در شهری به دنیا آمد که نامش رنگ‌وبوی آب زلال داشت. اما آب «آبیک» طعمی ناگوار داشت و هوایش نفسی آلوده به گرد سیمان. همین ناسازگاری در سال‌های نوجوانی نگاه او را به محیط‌زیست حساس کرد و بعدها مسیر حرفه‌ای او را تغییر داد.  ریاضیات را دوست داشت و در دانشگاه مهندسی عمران خواند، اما خیلی زود فهمید قلبش جایی دیگر است؛ آنجا که می‌تواند در آب و محیط‌زیست جست‌وجو کند. برای کارشناسی‌ارشد، مهندسی محیط‌زیست را انتخاب کرد و با پایان‌نامه‌اش درباره تصفیه پیشرفته و بازچرخانی آب، نخستین گام جدی خود را در این مسیر برداشت.   کارشناس سابق پایش دفتر پایش فراگیر سازمان حفاظت محیط‌زیست و استاد سابق و مدعو رشته مهندسی انرژی دانشکده فیزیک و انرژی دانشگاه صنعتی امیرکبیر، در دکتری مسیر علاقه به محیط‌زیست را ادامه داد. حدود سی‌سالگی بخشی از پژوهش‌هایش را در فرصت مطالعاتی در دانشگاه مریلند آمریکا گذراند؛ تجربه‌ای که نگاه محلی او را دگرگون کرد و آموخت بحران آب، انرژی و غذا، قصه‌ای جهانی است.  عضو تیم تحقیقاتی مرکز علم و توسعه دانشگاه علم و صنعت، باور دارد آینده پایدار تنها از دل فناوری نمی‌گذرد، بلکه به انسان‌های آگاه و مسئول نیاز دارد. او از نقش پررنگ زنان در صنعت تجدیدپذیر و عبور آن از کلیشه‌های جنسیتی می‌گوید، هرچند همچنان به گفت‌وگو و ایجاد فرصت برابری نیازمند است. «لیلا بابائی»، امروز، در ۳۸ سالگی، تلاش دارد با کار بر روی پروژه‌های ملی و روایتگری در شبکه‌های اجتماعی علم و دغدغه را به هم پیوند زند و از تضادهای زیسته‌اش پلی کوچک بسازد برای تغییرات بزرگ.

  با نگاهی به اساس‌نامه، اهداف و استراتژی‌های بسیاری از خیریه‌ها و سازمان‌های مردم‌نهاد فعال در حوزه زنان، متوجه تأکید بسیاری از این سازمان‌ها بر توانمندسازی زنان به‌ویژه در حوزه کسب‌وکار و کارآفرینی خواهیم شد. اما اینکه فعالیت‌های تعریف‌شده همچون اعطای وام‌های خرد و ارائه آموزش‌های مهارتی و فنی چقدر می‌تواند منجر به توانمندسازی زنان شود، پرسشی اساسی‌ست که باید به آن پرداخت.

«مینو سلیمی» استادیار انسان‌شناسی دانشگاه تهران، از نخستین پژوهشگرانی است که در ایران به سراغ حوزه تازه‌ای با عنوان «انسان‌شناسی فاجعه» رفته است؛ حوزه‌ای که هم بلایای طبیعی و هم جنگ را از منظر اجتماعی و انسانی بررسی می‌کند. او در گفت‌وگو با «پیام ما» از سال‌ها پژوهش خود در زمینه جنگ هشت‌ساله، به‌ویژه درباره زنان و کودکان یاد می‌کند و می‌گوید همکاری‌اش با مرکز اسناد و تحقیقات جنگ، او را به روایت‌هایی از مقاومت و رنج انسانی نزدیک کرده است. آثارش از جمله «روایت‌های زنان از دوران جنگ» و «کودکان جنگ»، هر دو به‌عنوان پژوهش‌های برگزیده شناخته شده‌اند.  او در سال‌های اخیر دامنه مطالعات خود را به حوزه‌هایی مانند قوم‌باستان‌شناسی نیز گسترش داده و در پروژه‌ای مشترک با دانشگاه لستر انگلستان، به بررسی رابطه ارباب و رعیت در منطقه ایدان پرداخته است.  اما آنچه سلیمی را به یکی از صداهای مهم در فضای فکری امروز ایران بدل می‌کند، تحلیل‌های او درباره زن ایرانی در بستر تاریخی و اجتماعی معاصر است؛ تحلیلی که بر پایه نگاه تاریخی از مشروطه تا امروز شکل‌گرفته است.

  بی‌شک، در دنیای پژوهش‌های تاریخی ایران، نام بنفشه حجازی با پرسش‌های اساسی از جایگاه و نقش زنان گره‌خورده است. او که خود روایتی زنده از تحولات اجتماعی چند دهه اخیر به شمار می‌رود، نه در مقام یک ناظر بیرونی، بلکه در هیئت کنشگری جست‌وجوگر، چهل سال از عمر خویش را صرف واکاوی سرنوشت زنان ایرانی کرده است. گفت‌وگویی که در ادامه می‌خوانید، مروری است بر تجربه‌ها و اندیشه‌های این پژوهشگر و شاعر؛ از انگیزه‌های شخصی‌اش تا فرازوفرودهای مسیر پژوهش و نگاهی که او به تاریخ زنان ایران دارد. مسیری که از دل خانواده‌ای مذهبی آغاز شد و تا ژرفای تاریخ این سرزمین امتداد یافت.