|پیام ما| نشست «حریم و حریم مولد» که هفته گذشته به همت ایکوم ایران برگزار شد، به بررسی چالش‌های اساسی در تعیین و بازنگری حرایم آثار تاریخی پرداخت و هشدار داد که روندهای جدید در این زمینه می‌تواند تهدیدی جدی برای حفاظت از میراث فرهنگی کشور باشد. متخصصان حاضر در نشست بر این نکته تأکید کردند که بسیاری از اعتراضات به تعیین حریم‌ها، ناشی از نگاه‌های اقتصادی است و برخی افراد معتقدند باید حریم آثار کوچک‌تر شود تا فضای بیشتری برای ساخت‌وسازهای جدید ایجاد شود. چنین نگاهی نه‌تنها به‌لحاظ فنی بلکه از منظر حفظ هویت و ارزش‌های فرهنگی، می‌تواند پیامدهای غیرقابل‌جبرانی داشته باشد.

|پیام ما| می‌گویند جد آقا محمدخان قاجار بعد از استیلایش به مازندران و پیروزی بر کریم‌خان زند، این پل را روی بابلرود ساخته است. حالا عمر پل محمدحسن خان از ۳۰۰ سال گذشته و اهالی شهر خاطره روزهایی را که رودخانه از دهانه‌های آن عبور می‌کرد و طراوت‌بخش فضای شهر می‌شد، به یاد دارند؛ همین روزها که بستر رودخانه آسفالت شده و نمای پل تاریخی با چیدن نیوجرسی‌ها مخدوش شده، همین روزها که بیل مکانیکی و کامیون و لودر با قلدری دهانه‌های پل را تخریب می‌کنند تا مسیرشان را کوتاه کنند برای عبور، در روزهای اخیر باز هم زخم کاری دیگری بر تن پل تاریخی بابل نشسته، پلی که مدیران شهری با نیوجرسی قصد نجات و حفاظتش را دارند. در تصاویر منتشرشده از این پل بیل مکانیکی هنگام عبور از دهانه پل بخشی از این پل تاریخی را تخریب می‌کند و بی‌تفاوت می‌گذرد. مدیران میراث فرهنگی توپ را به زمین مدیران شهری می‌اندازند و مدیران شهری بابل توپ را به زمین رانندگان، پل اما همچنان در معرض خطر تخریب است.

هفته گذشته خبر تخریب شبانه این سینما منتشر شد و واکنش اداره‌کل میراث‌فرهنگی استان به این اتفاق قول ثبت ملی این اثر بود. حالا اما ریاحیان با بیان اینکه پرونده ثبتی سینما نور آماده و برای ثبت در آثار ملی ایران فرستاده شد، می‌گوید: «البته این مسئله زمان‌بر است؛ ثبت ملی بناهای تاریخی روندی دارد و این آثار باید شاخصه‌هایی داشته باشند که جمع‌آوری این مستندات و طی این مراحل پیچیدگی خاص خود را دارد و درنهایت باید کارگروهی در تهران تشکیل شود و پرونده ثبت ملی این آثار را بررسی کند. می‌توانستیم زودتر در این زمینه اقدام کنیم و من به‌عنوان متولی میراث‌‌فرهنگی شهرستان کرمان اعلام می‌کنم که این کم‌کاری از طرف ما انجام شده است. واقعیت این است که از این بناها در کرمان زیاد داریم و ممکن است شبیه این اتفاق ۱۰ روز دیگر برای یکی دیگر از این بناها بیفتد؛ اما اگر زودتر اقدام می‌کردیم، این اتفاق برای سینما نور کرمان نمی‌افتاد.»

«محدثه میردریکوندی» معمار و مرمتگر است و سال‌ها در عرصه حفظ و مرمت بناهای تاریخی ایران فعالیت کرده. او در گفت‌وگو با «پیام ما» از چالش‌ها و پیچیدگی‌های مرمت آثار فرهنگی و تاریخی گفت. از حفظ اصالت بناها در برابر فشارهای مدرنیته و استفاده از تکنولوژی‌های نوین. در این مسیر، او به اهمیت ترکیب علم مهندسی، تاریخ هنر و تعهد به حفظ هویت فرهنگی در روند مرمت تأکید دارد و پایبندی به اصالت یک بنا را مهمترین وظیفه مرمتگر می‌داند و بر این باور است که آگاهی از سبک‌های معماری گذشته و تاریخ هنر، مرمت را به‌سمت درستی هدایت می‌کند و درصورت بی‌توجهی به این اصل آیندگان ما را متهم به تحریف تاریخ خواهند کرد. درنتیجه، ما باید تلاش کنیم میراث گذشتگان را به‌درستی به آیندگان بسپاریم.

عملیات اجرایی مرمت و ساماندهی بازارچه صنایع‌دستی کاروانسرای جهانی گنجعلیخان کرمان آغاز شد.

مسجد جامع عباسی اصفهان یکی از بناهای باشکوه عصر صفوی و از شاخص‌ترین آثار تاریخی ایران، هرساله گردشگران و علاقه‌مندان بسیاری را به‌سوی خود جذب می‌کند. این مسجد که در قلب میدان نقش جهان قرار دارد، با کاشی‌کاری‌های منحصربه‌فرد، طراحی دقیق و نقوش هندسی زیبا، به‌عنوان نمادی از هنر اسلامی ایرانی درسطح جهانی شناخته می‌شود و در فهرست میراث جهانی یونسکو نیز به ثبت رسیده است. بااین‌حال، در دهه‌های اخیر این بنای ارزشمند به‌دلیل قرارگیری در شهری با سطح بالای آلاینده‌های صنعتی و زیست‌محیطی دچار آسیب‌های جدی شده است. آلودگی هوا و تجمع آلاینده‌ها بر روی کاشی‌ها و جداره‌های مسجد افزون‌بر تخریب رنگ و شفافیت کاشی‌ها زمینه‌ساز آسیب‌های ساختاری عمیقی شده و نیاز فوری به پاکسازی و مرمت اصولی بنا را بیش‌ازپیش ضروری کرده است. به‌گفته «بهشاد حسینی»، ناظر پروژه‌های مرمت آرایه‌های معماری اداره‌کل میراث‌فرهنگی استان اصفهان، انباشته شدن آلودگی‌ها روی سطح کاشی‌ها و دیوارهای داخلی و خارجی مسجد چالش‌های پیچیده‌ای را پیش روی تیم مرمت قرار داده است. این آلاینده‌ها علاوه‌بر کاهش زیبایی بصری کاشی‌ها و کدر کردن رنگ‌ها، با جذب رطوبت، شرایط تخریب و فرسایش بیشتر را نیز فراهم کرده‌اند. حسینی ضمن تأکید بر ضرورت اجرای پاکسازی علمی و اصولی، اشاره می‌کند تیم مرمت در این پروژه از روش‌های خاصی استفاده می‌کند که ضمن حذف آلودگی‌ها، کمترین آسیب را به بافت تاریخی بنا وارد کند.

پس از انتشار یک کلیپ در فضای مجازی، تیتری بزرگ توجه همه را به نقطه‌ای از شمال شهرستان ملایر، یعنی اسلامشهر آق‌گل جلب کرد. شاید همگان اسلامشهر را با نام تالاب آق‌گل بشناسند و کمتر کسی بداند که این شهر کوچک و محروم، سه قلعه تاریخی را در خود جای داده است که با وسعتی بیش از یک هکتار و قدمتی بیش از ۱۰۰ سال، روایتی متفاوت از تاریخ قاجار را به تصویر می‌کشند.

کرمانشاه - معاون میراث فرهنگی اداره‌کل میراث فرهنگی استان کرمانشاه از آغاز مرحله‌ای جدید از عملیات خاکبرداری از حمام تاریخی مدفون‌شدۀ «ملاباشی» در شهر کرمانشاه خبر داد.