بایگانی مطالب : کشاورزی
سیارهای در پایان ۲۰۲۵ و در آستانه ۲۰۲۶
۲۰۲۵؛ سال دشوار زمین
سال ۲۰۲۵ میلادی، سالی بود که زمین و ساکنانش بار دیگر تابآوری خود را آزمودند. موجهای گرما، خشکسالی فراگیر و آتشسوزیهای ویرانگر در یکسو و طوفانهای مهیب، بارشهای سیلآسا، سیلاب و رانش زمین در سوی دیگر، سرتاسر قارهها را درگیر کرد. این رخدادها علاوهبر خسارتهای جانی و مالی گسترده، محیطزیست را تحت فشار شدیدی قرار دادند. دانشمندان با اطمینان میگویند تغییراقلیم بر اثر فعالیتهای انسان تشدید شده و ۲۰۲۵ در فهرست سهگانه گرمترین سالهای ثبتشده در جهان جای گرفته است.
عقلانیت شکستخورده در ایران
این نوشته بر آن نیست که نقش فساد، منافع خاص یا ناآگاهی را در شکست سیاستهای توسعه در ایران انکار کند. این عوامل وجود دارند و در بسیاری از موارد تعیینکنندهاند. اما تمرکز این مقاله بر وضعیتی متفاوت است؛ وضعیتی که در آن، حتی در غیاب بدخواهی آشکار، سیاستهایی که با نیت اصلاح، استدلال فنی و با عقلانیت ابزاری طراحی شدهاند، به نتایجی منتهی شدهاند که دقیقاً علیه هدف اولیه عمل کردهاند.
فرونشست به قلب تاریخ رسید
فکر کنید یک روز از خواب بیدار شوید و ببینید زمین «کعبه زرتشت» را بلعیده و ایران دیگر اثری به این نام ندارد! پیشینیان ما روزی روی سنگنوشته «کعبه زرتشت» نوشتند «این خانه بنیادی به شما تعلق خواهد داشت، به بهترین وجهی که صلاح میدانید رفتار کنید» اما ما در این چند دهه چنان آب برداشت کردیم که زمین در مرودشت سالانه ۱۹ سانتیمتر پایینتر میرود. «کعبه زرتشت» در ۴۶متری نقشرستم همین حالا هم ردی از شکاف فرونشست بر تن دارد. معلوم نیست چنانکه پتروشیمی و کشاورزی آبهای زیرزمینی را میبلعند، چه بلایی بر سر این بیاید.
راههای گریز از ورشکستگی آبی
سامانههای بارشی یکی پس از دیگری به کشور وارد میشوند، اما بحران هنوز همان بحران است. رئیس سازمان هواشناسی هم همین را میگوید: «ایران با خشکسالی بیسابقه، افزایش دما، رخدادهای جوی شدید و تغییرات الگوهای بارش مواجه است.» کارشناسان حوزه آب از مدتها پیش وضعیت بحرانی آب را «ورشکستگی آبی» نام نهادهاند؛ وضعیتی که فراتر از پیامدهای تغییراقلیم، در دههها مدیریت ناپایدار آب ریشه دارد. اینطورکه وبسایت خبری-تحلیلی دانشگاه «ییل» نوشته، سدها و چاههای پرمصرف، بهجای حل مشکل آب در سرزمین خشک و نیمهخشک ایران، بحران را تشدید کردهاند و اکنون تنها راه نجات، بازسازی قناتها، تغذیه مصنوعی آبخوانها و اصلاح الگوی آبیاری و کشاورزی است.
رؤیای خودکفایی گندم عراق زیر ضربه بحران آب
برای نجات دریا سه زباله بردار
|پیام ما| آلودگی پلاستیکی اقیانوسها یکی از جدیترین چالشهای محیطزیستی جهان است. سالانه حجم زیادی از پلاستیکها از خشکی وارد دریاها میشود و بهدلیل تجزیهناپذیر بودن، این ماده میتواند برای صدها سال در محیط باقی بماند. در چنین شرایطی بود که کمپین و سازمان مردمنهاد «سه زباله برای دریا بردار» (Take three for the sea) در استرالیا در سال ۲۰۰۹ به وجود آمد. این کمپین بر مسئولیت فردی در پاکسازی و اهمیت دادن به محیط اطراف خود و همچنین اهمیت آموزش در حفظ محیطزیست تأکید دارد. این سازمان از سال ۲۰۰۹ توانسته است بیش از ۵۰ میلیون قطعه زباله را از سواحل جمعآوری کنند.
زور بیمه به تغییراقلیم نمیرسد
گسترش خسارتهای ناشی از تغییراقلیم، بهویژه در کشورهای درحالتوسعه، موجب شده است شرکتهای پیشرو در صنعت بیمه تلاش کنند بخش قابلتوجهی از این خسارتها را تحت پوشش خود قرار دهند. بنا به آخرین آمار بانک جهانی، چالشهای و پیچیدگیهای فنی برآورد ریسک و روند روبهرشد این خسارتها موجب شده است ۹۰ درصد این خسارتها بهویژه در کشورهای درحالتوسعه، تحت پوشش هیچ بیمهای قرار نگیرند. اختلاف میان خسارت وارده بر اثر تغییراقلیم و خسارت جبرانشده، حدود دو تریلیون دلار برآورد میشود. این چالش در صنعت بیمه ایران بسیار پررنگ است و همچنان فقط بیمههای سنتی مانند بیمههای کشاورزی تا حدی این بخش را تحت پوشش قرار میدهند.
تغییراقلیم با انار یلدا چه میکند؟
|پیام ما| انار که جای ویژهای در سفره یلدای ایرانیان دارد، محصول اقلیمی است که دیگر پایدار نیست. مسئولان جهادکشاورزی تولید یک میلیون ۳۵۷ هزار تن انار را پیشبینی کردهاند و میگویند انار شب یلدای امسال تأمین است. اما پژوهشها نشان میدهد تغییراقلیم، با تشدید تنشهای گرمایی و آبی، تولید انار را در بسیاری از مناطق ایران و همچنین اقلیمهای مشابه تهدید میکند.
«بدون آب، بدون زندگی»، دجله در خطر ناپدید شدن
|پیام ما| اگر اقدام فوری صورت نگیرد، زندگی جوامع باستانی ساکن در حاشیه این رودخانه بهطور بنیادین دگرگون میشود
