میدان وجود ندارد. کار رسانه‌ها پیش از این هم با وجود سانسور و خط قرمزها، با محدودیت پیش می‌رفت و اکنون قطعی اینترنت محدودیت‌ها را بیشتر کرده است. تنها چند خبرگزاری داخلی به اخبار بین‌المللی دسترسی دارند و روایت موجود درباره بیش از دو هفته اعتراض در سراسر ایران، به گزارش‌های همین خبرگزاری‌ها محدود می‌شود. وب‌سایت‌های روزنامه‌ها و پایگاه‌های خبری دیگر قابل‌ جست‌وجو نیستند و این‌طورکه به ‌نظر می‌رسد، دست‌کم در پنج روز گذشته فقط نهادهای ناظر، خواننده محتوای رسانه‌های مستقل بوده‌اند. در شرایطی که تحلیل دقیق وقایع و دسترسی به آمار و داده‌ها ممکن نیست، «انگار از خبرنگاران می‌خواهند با دست‌های بسته شنا کنند». مسئله مرجعیت رسانه بار دیگر زیر ذره‌بین قرار گرفته است.

توقف هرگونه برخورد خشونت‌آمیز با کودکان

ادامه قطعی اینترنت، قطع‌شدن ارسال پیامک‌ها و مختل‌شدن تماس‌های تلفنی در شب‌ها، بی‌خبری را بیشتر کرده است. فقط در خبرگزاری‌های رسمی از بازداشت و دستگیری عده‌ای خبر داده شده، اما به‌طور دقیق تعداد آنها مشخص نیست. در میان همین اخبار هم وضعیت تعداد نوجوانان بازداشتی نامشخص است؛ نوجوانانی که در ناآرامی‌های سال‌های گذشته هم شاهد دستگیری و بازداشت آنان بوده‌ایم. پیش از قطعی اینترنت سراسری کشور نام چندتن از بازداشت‌شدگان نوجوان در فضای مجازی منتشر شد، اما با ادامه قطعی اینترنت خبر بیشتری از وضعیت آنها منتشر نشده است. هفته گذشته ۲۴ انجمن فعال حقوق کودک بیانیه‌ای را مبنی‌بر رعایت حقوق کودکان و نوجوانان بازداشتی و لزوم توقف فوری هرگونه برخورد خشونت‌آمیز با آنان امضا کرده بودند و قرار بود برخی از آنان پیگیر وضعیت این نوجوانان باشند. اما حالا چند انجمن به «پیام ما» می‌گویند قطعی اینترنت این کار را دشوار کرده است. «صالح نقره‌کار»، وکیل پایه یک دادگستری، به «پیام ما» توضیح می‌دهد به‌دلیل فعال‌نبودن اتحادیه کارگروه حقوق بشر «اسکودا» (اتحادیه سراسری کانون‌های وکلای دادگستری ایران) اکنون مراجعه این انجمن‌ها به اسکودا برای پیگیری، ناممکن است و آنها می‌توانند از طریق دادستانی‌ها و دادسراهای سراسر کشور موضوع را پیگیری کنند.

روزهای سخت حفاظت‌گران

«حتی حال‌وحوصله ندارم به موضوع محیط‌زیست فکر کنم.» این گفته علی رنجبران حفاظت‌گر درباره اوضاعش در این روزهاست. به خلاف مواقع دیگر که با شور درباره کارکردن، حفاظت‌کردن از یوز و پلنگ و... حرف می‌زد، حالا کلافه است و خسته! کلافگی او از آن‌سوی شهر می‌آید و طنینش به گوش من می‌رسد، در این‌سوی خط، در تحریریه روزنامه. روی کاغذ می‌نویسم «علی رنجبران: حتی حال‌وحوصله فکرکردن به این موضوع را هم ندارم.»