بایگانی مطالب : محیط زیست
معدنکاری در مناطق کمآب؛ مأموریتی سخت اما ممکن
با وجود بحران آب و برق در ایران، بهویژه در فلات مرکزی، توسعه معادن این مناطق بیش از هر زمان دیگری زیر ذرهبین قرار گرفته است. مدافعان میگویند با بهرهگیری از فناوریهای کممصرف، بازچرخانی آب، استفاده از انرژی خورشیدی و بادی و تمرکز بر معادنی با ارزشافزوده بالا، میتوان این چالش را به فرصتی پایدار تبدیل کرد. منتقدان اما هشدار میدهند که بدون توجه به توان اکولوژیکی منطقه، پیامدهایی چون افت منابع آب زیرزمینی، تخریب پوشش گیاهی و تنشهای اجتماعی اجتنابناپذیر خواهد بود. پرسش کلیدی این است: آیا میتوان میان توسعه معدن، حفظ منابع حیاتی و منافع جوامع محلی تعادلی پایدار برقرار کرد؟ برای پاسخ به این پرسش، سراغ «علی خطیبی»، عضو هیئتمدیره خانه معدن ایران، رفتهایم. او معتقد است سیاستگذاران معدن، باید توسعه را در چارچوب منطقهای و با همکاری سایر دستگاهها بهگونهای مدیریت کنند تا بهرهبرداری از منابع معدنی با حفظ تعادل اکولوژیکی و توسعه پایدار مناطق همراستا باشد.
حلقه گمشده کارشناسان اقلیمی
با وجود آثار پررنگ تغییراقلیم در کشور، تلاشهای کارشناسی برای مقابله یا سازگاری با این پدیده کمرنگ است. ایران با چالشهای جدی تغییراقلیم روبهروست؛ خشکسالی گسترده، افزایش محسوس دما و کاهش شدید منابع آب، زندگی و محیطزیست را نشانه رفته و امنیت غذایی را به خطر انداخته است. در چنین شرایطی، نقش متخصصان تغییراقلیم و همکاری میان آنها برای تحلیل دادهها، برنامهریزی و ارائه راهکارهای علمی بیش از همیشه اهمیت یافته، اما نتایج یک پژوهش حاکی از آن است که ارتباطات میان کارشناسان در کشور همچنان پراکنده و محدود است. در همین حال، یکی از کارشناسان تغییراقلیم با تأیید تعداد اندک کارشناسان این حوزه و محدودیت پژوهشهای مرتبط، به «پیام ما» میگوید تصمیمگیران هم هنوز درک درستی از ابعاد گرمایش جهانی و تغییراقلیم ندارند.
تصفیهخانههای خاموش
تأمین سوخت دیزلژنراتورهای تصفیهخانهها، در زمان قطعی برق اولویت فهرست مشکلات تولید نیست. تصفیهخانههای مشاع، مثل مشاعات یک ساختمان، شانس کمتری برای دریافت سوخت دارند. اولویت با واحدهای تولید است؛ واحدهایی که برای جلوگیری از تعطیلی و ورشکستگی، برق خود را به روشهای مختلف از جمله دیزلژنراتور تأمین میکنند. نتیجه این اقدام، پساب فعالی است که وارد تصفیهخانههای خاموش میشود. «صدیقه ترابی»، معاون محیطزیست انسانی، این موضوع را رد میکند و میگوید «نمیتوان همه آلودگیها و مشکلات را به قطعی برق نسبت داد؛ بسیاری از واحدها مجهز به ژنراتور هستند.» باوجوداین، دبیرکل خانه صمت کشور بهصراحت این آلودگی را اعلام کرده است: «نگاهها در محاسبه خسارتها بیشتر به خط تولید است، اما تصفیهخانهای که نفسش گرفته و پسابی که راهی برای رهایی ندارد، در حاشیه میماند.»
«لباس جدید پادشاه» در محیطزیست
عکاسی حیاتوحش، کلاس درس حفاظت
«طبیعت برای ما همیشه یک پناهگاه بوده، وقتی دوربین در دست میگیریم، سعی میکنیم حسی را که خودمان موقع دیدن یک صحنه داریم، ثبت کنیم و به بیننده انتقال دهیم.» این گفته «پدرام شوبیری»، عکاس حیاتوحش، است. او و همسرش، «ستاره چگینی»، سالهاست در حوزه عکاسی حیاتوحش فعالیت دارند. آنها به مناطق زیادی در ایران سفر و تصویر گونههای مختلف را ثبت کردهاند. در گفتوگو با این زوج عکاس از آنها پرسیدم چطور به وادی عکاسی حیاتوحش علاقهمند و درگیر حفاظت از گونههای مختلف شدند.
حلقه سیمخاردار بر گردن مراتع ملی
غروب یک روز مهآلود در بهار امسال، سیمهای خاردار به ارتفاعات «مالیدره» سوادکوه رسیدند و دو هکتار از اراضی ملی را محصور کردند. محلیها میگویند بارها در روزهای بارانی و مهآلود که رفتوآمد در ارتفاعات کمتر است این اتفاق برای زمینهای دیگر هم افتاده. مراتعی که براساس اسناد قدیمی جزو زمینهای منابعطبیعی بودند، اما با سندسازی به مالکیت فردی درآمدهاند، آنهم در قلب منطقه شکارممنوع. «داریوش احمدیپور»، فعال محیطزیست منطقه هم بعد از پیگیری با تهدیدهای بسیاری روبهرو شده و حالا اهالی روستاهای اطراف که در سالهای گذشته بارها شاهد ازدسترفتن مراتع و زمینهای بالادست بودهاند، از شبکهای میگویند که بهراحتی زمین را تصاحب میکند، چندبار میفروشد و درنهایت بعد از پلاک گرفتن برای ساخت ویلا در آن تلاش میکند. مانند اتفاقی که در «گرزینخیل»، «اترگله» و «بیمدره» و بسیاری دیگر از ارتفاعات شهرهای مازندران افتاده است.
بیستو پنجمین همایش ملی واحدهای صنعتی، معدنی و خدماتی سبز برگزار میشود
معاون محیط زیست انسانی سازمان حفاظت محیط زیست از برگزاری بیستو پنجمین همایش ملی واحدهای صنعتی، معدنی و خدماتی سبز در اواخر دی ماه سال جاری با هدف معرفی و تقدیر از واحدهای صنعتی، معدنی و خدماتی است که ضمن ایجاد تولید و اشتغال، الزامات زیستمحیطی را رعایت کرده و در مسیر توسعه پایدار گام برمیدارند.
«دماوند» در بند زباله
براساس آمارها و برآوردها، چیزی بالغبر ۲۰ هزار کوهنورد در طول فصل اصلی صعود، راهی قله دماوند میشوند و هرساله نیز این آمار افزایش پیدا میکند. آخرین مشاهدات حاکی از آن است، با گرم شدن هوا و پایدار شدن شرایط جوی در مسیر صعود به قله بهویژه نیمه اول تابستان، پرترافیکترین زمان صعود به بلندترین قله ایران است و در این مدت هزاران کوهنورد راهی دماوند میشوند. با توجه به اینکه از نیمه تیر تا پایان مرداد احتمال بارش برف یا کولاک در ارتفاعات بسیار کمتر است و مسیرهای چهارگانه (شمالی، جنوبی، غربی و شمالشرقی) از شرایط مناسبتری برخوردارند، در این بازه زمانی شمار زیادی از کوهنوردان آماتور و حرفهای و حتی کوهنوردان غیرایرانی به قله دماوند رهسپار میشوند. اما این فصل شلوغ و پرترافیک، علاوهبر رونق کوهنوردی، معضلات و مشکلات جدی و گاهاً غیرقابل بازگشت را از منظر محیطزیستی در پی دارد؛ از انباشت زبالههای برجامانده کوهنوردان تا آسیب به پوشش گیاهی و حیاتوحش منطقه تا فرسایش جدی خاک منطقه. براساس گزارشهای میدانی، بسیاری از این صعودها با برجا گذاشتن انبوه زباله از جمله بطریهای پلاستیکی و شیشهای، بستهبندی خوراکیها و حتی البسه کهنه، در مسیر همراه است.
آزمون همزیستی با خرس قهوهای
|پیام ما| «جوانترها، افراد باسواد کمتر و زنها بیشتر از کشتن خرسها حمایت میکردند، این در حالی است که کسانی با منبع درآمد جایگزین، کمتر با کشتن خرسها موافق بودند.» «ریحانه راستگو»، «دانیال نیری»، «علیرضا محمدی»، «الیستر بث» و «محمدصادق فرهادینیا» در شماره اخیر فصلنامه «People and Nature» مقالهای با عنوان «چه کسانی حضور خرس را میپذیرند؟ بررسی شکاف میان دیدگاه مردم و میزان پذیرش کشتن خرس قهوهای» منتشر کردهاند. در این مطالعه آنها با ۳۹۰ نفر از ساکنان ۲۶ روستا در استان گلستان مصاحبه کردهاند؛ منطقهای که در آن زندگی مردم به کشاورزی و دامداری وابسته و تعارض با خرسهای قهوهای گره خورده است. هدف از این مطالعه، ارزیابی میزان پذیرش کشتن خرسها در سناریوهای مختلف، از تعامل کمتنش تا تعامل پرتنش بوده است.
سهم صنایع معدنی از کل آب مصرفی کشور، ۲ درصد است
توسعه معادن در فلات مرکزی ایران همزمان با فرصتهای اشتغال و سرمایهگذاری، چالش جدی کمبود آب را پیشروی کشور قرار داده است؛ آنهم در شرایط بحرانی آب که میتوان هر چیزی را با تهدید مواجه کند و حیات آن را به خطر انداخت. برای بررسی این موضوع که چطور میتوان صنایع معدنی را بهشکل پایدار توسعه داد، با «بهرام شکوری»، رئیس کمیسیون معدن و صنایع معدنی اتاق ایران، گفتوگو کردیم.
