تنها چند سال فرصت داریم تا تغییرات آب و هوایی را کنترل کنیم. برای جلوگیری از فاجعه، باید سبک زندگی خود را به سمت پایداری تغییر دهیم. در این مقاله، ۱۴ روش ساده و عملی برای داشتن سبک زندگی پایدار و دوستدار محیط زیست ارائه شده است.

مدیرکل منابع طبیعی و آبخیزداری استان اصفهان با اشاره به افزایش تعداد آتش‌سوزی‌های مراتع و جنگل‌ها در چهار ماه ابتدایی امسال نسبت به سال گذشته، از کمبود امکانات برای مهار حریق‌های بزرگ و چند جبهه‌ای ابراز نگرانی کرد و بر ضرورت همکاری بیشتر دستگاه‌های مختلف تاکید کرد.

|پیام‌ ما| گرچه به‌نظر می‌رسد بیشترین خسارت پدیده پرتکرار گرد‌وغبار در کشور به حوزه سلامت باشد، اما اعداد تکان‌دهنده‌ای از خسارت‌های اقتصادی این پدیده در نشست «تاب‌آوری و اقدامات مؤثر در برابر گردوغبار» مطرح شده است. اعدادی که روایت اقتصادی سهمناکی دارند. کل خسارت اقتصادی سالانه بخش خانوار از پدیده ریزگرد در ایران ۱۹هزار و ۱۲۴ میلیارد تومان در سال ۱۴۰۴ اعلام شده است که این عدد به‌ازای هر خانوار ۵.۶ میلیون تومان محاسبه شده است. همچنین، گزارش ارائه‌شده در این نشست می‌گوید مجموع خسارت اقتصادی یک دوره ۱۰ساله در کشور به ارزش پول امروز، چهار هزار و ۸۳ همت است. بااین‌حال، آنچه در این نشست بر آن تأکید شده است، علاوه‌بر اعداد و ارقام اقتصادی یک موضوع مهم است: «با وجود بیست سال سیاستگذاری در مورد مقابله با گرد‌وغبار، این سیاست‌ها کاملاً ناموفق بوده است.»

شرق تا غرب و جنوب با تا مرکز کشور، آسمان پشت غبار و خاک است؛ اهواز، مشهد، تهران، کرج، زاهدان، کاشان، کرمان و بسیاری شهرهای دیگر. هنوز آماری از مراجعه به مراکز درمانی به‌دلیل تنفس در این هوا بیرون نیامده، اما هشدار داده‌اند که شهروندان از حضور در فضای باز بپرهیزند. در پیش‌بینی‌ها گفته‌اند این وضع تا پاییز ادامه دارد. این خاک از کجا برخاسته و چرا تا این حد غلیظ است؟ این‌طورکه «بهزاد رایگانی»، سرپرست ستاد ملی سياستگذاری و هماهنگی مديريت پديده گردوغبار در سازمان حفاظت محیط‌زیست، به «پیام ما» می‌گوید، غبارهای نقاط مرزی شرق و غرب از کشورهای همسایه می‌آید و بخش مرکزی کشور گرفتار کانون‌های داخلی است. به‌گفته او، در تهران که از روز آتش‌بس آسمانش غبارآلوده شده، این خاک برآمده از خشکسالی بلند‌مدت، بیابان‌های خشک اطراف، معادن شن‌وماسه و زمین‌های کشاورزی خشکیده است و اکنون، در پنجمین سال خشکسالی بلندمدت کشور، تنها راه نشستن غبار، باران است.

|پیام ما| شاخص آلودگی هوای تهران در یکشنبه‌شب به ۵۰۰ رسید. عنوان «وضعیت بسیار خطرناک» برای شهرهایی چون تهران و کرج، آن‌هم در فصل تابستان، نگرانی دوچندانی را به‌همراه آورده است. صبح روز گذشته جلسه‌ای اضطراری برای بررسی بحران گردوغبار با حضور نهادهای محیط‌زیستی و هواشناسی در تهران برگزار شد، اما خروجی‌اش مانند گذشته نکته اثرگذاری نداشت. هرچند بارها بر وجود کانون‌های داخلی تأکید شده، اما «احد وظیفه»، رئیس مرکز ملی اقلیم و مدیریت بحران خشکسالی، معتقد است گردوغبار موجود، از غرب و کشورهای عراق و سوریه به کشور آمده و به‌دلیل امواج بلند هواشناسی زمان طولانی‌تری در هوا خواهد ماند؛ چراکه گردوخاک به عمق جو نفوذ کرده است و به‌ سرعت و آسانی فروکش نمی‌کند. شهرهای غرب کشور که محل ورود گردوغبار بودند نیز درگیر وضعیت بحرانی‌ جدی هستند و شهرهای استان کرمانشاه شاخص ۵۰۰ را در آلودگی تجربه کرده‌اند. دراین‌میان، سازمان هواشناسی کشور از وزش باد شدید و خیرش گردوخاک در ۲۰ مرکز استان تا روز چهارشنبه خبر داده و هشدار نارنجی برای آنها صادر کرده است.

قیمت نفت خام برنت و دبلیوتی‌آی در معاملات روز جمعه به دلیل احتمال از سرگیری مذاکرات هسته‌ای ایران و آمریکا و افزایش برنامه‌ریزی‌شده‌ی عرضه نفت توسط اوپک پلاس کاهش یافت.

تأمین نشدن حقابه‌های تاریخی و عرفی رودخانه‌های فرامرزی در شرق کشور باعث شده است وضعیت چاه‌نیمه‌ها در سیستان‌وبلوچستان وضعیت مطلوبی نداشته باشد و سد دوستی، سد تأمین‌کننده آب شرب کلانشهر مشهد نیز به حجم مرده برسد. سخنگوی صنعت آب کشور در نشست خبری روز گذشته خود در مورد آخرین وضعیت رودخانه هیرمند و تعهدات کشور افغانستان در قبال ایران و همچنین وضعیت تأمین حقابه عرفی ایران از هریرود توضیح داد که طبق معاهده ۱۳۵۱، افغانستان موظف است سهم مشخصی از آب رودخانه هیرمند را به ایران تحویل دهد. بااین‌حال، از ابتدای سال آبی جاری تاکنون فقط حدود ۱۱۹ میلیون مترمکعب آب وارد کشور شده است، رقمی که با حجم مورد انتظار فاصله معناداری دارد. به‌گفته «عیسی بزرگ‌زاده»، اگرچه نشست اخیر کمیساران دو کشور برگزار شده و فضای مذاکره همچنان باز است، اما تا این لحظه خروجی ملموسی حاصل نشده است. جمهوری اسلامی ایران همواره بر رفتار منطقی و پایبندی به معاهدات بین‌المللی تأکید دارد. بزرگ‌زاده درعین‌حال یادآور شد که ایران خشکسالی منطقه را به رسمیت می‌شناسد، اما معتقد است حتی با لحاظ کردن شرایط خشکسالی، باید ورودی آب به کشور بیش از میزان فعلی باشد. او همچنین با اشاره به وضعیت وخیم تأمین آب در مناطق شرقی کشور به‌ویژه استان خراسان‌رضوی و کلانشهر مشهد نیز توضیح داد: «به‌دلیل نبود ورودی‌های مناسب، اقدامات موقتی برای مدیریت منابع در دستورکار قرار گرفته است تا تابستان پیش‌ رو با کمترین چالش طی شود. وزارت نیرو همچنین از کشورهای همسایه انتظار دارد در چارچوب عرف‌های منطقه‌ای و قوانین بین‌المللی به تعهدات خود پایبند بمانند.»

|پیام‌ما| جمعی از فعالان آب و محیط‌زیست سیستان‌وبلوچستان به «شینا انصاری»، رئیس سازمان حفاظت محیط‌زیست کشور، نامه‌ای سرگشاده نوشته و در‌ آن نسبت به وضعیت شکننده و بحران‌های محیط‌زیستی سیستان‌وبلوچستان به‌ویژه منطقه سیستان هشدار داده‌اند و درخواست اقدامی عملی کردند. نامه‌ای که در آن از وضعیت محیط‌زیست این استان به‌ویژه تالاب هامون و پیامدهای تصمیم‌های دولت برای آن، ابزار نگرانی می‌کنند. این نامه هشدار می‌دهد: «تالاب بین‌المللی هامون منشأ غالب کانون‌های گردوغبار منطقه سیستان، ولایت‌های جنوب غربی افغانستان و ایالت بلوچستان پاکستان محسوب می‌شود. توده‌های گردوغبار با توجه به باد غالب منطقه، از جنوب ولایت فراه و ولایت نیمروز برخاسته و پس از ترکیب‌شدن با قریب به ۱۵۰ هزار هکتار خاستگاه‌های داخلی گردوغبار، شرایط آخرالزمانی را به سیستان تحمیل می‌کند.»