تأمین سوخت دیزل‌ژنراتورهای تصفیه‌خانه‌ها، در زمان قطعی برق اولویت فهرست مشکلات تولید نیست. تصفیه‌خانه‌های مشاع، مثل مشاعات یک ساختمان، شانس کمتری برای دریافت سوخت دارند. اولویت با واحدهای تولید است؛ واحدهایی که برای جلوگیری از تعطیلی و ورشکستگی، برق خود را به روش‌های مختلف از جمله دیزل‌ژنراتور تأمین می‌کنند. نتیجه این اقدام، پساب فعالی است که وارد تصفیه‌خانه‌های خاموش می‌شود. «صدیقه ترابی»، معاون محیط‌زیست انسانی، این موضوع را رد می‌کند و می‌گوید «نمی‌توان همه آلودگی‌ها و مشکلات را به قطعی برق نسبت داد؛ بسیاری از واحدها مجهز به ژنراتور هستند.» باوجوداین، دبیرکل خانه صمت کشور به‌صراحت این آلودگی را اعلام کرده است: «نگاه‌ها در محاسبه خسارت‌ها بیشتر به خط تولید است، اما تصفیه‌خانه‌ای که نفسش گرفته و پسابی که راهی برای رهایی ندارد، در حاشیه می‌ماند.»

عطش بار دیگر در خوزستان فراگیر شده. روزی نیست که خبری از بی‌آبی شهرها و روستاها به گوش نرسد. بحران آب که تابستان امسال پایتخت و برخی شهرها را از پا درآورده، بیش از دو دهه رنج خوزستانی‌هاست که راه به جایی نبرده است. حالا هم‌زمان با چهارمین سالگرد «اعتراضات آب در خوزستان» سایه بی‌آبی همچنان سنگین است. ملغمه‌ای با موج گرمای ۵۰ درجه، فلرسوزی، ریزگرد و دود هورالعظیم که تجربه متفاوتی برای مردم این استان نفت‌خیز رقم زده است. زن و کودکانش در صف آب ایستاده‌اند تا قابلمه و بشکه‌ها را از آب تانکر پر کنند. ویدئویی که صفحه اینستاگرام «فرزندم نخل» از روستای «ابوعگاب» در دهستان «منیوحی» آبادان منتشر کرده؛ همان جایی که چند روز پیش هزاران نخل تشنه‌اش آتش گرفت و خاکستر شد. چهره زن خشمگین و خسته از روزهای بی‌آبی است: «قابلمه پر کنیم، بشکه پر کنیم، درام پر کنیم، تشت پر کنیم؛ این وضع زندگی ماست. این بچه کوچک بشکه گرفته دستش و دنبال تانکر می‌دود، خدا را خوش می‌آید؟ نمی‌دانم چه بگویم. خسته شدیم بس‌که گفتیم و التماس کردیم. درد ما را چه کسی می‌خواهد دوا کند؟»

|پیام ما| بیش از چهل روز از جنگ اسرائیل علیه ایران می‌گذرد. بیش از هزار نفر کشته‌ شده‌اند و در کنار آن تخریب گسترده شهرها و مناطق تحت حفاظت سازمان حفاظت محیط‌زیست در این دوران، یکی از آسیب‌های جدی برجای‌مانده است. سازمان حفاظت محیط‌زیست یک هفته بعد از آتش‌بس، بیانیه‌ای در مورد خسارت‌های واردشده صادر کرد و روز گذشته هم خبر آمد که «شینا انصاری»، ریاست این سازمان، طی مکاتبه با ۱۰ نهاد بین‌المللی محیط‌زیستی با اشاره به تجاوز نظامی اخیر رژیم صهیونیستی به خاک ایران، نسبت به پیامدهای محیط‌زیستی شدید و گسترده این اقدام غیرقانونی هشدار داده است.

پژوهشی جدید نشان می‌دهد که حدود 25 درصد از گونه‌های جانوری ساکن در رودخانه‌ها، دریاچه‌ها و دیگر منابع آب شیرین در معرض خطر انقراض قرار دارند. این پژوهش که برای اولین بار در مجله‌ی معتبر Nature منتشر شده است، نقش تهدیدهای همزمان مانند آلودگی، سدسازی و تغییرات اقلیمی را در این بحران برجسته می‌کند.

«رأی به اجرای پروژه ماندگان توسط هیئت دولت فاقد مبنای قانونی است و ضروری است موضوع از طریق رئیس‌جمهور پیگیری شود.» این بخشی از متن نامه نمایندگان مجلس شورای اسلامی به رئیس سازمان حفاظت محیط‌زیست در مورد سد ماندگان است؛ سدی که به‌گفته کارشناسان اثرات تخریبی گسترده‌ای به‌همراه دارد، اما سازمان حفاظت محیط‌زیست و معاونت انسانی این سازمان به‌طور کامل در مورد آن سکوت می‌کند. بااین‌حال، مکاتبه‌ای از این معاونت وجود دارد که براساس آن، ظن موافقت سازمان با اجرای آن را بیشتر می‌کند: مکاتبه‌ای که از تشکیل جلسه با حضور مجری به‌منظور دریافت طرح اصلاحی خبر می‌دهد. سد ماندگان در صورت اجرا، اثرات محیط‌زیستی گسترده‌ای بر منطقه حفاظت‌شده دنا دارد. نامه نمایندگان مجلس شورای اسلامی همچنین می‌گوید که سازمان حفاظت محیط‌زیست از اعلام فقدان مجوز محیط‌زیستی برای این طرح به سازمان برنامه‌وبودجه و هیئت مولدسازی استنکاف کرده است.

در حملات اخیر به تأسیسات صنعتی و نظامی ایران، خطر انفجار، نشت سوخت و تخریب زیرساخت‌های حیاتی، می‌تواند به آلودگی گسترده آب‌های سطحی و زیرزمینی منجر شود. تجربه تلخ جنگ ویتنام و استفاده از «عامل نارنجی» توسط ارتش آمریکا، نمونه‌ای گویا از فجایع زیست‌محیطی جنگ‌های معاصر است که نه‌تنها جنگل‌ها را نابود کرد، بلکه سلامت نسل‌های بعدی را نیز با تهدیدی جدی روبه‌رو ساخت.

|پیام‌ ما| در روزهای گذشته ویدئوهایی در فضای مجازی منتشر شد که نشان می‌داد بخشی از اراضی کشاورزی در شهرستان کرج با آب فاضلاب خام آبیاری می‌شوند. اتفاقی که کشاورزان کرجی می‌گویند به‌دلیل نبود آب، ناگزیر از انجام آن هستند. اما کارشناسان بهداشت محیط و تغذیه می‌گویند این کار هم جرم است و هم سلامت شهروندان را به خطر می‌اندازد؛ زیرا آب فاضلاب، چه شهری و چه صنعتی، حامل عناصر بسیار خطرناک و مخاطره‌آمیز برای سلامت انسان است. گویی آبیاری با فاضلاب مستقیم بیماری را روی سفره مردم ببرد. مسئولان متولی هیچ واکنشی به این اتفاق که پیشتر نیز در استان کرج سابقه داشته است، نشان نمی‌دهند.