بایگانی مطالب : آب
آهنگ کوثر، عاشق میهن
«بهنام فروریزنده بارانها، روانکننده تندابها و پروردگار آبرفتهای درشتدانه» آهنگ کوثر بنابه عادت دیرینه سخنانش را اینگونه شروع میکرد. یکبار خبرنگاری از او پرسید آخرین جملهای که دوست دارید بگویید چیست؟ «میگویم آب، بركت زمین است و ما هنوز ناشكریم. آرزوی سید آهنگ كوثر آن است كه بتواند بهاندازه خرخاكی برای سرزمینش سودمند باشد. ذرات ما باید با عشق، جهانی دیگر را بسازند.» او در حیات پربار ۸۸ساله خود با عشق زمین میهنش را به جایی بهتر برای زیستن بدل و ناممکن را ممکن کرد. درگذشت سید آهنگ کوثر خسران بزرگی است برای ایران که یکی از حافظانش را از دست داد.
آموزش، کلید دستیابی به گردشگری پایدار
در دنیای امروز، صنعت گردشگری به یکی از مهمترین و تأثیرگذارترین بخشهای اقتصادی تبدیل شده است. میلیونها نفر هر ساله به مقاصد مختلف سفر میکنند و از زیباییها و جذابیتهای طبیعی و فرهنگی جهان بهرهمند میشوند. بااینحال، رشد فزاینده و گاهی غیرمسئولانه این صنعت، چالشهای جدی زیستمحیطی، اجتماعی و اقتصادی را بههمراه داشته است. به همین دلیل، مفهومی تحتعنوان «گردشگری پایدار» بهوجود آمد که بهدنبال ایجاد تعادلی میان منافع اقتصادی، حفظ منابع طبیعی و فرهنگی، و بهبود شرایط اجتماعی جوامع محلی است. در این مسیر، یکی از مهمترین عوامل برای دستیابی به گردشگری پایدار، آموزش است.
پیشرفت یا نمایش؟
ایجاد خانههای محیطزیست از برنامههایی است که در سه سال اخیر با هدف وصول به اصل ۵۰ قانون اساسی، که ناظر بر مردمیسازی حفاظت از محیطزیست است، در دستورکار شهرداریها و سازمانهای منابعطبیعی و حفاظت از محیطزیست قرار گرفته است. بیش از دوهزار خانه محیطزیست در کشور در طول دولت سیزدهم و ۲۵۲ خانه در پایتخت فقط در هفتۀ گذشته افتتاح شدند. گزارشها حاکی از این است که شهرداری قصد دارد تا انتهای سال ۱۰۰ خانه دیگر در پایتخت افتتاح کند. این درحالیاست که ۶۰۰ عدد از این خانهها به دلیل نداشتن امکانات کافی غیرفعالاند. ایده اولیه این خانهها از این قرار بوده است که برنامههای آموزشی زیر نظر کارشناسان و مسئولان حوزه محیطزیست برای افراد تهیه شده و علاوهبر فرهنگسازی و تلاش برای پیشگیری از آسیبهای وارده به محیطزیست، در مورد راهحل برای مشکلاتی که محیط اطراف افراد را تحتتأثیر قرار میدهند، بحث و تصمیمگیری شود. بااینحال، بهنظر میرسد با وجود افزایش کمیت این خانهها، برخی از فعالان محیطزیست به کیفیت نهچندان مؤثر و عملکردی که با اهداف اولیه ایجاد این خانهها همسو نیست، معترضاند و برنامهریزی و سازماندهی بهتر در این حوزه و یا صرف بودجه و انرژی در حوزههای کاربردیتر را خواستارند.
دخترانی که هرگز کودکی نکردند
جوامع گذشته دختران را زندهبهگور و قربانی میکردند، حق تحصیل آنها را مایه فساد و حق انتخابشان را عامل انحراف جامعه میدانستند. قرنها و سالها طی شد و انسانهای بسیاری تلاش کردند تا امروز حقوق برابر برای دختران، از جهان آرمانی و رؤیایی در ذهن به جهان واقعیت بپیوندد. اما آنچه آمارها و سیاستگذاری دولتها نشان میدهد این است که هنوز در موفقیت برای تحقق این امر، تردید وجود دارد. برداشته شدن محدودیت سن بارداری و افزایش آمار کودکهمسری در ایران، ممنوعیت تحصیل دختران در افغانستان و وقایعی از این دست، همه نشان از این دارد که تلاشهای گذشته کافی نبوده و بیشازپیش برای تحقق برابری حقوق انسانی، نیاز به مراقبه و تغییروجود دارد.
استان البرز، یک ورشکسته آبی
در ایران تغییراقلیم با چهره خشکسالی و گردوغبار خود را نشان داده و گستره بحران بهویژه در سالها و فصلهای خشکتر موضوع برخورد علمی با بحران را پررنگ کرده است. استفاده از فناوری یکی از همان راهکارهایی است که برای رفع مشکلات ناشی از خشکی تالابها جلوگیری از برخاستن غبار بیشتر محل بحث بوده است. سال ۱۳۹۶ «عیسی کلانتری»، رئیس وقت سازمان حفاظت محیطزیست درباره ضرورت استفاده از علم روز برای حل مسائل محیطزیست و ضرورت آموزش دیدن کارشناسان تأکید کرده بود. اما از آن زمان تاکنون چقدر از دانشهای نوین در معضلاتی چون حل پدیده گردوغبار استفاده شده است؟
رسالت اصلی وزارت نفت، عرضه پایدار انرژی در کشور است
معاون برنامهریزی وزیر نفت در گفتوگو با «پیام ما»:
سد «دوستی» در محاصره شنهای روان
باوجود اجرای طرح مقابله با بیابان، شنهای روانِ تثبیتنشده در خراسانشمالی علاوهبر طوفانهای گردوغبار مشکل جدیدی در تأسیسات آبرسانی بهوجود آورده و اینبار «سد دوستی»، مهمترین منبع آبرسان به شهر مشهد و بخشهای قابلتوجهی از خراسانرضوی را تحتتأثیر قرار داده است. روز گذشته شرکت آب منطقهای خراسانرضوی اعلام کرده است با طوفانهای شن مکرر در شهرستان سرخس بخشهایی از شبکه آبیاری در زیر ماسهها دفن میشود. ماسهها بر آبراهههای رودخانهها، کانالها، انهار و بر روی شبکه هیدروگرافی منطقه نیز آثار منفی کاملاً مشهودی باقی گذاشتهاند. همچنین، مسدود شدن شبکه پایاب «دوستی»، ایجاد انحراف در مسیر آبهای جاری و درنهایت فرسایش کناره رودخانهها از دیگر چالشهایی است که ماسههای روان سرخس ایجاد کرده است.
میراث زیر دست و پای مترو
|پیام ما| احداث مترو در نزدیکی یک اثر یا محدوده تاریخی و مخالفت کارشناسان و علاقهمندان میراث فرهنگی با این اقدام، اتفاق جدیدی نیست. این روزها نوبت به شیراز و حافظیه رسیده، روزگاری این اخبار حول محور چهارباغ عباسی و میدان نقش جهان در اصفهان میگشت و زمانی در محدوده بافت تاریخی تهران، فردا نوبت کدام شهر و بنای تاریخی باشد، کسی نمیداند. تقابل توسعه و بناها و آثار تاریخی تنها محدو به کشور ما نیست، اما آنچه این اتفاق را در ایران و جهان متمایز میکند، کیفیت اجرای پروژههای عمرانی است. رعایت اصول و ضوابط مبتنیبر مطالعات علمی در این زمینه جزو لاینفک پروژههای عمرانی است که در نزدیکی آثار تاریخی در دنیا اجرا میشوند. اما در تهران و شیراز و اصفهان چطور؟ کدامیک از این ضوابط مد نظر قرار میگیرند؟
تراژدی منابع مشترک در «راه ابریشم»
کشورهایی که در مسیر «راه ابریشم» هستند، در کنار اشتراکات فرهنگی و تمدنی، از نظر محیطزیستی نیز یک ویژگی مشترک دارند؛ پوشش گیاهی و جانوری آنها بهشدت آسیب دیده است. این کشورها باید بتوانند در این زمینه با هم همکاری کنند و به راهحلهایی با مشارکت تمام ذینفعان برسند. اینها گفتههای «ماندانا سجادی»، عضو هیئتعلمی دانشگاه تهران، است که در نشست «گردشگری، صلح و محیطزیست در راه ابریشم» مطرح کرد. این نشست به همت انجمن علمی مطالعات صلح ایران و گروه گردشگری خانه اندیشمندان علوم انسانی روز چهارشنبه، ۲۵ مهر، در سالن حافظ خانه اندیشمندان علوم انسانی برگزار شد.
روایت از زنان روستایی هنوز اندک است
