بایگانی مطالب برچسب: فرهنگ

زنان نقش کلیدی در تاب‌آوری جامعه دارند

«مینو سلیمی» استادیار انسان‌شناسی دانشگاه تهران، از نخستین پژوهشگرانی است که در ایران به سراغ حوزه تازه‌ای با عنوان «انسان‌شناسی فاجعه» رفته است؛ حوزه‌ای که هم بلایای طبیعی و هم جنگ را از منظر اجتماعی و انسانی بررسی می‌کند. او در گفت‌وگو با «پیام ما» از سال‌ها پژوهش خود در زمینه جنگ هشت‌ساله، به‌ویژه درباره زنان و کودکان یاد می‌کند و می‌گوید همکاری‌اش با مرکز اسناد و تحقیقات جنگ، او را به روایت‌هایی از مقاومت و رنج انسانی نزدیک کرده است. آثارش از جمله «روایت‌های زنان از دوران جنگ» و «کودکان جنگ»، هر دو به‌عنوان پژوهش‌های برگزیده شناخته شده‌اند.  او در سال‌های اخیر دامنه مطالعات خود را به حوزه‌هایی مانند قوم‌باستان‌شناسی نیز گسترش داده و در پروژه‌ای مشترک با دانشگاه لستر انگلستان، به بررسی رابطه ارباب و رعیت در منطقه ایدان پرداخته است.  اما آنچه سلیمی را به یکی از صداهای مهم در فضای فکری امروز ایران بدل می‌کند، تحلیل‌های او درباره زن ایرانی در بستر تاریخی و اجتماعی معاصر است؛ تحلیلی که بر پایه نگاه تاریخی از مشروطه تا امروز شکل‌گرفته است.

توفیق زنانه

  «خانم هیچ می‌دانی شما می‌شوی اولین زن کاریکاتوریست مطبوعاتی ایران؟» پروین کرمانی آن‌قدر جوان بود که به این جمله «حسن توفیق»، صاحب‌امتیاز مجله طنز «توفیق»، فکر نمی‌کرد. بعدها که رسانه‌ها برای مصاحبه و گفت‌وگو سراغش می‌رفتند این جمله را تکرار می‌کردند و آنجا بود که متوجه شد واقعاً اولین زن کاریکاتوریست مطبوعات است. متولد سال ۱۳۲۹ است. بعد از توفیق با مجلات دیگر از جمله «گل‌آقا» و «زن روز» کار کرد. آن‌طور که خودش می‌گوید سبک‌کاری «کامبیز درمبخش» را دنبال می‌کند و پیرو استفاده از خطوط کم در طراحی است. پروین کرمانی را در جشنواره کاریکاتور باج‌نیوزها ملاقات کردم. این دیدار به یک گفت‌وگو ختم شد تا از مسیری که طی کرده و دلیل سال‌های دورشدن از کاریکاتور بگوید.

خستا نبوسی می جان جانانا

ناصر مسعودی، از چهره‌های برجسته موسیقی گیلان و از آخرین بازماندگان نسل طلایی برنامه «گلها»، پنجشنبه ۶ آذر در ۹۰سالگی در رشت درگذشت. او که با بیش از ۵۰۰ اثر در موسیقی محلی و دستگاهی شناخته می‌شد، برای چندین دهه از مهم‌ترین صداهای مرجع گیلان به‌ شمار می‌رفت. درگذشت مسعودی یکی از مؤثرترین صداهای موسیقی ناحیه‌ای ایران را خاموش کرد.

«پوئم سمفونی سردشت» در لاهه

خانه‌ای روی صحنه تئاتر

درباره «هادی مرزبان» که کارگردانی تئاتر را به ریشه‌های ایرانی پیوند زد

در آرزوی وطنی آزاد

رمان «دروازه خورشید» روایتی شورانگیز از حافظه جمعی فلسطینیان است؛ داستانی که «الیاس خوری» برپایه روایت‌های شفاهی پناهندگان در اردوگاه‌های لبنان ساخته. او با کنار هم نشاندن صداهای گوناگون، از آوارگی ۱۹۴۸ تا امید به بازگشت، تصویری زنده از تبعید، مقاومت و هویت می‌آفریند. این کتاب فقط یک رمان نیست؛ سندی انسانی است از رنج و رؤیای مردمی که خانه‌شان ویران شد، اما روایت‌هایشان زنده ماند.

قاب‌های خاطره

نشست تخصصی نمایشگاه «سیمای تهران» در «موزه عکسخانه شهر» با محوریت بررسی نقش عکس در حافظه و تجربه شهری برگزار شد. در این برنامه درباره «عکس به‌مثابه متن»، «شکل‌های حضور و غیاب منظر شهر تهران در عکس» و «مکان‌های حافظه و بحران خاطره» سخنرانی و اهمیت عکس در ثبت خاطره و حافظه‌ شهری بررسی شد.

رویش کتاب از کاغذ باطله

«متأسفم! این چند عنوان کتاب را نداریم و در هیچ‌کدام از کتابخانه‌های عمومی هم پیدایش نمی‌کنید.» این جمله‌ای است که «سمیه قربانی»، کتابدار کتابخانه شهیدبهشتی شهرستان ملایر، از به‌زبان‌آوردنش در برابر مراجعان کتابخانه شرم دارد. کمبود بودجه، بوروکراسی‌های اداری و ضوابط قدیمی حاکم بر نهاد کتابخانه‌های عمومی در انتخاب و تهیه کتاب همگی باعث شده است کتابخانه‌های عمومی در تأمین خواسته و نیاز مخاطب ناموفق باشند. از طرفی، تغییر سلیقه مردم، سرعت زیاد زندگی مدرن، دسترسی به اینترنت و فضای مجازی در کاهش مراجعه به کتابخانه‌های عمومی بی‌تأثیر نیست و چنین دلایلی باعث می‌شود کتابخانه‌های عمومی در خوشبینانه‌ترین حالت به قرائت‌خانه‌های کنکور و امتحان‌نهایی تبدیل شوند. درحالی‌که یکی از مهم‌ترین کارکردهای کتابخانه‌ عمومی ایجاد یک پایگاه اجتماعی برای همه مردم است.