بایگانی مطالب برچسب: اکوسیستم

«میلتون» ۱۲ نفر را کشت

درست دو هفته بعد از طوفانی موسوم به هلن که جان ۲۳۰ نفر را در جنوب ایالات متحده و مکزیک گرفت، طوفان میلتون به‌عنوان یکی از خسارت‌بارترین درجات طوفان ایالت فلوریدا را در نوردید و جان ۱۲ نفر را گرفت، اما به‌نظر می‌رسد خسارت اقتصادی زیادی به‌جای گذاشت. در زمان تنظیم این گزارش و براساس اعلام نیویورک تایمز بیش از دو میلیون و ۶۰۰ هزار نفر به برق دسترسی ندارند. همچنین، خبرگزاری‌های دیگر گزارش کرده‌اند که ساکنان فلوریدا ناچار از دور انداختن بسیاری قایق‌ها و ابزارهای شغلی‌شان هستند و این فقط بخشی از خسارت‌هاست. همزمان سازمان هواشناسی در ایالات متحد امریکا گزارش کرده است شدت طوفان‌ها، با تغییراقلیم و در آمریکا رو به افزایش است و اثر تغییراقلیم بر این کشور به گونه‌ای‌ است که نیازمند اقدام همگانی برای کاهش گاز گلخانه‌ای و مدیریت پیامد‌های تغییراقلیم است.

آیندهٔ جنگل‌ها منوط به رشد درختان کم قطر

به‌منظور دست‌یابی به جنگل‌های دایمیِ نزدیک به طبیعت، به دخالت‌های دیگری به‌غیراز دستورالعمل جنگل‌های کلاسیک نیاز است؛ دخالت‌هایی که بتوانند حتی محصول جنگل‌های کلاسیک را هم به‌تدریج به سمت‌وسوی جنگل‌های نزدیک به طبیعت سوق دهند و زمینه احیا سایر منابع جنگلی، به‌ویژه جنگل‌های تخریب شده را فراهم آورند

تهاجم گیاهی به محیط‌زیست

کاشت گونه‌های گیاهی غیربومی در مناطق بیابانی ایران، به‌ویژه گونه‌های پاکستانی، موضوعی است که در سال‌های اخیر توجه بسیاری از محققان و کارشناسان محیط‌زیست را به خود جلب کرده ا­ست. این اقدام می‌تواند پیامدهای مثبت و منفی زیادی به‌همراه داشته باشد که در ادامه به بررسی مضرات آن پرداخته خواهد شد. گفتنی است گونه‌­های گیاهی که برای مهار بیابانزایی مورد استفاده قرار می­‌گیرند، معمولاً گونه‌­هایی بسیار مقاوم و تاب‌آور هستند و به همین دلیل، به‌مرور زمان، از مناطق دست‌­کاشت فراتر می‌روند و سطح بیشتری را تحت‌تأثیر قرار می‌دهند که پیش از آن، گونه‌­های گیاهی بومی در آنها وجود داشته ­است. همچنین، گاهی ممکن است این گونه‌­های وارداتی، نقش تهاجم به مزارع و مراتع روستاییان را نیز ایفا کنند.این گزارش نشان‌دهنده اهمیت توجه به مضرات کاشت گونه‌های غیربومی است و نیاز به اقدامات حفاظتی برای حفظ اکوسیستم‌ها و تنوع زیستی کشور را یادآور می‌شود.باتوجه‌به مضرات متعدد کاشت گونه‌های گیاهی عمدتاً پاکستانی در بیابان‌های ایران، لازم است تصمیم‌گیرندگان و کارشناسان محیط‌زیست با دقت بیشتری به این موضوع بپردازند و از کاشت گونه‌های غیربومی پرهیز کنند. توجه به حفظ تنوع زیستی و اکوسیستم‌های محلی باید در اولویت قرار گیرد.

چرا احیای دریاچه ارومیه شکست خورد؟

تفکر حاکم در دولت آقای روحانی که حاصل حضور آقایان چیت‌چیان، کلانتری و میدانی بود، با دیدگاه استان‌محور و سازه‌محور در رسیدن به هدف احیای دریاچه ارومیه ناکام شد و شکست خورد! در دولت سیزدهم تفکر احیای دریاچه ارومیه اصلاً موضوعیت نداشت!

دنا زیر تیغِ ماندگان

مردادماه خبری منتشر شد مبنی‌بر اینکه شورای‌عالی محیط زیست در جلسه‌ای در ۱۳ اردیبهشت ۱۴۰۲ مصوبه‌ای تصویب کرده تا بخشی از منطقهٔ شکارممنوع سمیرم در بخش حفاظت‌شدهٔ دنا ارتقا یابد و به منطقهٔ حفاظت بدل شود. این مصوبه، منطقهٔ حفاظت‌شده و ذخیره‌گاه زیست‌کره را که تحت مدیریتی یکپارچه قرار داشت، دو تکه کرد. هم‌زمان با دو تکه کردن این منطقه، تجهیز کارگاه برای سد ماندگان بر روی سرچشمۀ رودخانهٔ «ماربر» در کوهپایه‌های دنای شرقی سرعت گرفت. ماربر یکی از سرشاخه‌های اصلی کارون است و سد ماندگان در دل منطقهٔ حفاظت‌شده قرار گرفته که نه مجوز دارد و نه مطالعاتی برای آن ارائه شده است. همه‌چیز در «اما و اگر» و بی‌اطلاعی پیش می‌رود تا بقای یک ذخیرهٔ جهانی بیش‌ازبیش تهدید شود. حالا سؤال اینجاست که براساس چه استدلال علمی-فنی، زیست‌محیطی و منطقی‌ای باید در اطراف یک اکوسیستم کوهستانی با اقلیم سرد، سه سد ساخته شود که دوسر آن در منطقهٔ حفاظت‌شده و با فاصلهٔ کم از هم قرار دارند؟

گپ‌وگفت بی‌صدای گیاهان

|پیام ما| تصور اینکه یک روز از خواب بیدار شویم و ببینیم که هم اینترنت و هم شبکهٔ تلفن قطع شده است و هیچ وسیلهٔ ارتباطی دیگری نیز در دسترس نیست، وحشتناک است؛ چرا که ما عادت داریم با دریافت اطلاعات از اطرافمان، برنامهٔ روزانه‌مان را تنظیم کنیم و حتی تصمیم‌گیری‌های بلندمدت خودمان را انجام دهیم. اینکه بدانیم امروز قرار است باران ببارد تا لباسی مناسب روز بارانی بپوشیم یا آنکه بدانیم قیمت ارز و طلا در بازار چه وضعیتی دارد تا بر اساس آن برای سرمایه‌گذاری تصمیم بگیریم، نمونه‌هایی از این اطلاعات هستند. جالب آنکه گیاهان نیز از شبکه‌ای ارتباطی بهره می‌گیرند که هم مواد غذایی و آب را بین یکدیگر تبادل می‌کنند و هم اطلاعات ارزشمندی را برای تصمیم‌گیری‌های آینده در این شبکه به‌ اشتراک می‌گذارند. «سون باتک» (Sven Batke) معاون بخش تحقیقات و تبادل اطلاعات در دانشگاه «اج هیل» (Edge Hill) انگلستان، در این مقاله اطلاعات جالبی دربارهٔ این شبکهٔ ارتباطی گیاهان ارائه می‌کند. او می‌گوید که احتمالاً به‌زودی می‌توانیم زبان ارتباطی گیاهان با یکدیگر را ترجمه کنیم و این‌ کار علاوه‌بر آنکه در کشاورزی کاربردهای فراوانی دارد، می‌تواند ما را در حفظ و احیاء اکوسیستم‌های جهان یاری کند.

بازگشت به شاخص‌های پایداری در توسعۀ شهرهای ایرانی

در چهار دهۀ اخیر، نواحی شهری در ایران رشد چشمگیری داشته است، اما این رشد با مخاطرات بسیار اجتماعی و محیط‌‎زیستی همراه بوده است؛ مسائلی چون زایش سکونتگاه‌­های غیررسمی در حاشیۀ شهرها، گرانی مسکن، گسترش فقر شهری، آلودگی هوا، مدیریت پسماند شهری، تأمین آب آشامیدنی و بسیار موارد دیگر که همگی شاخص‌های کیفیت زندگی و زیست‌پذیری را تحت‌تأثیر قرار داده است. اگر سه مؤلفۀ توسعۀ اقتصادی، توسعۀ اجتماعی و حفاظت از محیط‌زیست و اکوسیستم طبیعی را به‌عنوان بنیان‌های توسعۀ پایدار در نظر بگیریم، پایداری توسعۀ اقتصادی و حفظ کیفیت حیات روی کرۀ زمین برای انسان، منوط به رشد و توسعۀ منطقی شهرها و اصلاح روابط آن‌­ها با محیط‌زیست پیرامونشان است.

مغلطۀ «ترال»

پس از پایان توافق‌نامۀ ممنوعیت صید ترال در دریای عمان و خلیج‌فارس، از سال گذشته شناورهای صید ترال و پرساینرها (صید محاصره‌ای)، دوباره و به‌رغم همۀ هشدارهای محیط‌زیستی، به دریا بازگشته‌اند. سازمان شیلات می‌گوید، این شناورها دارای مجوز و برای یک مدت‌زمانی محدودِ فعالیت و به تعداد محدود فقط برای صید میگو و یک نوع خاص از ماهی ساردین فعالیت می‌کنند و حالا آنچه مشکل خلیج‌فارس و دریای عمان است، صید غیرمجاز به این روش‌هاست که خود سازمان شیلات، آن را «مخرب» ارزیابی می‌کند. افزایش صید غیرمجاز در استان بوشهر، به این دو روش نام‌برده، پای دادستان را هم به میان آورد. شیلات و دادستانی اعلام کرده‌اند، با قانون‌شکنان برخورد می‌شود. قانون‌شکنان می‌گویند تا «شغل» دیگری نباشد، چارۀ دیگری نداریم و فعالان محیط‌زیست، هر دو گروه را زیر سؤال می‌برند. به نظر صید ترال و پرساین در جنوب کشور، یک مغالطه است؛ کاری که نکو نیست و مخرب است، اما گروهی می‌توانند انجامش دهند و برای گروهی مجازات سنگین در پی دارد.