بایگانی مطالب : محیط زیست
رکورد تولد ۷۰ نوزاد گاندو در ایران؛ گامی بزرگ در حفاظت از این گونه در معرض انقراض
با تولد ۷۰ نوزاد گاندو در مزرعه تکثیر و پرورش این گونه در ایران، رکوردی بیسابقه در کشور ثبت شد و امیدها برای جلوگیری از انقراض این گونه در معرض خطر افزایش یافت.
پروژه انتقال آب از دریای عمان به زاینده رود: آینده اصفهان در گرو تکمیل طرح
حامد یزدیان، نماینده مردم اصفهان در مجلس، ضمن اشاره به پیشرفت پروژه انتقال آب از دریای عمان به زایندهرود، بر ضرورت تکمیل فاز دوم این طرح و انتقال ۲۰۰ میلیون مترمکعب آب به منظور احیای زایندهرود و تأمین آب صنایع تاکید کرد.
تا وقتی باران نبارد، غبار میماند
شرق تا غرب و جنوب با تا مرکز کشور، آسمان پشت غبار و خاک است؛ اهواز، مشهد، تهران، کرج، زاهدان، کاشان، کرمان و بسیاری شهرهای دیگر. هنوز آماری از مراجعه به مراکز درمانی بهدلیل تنفس در این هوا بیرون نیامده، اما هشدار دادهاند که شهروندان از حضور در فضای باز بپرهیزند. در پیشبینیها گفتهاند این وضع تا پاییز ادامه دارد. این خاک از کجا برخاسته و چرا تا این حد غلیظ است؟ اینطورکه «بهزاد رایگانی»، سرپرست ستاد ملی سياستگذاری و هماهنگی مديريت پديده گردوغبار در سازمان حفاظت محیطزیست، به «پیام ما» میگوید، غبارهای نقاط مرزی شرق و غرب از کشورهای همسایه میآید و بخش مرکزی کشور گرفتار کانونهای داخلی است. بهگفته او، در تهران که از روز آتشبس آسمانش غبارآلوده شده، این خاک برآمده از خشکسالی بلندمدت، بیابانهای خشک اطراف، معادن شنوماسه و زمینهای کشاورزی خشکیده است و اکنون، در پنجمین سال خشکسالی بلندمدت کشور، تنها راه نشستن غبار، باران است.
ایران، غرق در غبار
|پیام ما| شاخص آلودگی هوای تهران در یکشنبهشب به ۵۰۰ رسید. عنوان «وضعیت بسیار خطرناک» برای شهرهایی چون تهران و کرج، آنهم در فصل تابستان، نگرانی دوچندانی را بههمراه آورده است. صبح روز گذشته جلسهای اضطراری برای بررسی بحران گردوغبار با حضور نهادهای محیطزیستی و هواشناسی در تهران برگزار شد، اما خروجیاش مانند گذشته نکته اثرگذاری نداشت. هرچند بارها بر وجود کانونهای داخلی تأکید شده، اما «احد وظیفه»، رئیس مرکز ملی اقلیم و مدیریت بحران خشکسالی، معتقد است گردوغبار موجود، از غرب و کشورهای عراق و سوریه به کشور آمده و بهدلیل امواج بلند هواشناسی زمان طولانیتری در هوا خواهد ماند؛ چراکه گردوخاک به عمق جو نفوذ کرده است و به سرعت و آسانی فروکش نمیکند. شهرهای غرب کشور که محل ورود گردوغبار بودند نیز درگیر وضعیت بحرانی جدی هستند و شهرهای استان کرمانشاه شاخص ۵۰۰ را در آلودگی تجربه کردهاند. دراینمیان، سازمان هواشناسی کشور از وزش باد شدید و خیرش گردوخاک در ۲۰ مرکز استان تا روز چهارشنبه خبر داده و هشدار نارنجی برای آنها صادر کرده است.
زیرساخت سبز در سایه جنگ
بحران جنگی ۱۲روزه میان کشور عزیزمان ایران و رژیم صهیونیستی، تنها یک منازعه نظامی نبود؛ بلکه بهمثابه زلزلهای ژئوپلیتیکی، پیامدهای چندبعدی در عرصههای اقتصادی، اجتماعی و محیطزیستی بر جای گذاشت. این جنگ، نه صرفاً تقابل سلاح و تاکتیک، بلکه بیانگر تنشهای مزمن منطقهای و شکنندگی ساختارهای توسعهیافته بود. درحالیکه نگاهها با اندوه فراوان به ویرانیها و جانهای ازدسترفته خیره مانده است، طنین خاموش پیامدهای اقتصادی و محیطزیستی نیز، بیصدا اما عمیق، آیندهای مبهم و سنگین را رقم میزند. این پیامدها نهتنها در قالب آمار و شاخصهای کلان نمود مییابند، بلکه در شکلگیری فضای روانی، گسست اجتماعی و افزایش فشار بر منابع طبیعی کشور نیز بازتاب گستردهای دارند. به بیان دیگر، بحران اخیر، میزان ناپایداری ساختارها را به نمایش گذاشت و لزوم بازنگری در مسیر توسعه ملی را بیشازپیش آشکار ساخت.
سوگ نخلستان
بیش از ۳۵ هزار هکتار از نخلهای آبادان و خرمشهر در خطر بحران پیشروی آب شور از خلیجفارس بهسمت این دو شهر جنوبی در خوزستان هستند. تکرار متناوب بحران پیشروی آب شور از خلیجفارس بهسمت آبادان و خرمشهر موجب به مخاطره انداختن تمامی نخلها و حتی کشاورزی در محدوده منطقه آزاد اروند شده است. فعالان محیطزیستی در خوزستان دلیل بحران پیشروی آب شور از خلیجفارس بهسمت آبادان و خرمشهر را در سیاستگذاریهای غلط حکمرانی منابع آب میدانند. این نشان میدهد احداث سد روی کارون و بهمنشیر، بدون تأمین حقابه، کارساز نخواهد بود.
احیای ناتمام
دریاچه ارومیه، بزرگترین دریاچه داخلی ایران و یکی از مهمترین اکوسیستمهای محیطزیستی کشور، در سه دهه اخیر با خطر کاهش تراز آب و خشک شدن مواجه است. با وجود مطالبه عمومی و هشدار فعالان محیطزیست از اوایل تا اواخر دهه ۸۰ شمسی، متأسفانه دولت وقت با انگارهسازی وارونه، به این بحران محیطزیستی مهم، رویکردی امنیتی داشته و اهمیتی برای خشکشدن دریاچه ارومیه قائل نشده است. در سال ۱۳۹۲، وقتی حسن روحانی در زمان تبلیغات انتخابات ریاستجمهوری وعده صریح احیای دریاچه ارومیه را داد، متأسفانه نفسهای این پهنه آبی به شمارش افتاده و حدود ۸۰ درصد مساحت آبی خودش را از دست داده بود. باوجوداین، این وعده روحانی، بارقههای امید را در دل فعالان و دوستداران محیطزیست و مردم منطقه روشن کرد. ستاد احیای دریاچه ارومیه در سال ۱۳۹۲ توسط هیئت وزیران در دولت یازدهم تشکیل شد. در ادامه، از سال ۱۳۹۳ این ستاد با هدف نجات این اکوسیستم ارزشمند، برنامهای ۱۰ساله با ۲۶ راهکار عملی برای حفاظت و احیای دریاچه تدوین کرد. اما با گذشت بیش از یکدهه فعالیت ستاد، دریاچه ارومیه احیا نشده و حتی به شرایط بدتر از آغاز فعالیت این ستاد رسیده است. حال با سپری شدن بیش از سه دهه از آغاز اولین نشانههای شروع بحران و بیش از یک دهه از فعالیت ستاد احیای دریاچه ارومیه، باید بتوان به این سؤال مهم پاسخ داد که چرا پس از یک دهه فعالیت هنوز به نقطه اول یا حتی بدتر از آن رسیدهایم؟
ستاد سرگردان ارومیه
ایران پیگیر خسارتهای محیطزیستی و جنگ
|پیامما| سخنگوی دولت در نخستین نشست خبری پس از پایان جنگ ۱۲روزه و تجاوز رژیم صهیونیست به کشور، از پیگیری خسارتهای محیطزیستی واردشده به ایران در مجامع بینالمللی خبر داد. بهگفته «فاطمه مهاجرانی»، از همان ابتدای جنگ کمیته ارزیابی خسارتهای محیطزیستی تشکیل شد تا هم در حوزه آب، خاک و هوا و هم آسیب به مناطق ویژه، مانند پارکهای ملی و مناطق حفاظتشده، پایش لازم را داشته باشد. مهاجرانی از مکاتبه ایران با تمام سازمانهای مرتبط خبر داد. او در مورد آثار تاریخی و میراثفرهنگی کشور نیز توضیح داد که علاوهبر انتقال اشیای قابلانتقال به مخازن امن و درنظرگرفتن تدابیر حفاظتی، ارزیابی خسارات احتمالی نیز در جریان است.
بهار از فصلهای سال حذف میشود
با گرمتر شدن زمین، حالا دیگر تابستانهای ایران محدود به سه ماه نیستند؛ موجهای گرمایی طولانی و شدید از اردیبهشت آغاز میشود و تا مهر ادامه مییابد. دمای کشور نسبت به ۵۰ سال گذشته بیش از ۲ درجه افزایش یافته؛ نرخی بالاتر از میانگین جهانی. «احد وظیفه»، رئیس مرکز ملی اقلیم و مدیریت بحران خشکسالی سازمان هواشناسی کشور معتقد است نمیتوان بهطور دقیق گفت فصل بهار چقدر کاهش پیدا میکند. او به «پیامما» میگوید: اگر سناریوی بدبینانه تغییراقلیم محقق شود و دما تا ۸ درجه افزایش یابد، بسیاری از شهرهای پرجمعیت حاشیه کویر مانند یزد، کرمان و اصفهان دیگر قابلسکونت نخواهند بود.» درحالیکه کشورهای صنعتی در حال کاهش انتشار کربن هستند، ایران هنوز اقدام مؤثری برای تحقق تعهدات توافقنامه پاریس انجام نداده است. وظیفه میگوید توسعه انرژیهای تجدیدپذیر، بهینهسازی صنعت برق و اصلاح الگوی مصرف، تنها راه نجات از بحران اقلیمی آینده است.
