بایگانی مطالب : محیط زیست
«کوهرنگ» دیگر نمیجوشد
|پیام ما| کوهرنگ را پرآبترین چشمه ایران میخوانند و در آوازهای بختیاری از زلالیاش میگویند. اما اکنون دبی این چشمه چنان کم شده که دیگر سرریزی ندارد. درواقع، تمام آبی که از این چشمه خارج میشود، به خط انتقال میرود تا آب شرب چند شهرستان را تأمین کند. با وجود تداوم خشکسالی و کاهش بارش در استان چهارمحالوبختیاری، این وضعیت قابل پیشبینی بود، اما با تشدید این روند، دور نیست که چشمه کوهرنگ برای نخستینبار در دهههای اخیر از جریان بیفتد و بهطور کامل خشک شود.
با این دستفرمان خوانسار خشک میشود
این روزها بازار روایت نابودی محیطزیست و مصادیق تخریب از گوشهوکنار سرزمین مادری داغ است؛ خشکی تالابها، رودخانهها، مراتع، سدها و کاهش ارتفاع و پهنای عرصههای جنگلی، جولان ریزگرد، فرونشست و ترکها و فروچالههای وحشتآور. این داغ و روایت سرخ کی تمام میشود؟ حد و مرز آبادانی و تخریب کجاست؟ علت ترویج این دامنه از تخریب چیست و توسط چه نهادهایی جریان دارد؟ راهحلها چگونه و چه زمانی به کار گرفته خواهد شد؟ همه شدهاند منتقد و چشمشان خیره در دستان منجیانی که خود مسبب این چالشها هستند. بیان حقیقی و نقادانه اشکالات و برجسته کردن نقاط ضعف و قوت نهادی و فرایندهای مختلف اجتماعی، اقتصادی، محیطزیستی تنها نیمی از مسیر حل مسئله است و نیم دیگر بیان راهحلهایی که عزمی ملموس برای کاربست میدانی آنها دیده نمیشود.
وحشت تاریخ «دیلمان» از بازگشت کارخانه سیمان
|پیام ما| در کوههای «نیاوُل» و «سیدسرا»، جایی که غارهای هفتهزارساله و گورستانهای عصر آهن قرار دارد، کارخانه «سیمان گیلان سبز» با مجوزهایی مبهم و نظارتی نیمبند، به تخریب طبیعت، کوهها و محوطههای باستانی مشغول است. گزارشهای رسمی میراثفرهنگی میگویند بیش از ۵۵ درصد از محوطههای باستانی روستای نیاوُل در اثر فعالیتهای این کارخانه و معدن آن از بین رفته است. حالا مدتی است که نشانهگذاریهای جدید روی زمینهای اطراف روستا، اهالی را نگران کرده. نشانهگذاریهایی که خبر از اجرای فاز دوم فعالیتهای کارخانه و تخریب گستردهتر میراثفرهنگی و طبیعی دیلمان میدهد. بهرغم اینکه ادعا میشد فعالیت این کارخانه متوقف شده، این نشانهها نهتنها از تداوم فعالیت این کارخانه که خبر از برنامهریزی برای توسعه فعالیتها و گسترش تخریبها دارد. درصورت اجرایی شدن این برنامه بهیقین آثار تاریخی و فرهنگی بیشتری در این منطقه تخریب خواهد شد. منطقهای که در مطالعات اولیه باستانشناسان بالغبر ۱۴۰ اثر تاریخی از دورههای مختلف از نوسنگی تا قاجار در آن شناسایی شد و در شعاع ۱۵ تا ۲۰ کیلومتری محلی که معدن این کارخانه فعالیت دارد، گورستانهای هزاره اول و قلعههای تاریخی وجود دارد.
زبالهسوز ۶ هزار تنی، فاجعه آرادکوه را تمام میکند؟
«وضعیت بحرانی است» این جمله را هم مدیرکل حوزه معاونت خدمات شهری و مدیر پروژه پسماندسوز نوین کلانشهر تهران میگوید و هم معاون پردازش و دفع سازمان مدیریت پسماند شهرداری تهران. آنها میگویند زمان کمی برای مدیریت وضعیت آرادکوه باقی مانده و ورودی روزانه شش هزار و ۸۰۰ تن زباله و دفن بیش از ۶۰ درصد زبالهها در این نقطه کار را به جایی رسانده که دیگر زمینی برای دفن باقی نمانده است. این بحران در کارگروه ملی پسماند که یک ماه قبل با موضوع بررسی وضعیت مدیریت پسماند در مجتمع «آرادکوه» تهران برگزار شد، هم مطرح شد. هرچند شهردار تهران در این جلسه حضور نداشت، اما صحبت از خرید زبالهسوز ششهزارتنی یکبار دیگر به میان آمد که با مخالفتهای سازمان حفاظت محیطزیست، وزارت بهداشت و مجلس روبهرو شد. حالا «محمدمهدی عزیزی»، مدیر پروژه پسماندسوز نوین، و «حسین حیدریان»، معاون پردازش و دفع سازمان پسماند شهرداری تهران، به «پیام ما» میگویند این تکنولوژی جدید که قرار است از چین وارد شود، با مخلوطسوزی تنها راهی است که میتواند آرادکوه را از شر تصاحب زمین بیشتر و آلودگی نجات دهد. این درحالیاست که تاکنون زبالهسوزهای ۲۰۰ تا ۶۰۰ تنی در شهرهایی چون تهران و نوشهر و زبالهسوزی که در رشت و ساری بعد از سالها به بهرهبرداری نرسیده، نگاهها به این تکنولوژی را با تردید همراه کرده است. آنها میگویند «مهمترین در بستهای که با آن روبهرویند عدم شناخت است» و امیدوارند با ورود این تکنولوژی و بهرهبرداری از آن، تا سه سال آینده وضعیت از حالت بحران خارج شود.
سبزشویی تخریب
گردشگری در حاشیه بسترهای آبی
کودکان، قربانیان فراموششده آلایندهها
محیطزیست در تاروپود زندگی ما تنیده شده است؛ ما در آغوش طبیعت زاده میشویم، در بستر آن رشد میکنیم و بیآن، معنای زندگی فرومیپاشد. هر نفسی که میکشیم، هر جرعه آبی که مینوشیم و هر دانه نانی که بر سفره میگذاریم، یادآور وابستگی بیچونوچرای ما به زمین است. محیطزیست صرفاً عرصهای بیرونی یا منبعی برای بهرهبرداری نیست؛ بخشی از وجود ماست و تداوم حیات ما در آن ریشه دارد. ازهمینرو، حق محیطزیست سالم، نه امتیازی اجتماعی بلکه حقی ذاتی و مادرزادی است؛ حقی که با تولد انسان یا شاید حتی قبل از تولد انسان آغاز میشود و تا واپسین دم حیات با اوست.
گفتوگو با سکینه سادات پاد، دستیار رئیس جمهور در پیگیری حقوق و آزادیهای اجتماعی دولت سیزدهم
محیطزیست و مرزهای سیاسی
۳۰ هزار مترمربع از «بوجاق» زیر تیغ تصرف
|پیام ما| نظریه کارشناسی دادگاه تجدیدنظر، ۳۰ هزار مترمربع از اراضی پارک ملی بوجاق در بندر کیاشهر استان گیلان را خارج از منطقه پارک ملی و جزو مستثنیات اعلام کرده است. برخی از این زمینها که در دهههای گذشته زیر نظر سازمان منابعطبیعی بودند، بعد از تغییر وضعیت منطقه به پارک ملی همچنان محل مناقشهاند. حالا اما رئیس پارک ملی بوجاق به «پیام ما» میگوید هنوز حکم قطعی دراینباره صادر نشده و آنها در تلاشاند این زمین را که فرد متصرفش سند آن را ندارد، پس بگیرند. او میگوید نمیداند کارشناس بر چه اساسی چنین نظریهای داده، اما باید این نظر تغییر کند.
تغییراقلیم با دریاهای ما چه کرد؟
هر سال ۲۴ اکتبر، روزی مهم برای افزایش آگاهی درباره اثرات گرمایش زمین و اهمیت حفاظت از اکوسیستمها و کرهزمین است؛ روزی که به ما یادآوری میکند تکتک افراد روی زمین، دولتها و شرکتها با ترویج سیاستها، فناوری و عادات سازگار با محیطزیست میتوانند در کاهش انتشار گازهای گلخانهای و مراقبت از اکوسیستم مشارکت کنند. مجمع عمومی سازمان ملل برای ارتقای آگاهی عمومی و تقویت تعهدات بینالمللی حاصل از توافقنامههایی مانند معاهده پاریس، این روز را انتخاب کرده است که در آن کشورها به محدود کردن افزایش دمای جهان و ترویج اقداماتی برای کاهش و سازگاری متعهد شدند. در سه دهه گذشته دمای سطح آبها بیش از هر زمان دیگری (از سال ۱۸۸۰ که نظارت بر آن آغاز شده) بهطور مداوم افزایش یافته است. از طرف دیگر، با افزایش دمای هوا بهدلیل گرمایش زمین و تغییراقلیم، اقیانوسها گرمتر شدهاند و بیش از ۹۰ درصد از گرمای ناشی از گازهای گلخانهای را جذب میکنند. در این میان تغییراقلیم تأثیر چشمگیری بر ایران داشته است. بهگزارش یونیسف، میانگین دمای ایران از دهه ۱۳۴۰ تاکنون ۲ درجه سانتیگراد افزایش یافته، میزان بارندگی در ۲۰ سال گذشته ۲۰ درصد کاهش پیدا کرده و الگوهای بارش نیز تغییر کردهاند. در این گزارش اما پیگیر اوضاع دریاها هستیم. سؤال این است که تغییراقلیم با کاسپین یا خزر بزرگترین دریاچه جهان و خلیجفارس در جنوب ایران چه کرده است؟
