| پیام ما | عضو هیئت‌علمی «دانشگاه بوعلی‌سینا» با اشاره به هم‌زمانی بحران‌هایی چون افزایش بیکاری، گسترش سکونتگاه‌های غیررسمی و تداوم سیاست‌های ناکارآمد در حوزه مسکن، نسبت به شکل‌گیری موجی تازه از «فقر شهری» هشدار داد. موجی که به گفته او، در صورت بی‌توجهی می‌تواند به گسترش بی‌سابقه بدمسکنی و تعمیق نابرابری‌های اجتماعی در کلان‌شهرها، به‌ویژه تهران، منجر شود.

شمال همیشه با آب تعریف شده است. با باران‌های ریز و بی‌وقفه، با رودخانه‌هایی که از دل جنگل می‌گذرند و با ساحلی که انگار مرز ندارد. همین ویژگی زیبا، یک روی دیگر هم دارد. در شمال، هر چیزی که رها شود، همان‌جا نمی‌ماند. زباله در این اقلیم، ثابت نیست و حرکت می‌کند. گاهی در آب حل می‌شود و گاهی به شکل شناور وارد رودخانه می‌شود و آرام‌آرام خودش را به دریا می‌رساند. مسئله اینجاست که ما هنوز با زباله مثل یک جسم ساکن رفتار می‌کنیم. چیزی که جمع می‌شود، دفن می‌شود یا سوزانده می‌شود؛ اما در شمال، این منطق خیلی زود از کار می‌افتد. باران، شیب زمین و شبکه رودخانه‌ای، همه چیز را به یک سیستم انتقال تبدیل می‌کنند. نتیجه هم روشن است. ضعف در مدیریت در هر شهر یا دهستان، فقط در همان نقطه نمی‌ماند و به مناطق هم‌جوار نیز تسری می‌یابد. در همین حال، شهرهای ساحلی دنیا مسیر دیگری رفته‌اند. از کناره‌های دریای مدیترانه تا اطراف دریاچه ژنو، نگاه به زباله از «جمع‌آوری بعد از تولید» به «کنترل قبل از پخش» تغییر کرده است. هر چند این تغییر ساده به نظر می‌رسد، اما پشت آن یک بازطراحی کامل در فناوری و مدیریت قرار دارد.

آهوبره‌ها یک ماهی می‌شود که متولد شده‌اند؛ در میانه غرش موشک‌ها و زوزه پهپادها در «منطقه حفاظت شده میشداغ» در مرز غربی خوزستان. محیط‌بان‌ها در گشت‌های روزانه، غزال‌های نورس را می‌بینند که روی تپه‌ماهورها همراه با گله‌های آهو جست‌وخیز می‌کنند. رد پای جنگ در «منطقه حفاظت شده میشداغ»، زیستگاه غزال کمیاب خوزستان، حالا بعد از حدود دو ماه از آغاز جنگ آمریکا و اسرائیل علیه کشورمان و در میانه آتش‌بس شکننده، آشکار شده است. باوجود سکوت اداره کل حفاظت محیط‌زیست خوزستان در این مدت، مشخص شده، چند پهپاد جنگی ساقط شده و دست‌کم دو بمباران، سهم این منطقه حفاظت شده بوده است.

هتل‌داری در ایران قصه پر فراز و نشیبی دارد؛ از کاروان‌سراهای قدیمی شروع شده و در دوره قاجار با هتل‌های مدرن ادامه پیدا کرده است، اما امروز حال و روزش خوب نیست. این صنعت در یک دهه گذشته ضربه‌های سختی از تحریم، کرونا و دو جنگ اخیر خورده و دیگر رمقی برایش باقی نمانده است. تازه‌ترین خبرها می‌گویند فقط در تهران هشت هزار نفر از کارکنان هتل‌ها شغلشان را ازدست‌داده‌اند و از پایتخت تا شهرستان‌های مختلف، مدیران هتل‌ها یا مجبور به تعدیل نیرو شده‌اند یا با چنگ‌ودندان کارشان را سرپا نگه داشته‌اند. زیرا نه مسافری مانده، نه پروازی و نه امیدی به آینده نزدیک.

| پیام ما | در روزگاری که سایه جنگ بر سر محیط‌زیست ایران است و از سال‌ها پیش هم آلودگی هوا، خشکی تالاب‌ها و تهدید جنگل‌ها گریبان‌گیر این مرزوبوم بوده و به دغدغه‌ای همگانی تبدیل شده، هنرمندان با زبان تصویر، کاریکاتور و پوستر، بی‌واسطه‌ترین روایت را از بحران محیط‌زیست ارائه می‌دهند.

در شرایط جنگ و بحران‌های اقتصادی که به دنبال آن رخ می‌دهد، سازمان‌ها با چالش‌های بی‌سابقه‌ای روبرو می‌شوند؛ از توقف یا کاهش شدید تولید گرفته تا ازدست‌دادن منابع مالی و نتیجه آن، عدم توانایی ادامه فعالیت به شکل سابق است. این وضعیت، فشار مضاعفی را بر سرمایه‌های انسانی وارد می‌کند. کارکنان که در چنین شرایطی بیش از همیشه نیازمند امنیت شغلی و روانی‌اند، در معرض خطر جدی ازدست‌دادن شغل، اضطراب ناشی از آینده نامعلوم، و فرسودگی روانی قرار می‌گیرند. در این شرایط حمایت همه‌جانبه از سلامت روانی و اجتماعی کارکنان، تنها یک وظیفه اخلاقی محسوب نمی‌­شود، بلکه یک استراتژی حیاتی برای بقا و بازسازی سازمان پس از بحران است. این گزارش بر جنبه حیاتی مسئولیت اجتماعی در قبال «سرمایه‌های انسانی» سازمان‌ها، به‌ویژه در دوران جنگ و بحران‌های اقتصادی، تمرکز دارد.

| پیام ما | 350 هزار بیمار خاص، به دلیل تحریم‌های وزارت خزانه‌داری آمریکا در سال‌های اخیر با مشکلات مختلفی در تهیه دارو و اقلام مورد نیاز خود دست‌و‌پنجه نرم کرده‌اند، این‌ در حالی است که دو جنگ اخیر نیز بر مشکلات آن‌ها افزوده و میزان مراجعه به مراکز درمانی را به دلیل استرس افزایش داده است.

آنچه در ماه‌های اخیر بر ایران گذشت، فراتر از ثبت رویدادها در تقویم، طوفانی بود که ذهن و روان جامعه را تحت‌تأثیر قرار داد. بسیاری از ما در کمتر از نیم‌قرن، سه جنگ تحمیلی را تجربه کرده‌ایم. جنگ‌ها، هرچند ممکن است بر روی کاغذ و در معاهده‌های صلح به پایان برسند، اما سایه سنگین این حوادث سال‌ها بر سر ما خواهد ماند. این تجربه‌های تلخ، همراه با بحران‌های اجتماعی در چند دهه اخیر، ضرورت بررسی‌های عمیق جامعه‌شناسانه و روان‌شناسانه را برای فهم و حل معضلات فرهنگی و اجتماعی بیش از هر زمان دیگری آشکار می‌کند. این روزها، با وجود آتش‌بسی شکننده، جامعه در شرایطی معلق و نامعلوم به سر می‌برد؛ این بلاتکلیفی، خود می‌تواند آسیبی جدی‌تر از بحران‌های پیشین به همراه داشته باشد. در همین ارتباط، «شیرین احمدنیا» رئیس انجمن جامعه‌شناسی ایران، در گفت‌وگو با روزنامه «پیام ما»، به بررسی مسائل اجتماعی ایران در چند ماه اخیر یعنی تجربه جمعی دو جنگ و اعتراضات دی‌ماه در کمتر از یک سال پرداخته است.

کاخ گلستان، میدان نقش‌جهان، باغ چهلستون و راه‌آهن سراسری، میراث جهانی ایران بودند که در چهل روز جنگ آمریکا و اسرائیل با ایران دچار آسیب‌های جدی شدند. در این میان، راه‌آهن سراسری تنها اثر جهانی ایران بود که به طور مستقیم هدف حمله قرار گرفت و ۲ پل تاریخی در محدوده ثبت جهانی شبکه ریلی آسیب دیدند. هرچند تعمیر اضطراری ظرف چند روز انجام و تردد از روی این پل‌ها برقرار شد، اما از منظر میراث‌فرهنگی، همچنان موضوع مرمت این سازه‌ها که دارای ارزش‌های تاریخی و مهندسی هستند، محل چالش است.