سوگینه، غمونه، چمری، مویه و شروه نام‌های مختلفی از سوگ‌آواها هستند. موسیقی که بر اساس سنت روایی سینه‌به‌سینه منتقل شده و در دی‌ماه ۱۴۰۴ در ایلام، دزفول، یاسوج، لردگان، ملایر، آبدانان، الیگودرز و گیلان از زبان زنان داغدار شنیده می‌شود. نوا و آواهایی که برگرفته از کهن‌الگوها و اسطوره‌ها گاهی در مرز توران و ایران سوگ سیاوش را می‌سراید و بعضاً در بزنگاهی از تاریخ برای جوانان و نوجوانان الیگودرز گاگریو می‌خواند. ششم بهمن‌ماه روز نوا و آواهای ایرانی است و «پیام ما» در گفت‌وگویی با «پیمان بزرگ‌نیا»، پژوهشگر موسیقی نواحی، به سوگ‌آواها می‌پردازد. گونه‌ای از موسیقی نواحی که در آن متناسب با شخصیت متوفی، روایت هارمونیکی را بر بستر موسیقی از زبان زنان می‌شنویم.

توقیف روزنامه «هم‌میهن» در دی‌ماه ۱۴۰۴، بار دیگر نقش و کارکرد هیئت نظارت بر مطبوعات را به کانون توجه افکار عمومی و جامعه رسانه‌ای بازگرداند؛ نهادی که طبق قانون قرار است تنظیم‌گر و ناظر بر فعالیت مطبوعات باشد، اما در عمل طی سال‌های گذشته به یکی از مهم‌ترین ابزارهای محدودسازی رسانه‌ها تبدیل شده است. این روزنامه به دستور هیئت نظارت و به دلیل انتشار دو مطلب، از جمله یادداشت سردبیر و گزارشی درباره نقض حریم درمان، توقیف شد؛ تصمیمی که نه‌تنها واکنش گسترده در میان روزنامه‌نگاران برانگیخت، بلکه بار دیگر این پرسش را برجسته کرد که دولت‌ها تا چه اندازه توان و اراده دفاع از رسانه‌های قانونی را دارند.

|پیام ما| در لایحه بودجه سال ۱۴۰۵ کل کشور، حدود ۳۹ هزار میلیارد تومان (همت) از محل بودجه عمومی برای دستگاه‌های رسانه‌ای در نظر گرفته شده که از این میزان حدود ۳۸ همت فقط سهم سازمان صداوسیماست و مابقی مربوط به خبرگزاری‌های ایرنا، ایسنا و شورای اطلاع‌رسانی دولت است. این میان علاوه‌بر ۳۸ همت مورد بحث، ۳۰ میلیارد تومان دیگر برای شورای نظارت بر سازمان صداوسیما و فراتر از این ۱۱ همت رقم درآمد این سازمان پیش‌بینی شده است. با این‌همه مرکز پژوهش‌های مجلس این اعداد را ناکافی می‌داند و می‌گوید با توجه به آسیبی که در جنگ دوازده‌روزه به ساختمان شیشه‌ای وارد شده، بودجه صداوسیما نیازمند بازنگری است.

بازار دارویی کشور همچنان در تلاطم است و قرار نیست به ثبات برسد. به‌گفته «هادی احمدی»، عضو هیئت‌مدیره انجمن داروسازان ایران، در حال حاضر کمبودهای دارویی به ۲۰۰ قلم رسیده و احتمال افزایش این کمبودها وجود دارد. پیش‌تر «حسینعلی شهریاری»، رئیس کمیسیون بهداشت و درمان مجلس، در نامه‌ای به رئیس‌جمهور نحوه تأمین اقلام دارویی توصیف کرده بود.

گزارشی از تخلفات محیط‌زیستی یک شرکت در منطقه ویژه اقتصادی انرژی پارس به دست «پیام‌ما» رسیده که نشان می‌دهد این شرکت که در سال ۱۴۰۰ مجوز بهره‌برداری از لندفیل صنعتی را در این منطقه دریافت کرده، تخلفات بسیاری از جمله نداشت لندفیل درست، رهاسازی شیرابه‌های خطرناک، دفن غیرقانونی پسماندهای مایع، فروش غیرقانونی بشکه‌های آلوده پسماند، نبود گزارش‌دهی منظم به نهادهای نظارتی، تأمین نکردن تجهیزات حفاظت فردی برای کارکنان و موارد دیگر را در شناسنامه خود دارد. این درحالی‌است که اطلاعی از حجم پسماندهای صنعتی که برای مدیریت به این واحد می‌آید، در دست نیست و «احمد بحرینی»، رئیس اداره حفاظت محیط‌زیست شهرستان کنگان، هم این تخلفات را چندان جدی نمی‌داند و به «پیام‌ما» می‌گوید: «وضعیت آلودگی پالایشگاه‌ها و پتروشیمی‌ها بسیار بدتر است و با بارها اخطار هم تغییری نکرده‌اند.» ماجرا اما تخلف همه این واحدها در کنار یکدیگر است و سؤال اینجاست که چون برخی واحدها تخلف بیشتری دارند، آیا باید تخلفات دیگر را نادیده گرفت؟

|پیام ما| مردم ایران در تاریخ خود، بارها با لحظه‌هایی روبه‌رو شده‌اند که همه‌چیز فروریخته است؛ نان نبوده، امنیت نبوده، مفهوم وطن آسیب دیده و...، اما آنها ایستادند. حاکمان و مهاجمان و اشغالگران رفته‌اند، اما مردم مانده‌اند. در روایت رسمی تاریخ، اغلب نقل حاکمان با پیروزی‌ها و شکست‌هایشان ثبت شده‌، اما آنچه کمتر در این روایت‌ها دیده می‌شود، شیوه مواجهه مردم عادی با این حوادث تلخ و گاه ویرانگر است؛ اینکه جامعه چگونه از هم نپاشید، مفهوم وطن چگونه باقی ماند، زندگی روزمره چگونه دوباره شکل گرفت و یک جامعه خسته چگونه توانست خود را از زیر آوار حوادث بیرون بکشد. در گفت‌وگو با «علی بیگدلی»، استاد تاریخ و عضو هیئت‌علمی دانشگاه شهیدبهشتی، تلاش کردیم به بازخوانی همین بخش کمتر بیان‌شده تاریخ بپردازیم.

سوگواری زنانه

چراغ‌های سالن‌های تئاتر هنوز روشن‌اند، اما خیابان‌ها خاموش‌تر از همیشه. نوفل‌لوشاتو، خیابانی که تا همین چند وقت پیش، عصرها با صدای همهمه تماشاگران تئاتر، بوی قهوه کافه‌ها و صف‌های کوتاهِ گیشه‌ها زنده بودند، حالا سکوتی را که ناآشنا نیست، به دوش می‌کشند. سکوتی که بعد از جنگ دوازده‌روزه هم این خیابان‌ را که مرکز فرهنگی پایتخت است، پر کرده بود. در پیاده‌روها فقط رهگذران معدودی عبور می‌کنند و خیابان‌ها نیمه‌خالی از عابران پیاده است. در این یک ماه اخیر و به‌دنبال ناآرامی‌های اجتماعی، مراکز فرهنگی پایتخت به‌شکلی خاموش شده‌اند؛ مثل هربار دیگر که اولین ترکش‌هایش فعالیت‌های فرهنگی را نشانه می‌گیرد. گویی فرهنگ هم، مثل شهر، وارد دوره‌ای از نفس‌های کوتاه و احتیاط‌آمیز شده است.

از جمعیت حدود ۴۵۰ هزار نفری افراد دارای معلولیت در استان فارس، تنها ۱۵۳ هزار و ۷۰۶ نفر تحت پوشش خدمات بهزیستی و چهار هزار و ۱۲۶ نفر در نوبت دریافت مستمری‌اند که برای ثبت‌نام آنها در چرخه مستمری‌بگیران بیش از ۹ میلیارد تومان اعتبار نیاز است.