بایگانی مطالب : میراث
مرمت شاهکار صفوی در اصفهان/ تلاش برای حفاظت از کاشیهای هفترنگ برجسته حمام علیقلیآقا
مدیرعامل سازمان نوسازی و بهسازی شهر اصفهان گفت: حمام علیقلی آقا، یکی از شاهکارهای معماری صفوی در اصفهان، به دلیل نفوذ رطوبت شدید و آسیب به تزئینات، مرمت و احیا میشود.
سرنوشت مبهم احیای بناهای تاریخی
|پیام ما| صندوق احیا و بهرهبرداری از بناهای تاریخی که در سالهای اخیر دو بخش صنایعدستی و فرش دستباف نیز بهعنوان آن اضافه شده، حدود ۲۰ سال پیش در قالب یکی از زیرمجموعههای سازمان (وزارت فعلی) میراثفرهنگی با هدف «اعطای مجوز بهرهبرداری از بناها و اماکن تاریخی قابلاحیا و جذب سرمایهگذاری از بخش خصوصی داخلی و خارجی» شروع به کار کرد. اینکه صندوق تا چه اندازه در رسیدن به اهداف خود موفق بوده، با مشاهده وضعیت بناهای احیاشده، واگذارشده و بلاتکلیف که در طول این دو دهه از طریق صندوق به بخش خصوصی واگذار شدهاند، قابلبررسی است. مرور فعالیت صندوق احیا در سالهای اخیر نشان از این دارد که واگذاری بناهای تاریخی با چالشها و فرازونشیب فراوان همراه بوده، از بدعهدی سرمایهگذاران در عمل به قرارداد تا تعاریف تفسیرپذیر از برخی مفاهیم در حوزه میراثفرهنگی و از خلأها و مشکلات قانونی تا ابهامات بسیار در واگذاری بناها و مجموعههای تاریخی و نقدهایی که به شیوه برگزاری برخی مزایدهها وارد شده و موارد متعدد دیگر. «شهاب طلایی» که از اردیبهشت سال گذشته بر مسند مدیرعاملی این مجموعه نشسته، در گفتوگویی کوتاه به سؤالات ما درباره بخشی از این چالشها و ابهامات موجود پاسخ داده است.
فاجعه فرونشست در پایتخت فرهنگی ایران
عضو هیئت علمی دانشگاه آزاد نجفآباد گفت: فرونشست زمین در اصفهان به مرز هشدار رسیده است؛ نشست سالانه ۱۸ سانتیمتری، آثار تاریخی و زیرساختهای شهر را با خطر نابودی کامل مواجه کرده است.
آسیبهای تصدیگری دولت در گردشگری
تمام دولتها در ایران در همه صنایع تصدیگری کردهاند از جمله در گردشگری، حتی در برگزاری نمایشگاههای داخلی و خارجی صنعت گردشگری، دخالت میکنند. باوجود این همه دفاتر خدمات گردشگری، انجمنهای صنفی، تورگردانان، هتلداران و فعالان بخش خصوصی عرصه صنعت گردشگری از جمله اتاق بازرگانی ایران و تهران، باز شاهد دخالتهای معنادار دولتها در نمایشگاههای گردشگری هستیم. دخالت و نظارت همیشه دو مقوله موازی در خوانش مدیران ارشد کشور در صنعت گردشگری بوده است. درصورتیکه به استقلال حداقلی بخش خصوصی در اصل ۴۴ قانون اساسی و سند چشمانداز اشاره شده و شرح وظایف و اهداف بخش خصوصی مشخص شده است، علیایحال باز شاهد دخالت و انحصار هستیم (نمایشگاههای بینالمللی در مسکو، برلین، پکن، مادرید و دیگر شهرها). متأسفانه بهنظر میرسد داستان بخش خصوصی و دولتی بهعنوان فرهنگ خصولتی در کشور نهادینه شده است.
حضور پررنگ واسطهها
برگزاری نمایشگاه صنایعدستی یا برپایی جمعهبازاری در نمایشگاه بینالمللی؟
حسرت خرید صنایعدستی بر دل مردم
سیوهفتمین نمایشگاه ملی صنایعدستی پس از یک سال وقفه، بهمدت چهار روز در نمایشگاه بینالمللی تهران برگزار و با استقبال خوبی هم همراه شد. اما مسائل حلنشده از تجربههای قبلی را همچنان به دوش میکشید. وضعیت نهچندان خوب اقتصادی مردم موجب شد، اکثر بازدیدکنندگان فرشهای خوشنقشه و لباسهای مزونی دوختهشده از پارچههای دستباف و هنرهای دیگر را ببینند و در حسرت نداشتن بودجه کافی برای خرید آن آه بکشند.
فرار از واقعیتهای تلخ گردشگری
|پیام ما|وزیر میراثفرهنگی، روز یکشنبه مقابل دوربین تلویزیون نشست تا در مورد عملکرد صدروزه دولت در حوزه تحتمدیریتش بگوید، اما در میان سخنانش سخنی مبتنیبر یک برنامه مدون و عملیاتی ارائه نشد. او حتی از عملکرد صدروزه وزارتخانه متبوعش هم دفاع نکرد. حرفهای وزیر میراثفرهنگی در گفتوگوی تلویزیونی اخیرش، یک خصوصیت بارز داشت و آن تکیه بر مفاهیم و تعابیر انتزاعی و پرهیز از واقعبینی بود. حوزه میراثفرهنگی، صنایعدستی و گردشگری حالوروز خوشی ندارد، ای کاش صالحی امیری در فرصت پیشآمده از تدابیر خود و مجموعه تحتمدیریتش برای نجات این سه حوزه از بحرانی که سالهاست به آن دچارند، میگفت.
میراث فرهنگی، زبان کودکان را نمیشناسد
|پیام ما|جای خالی کودکان در برنامهها و سیاستگذاریهای وزارت میراثفرهنگی سالهاست که بسیاری از دغدغهمندان این حوزه را گلهمند کرده است. درحالیکه توجه به کودکان و برنامهریزی و سیاستگذاری برای آشنایی آنان با مظاهر میراث فرهنگی و موزهها از ضروریترین اقداماتی است که باید در دستورکار این وزارتخانه قرار گیرد. پس از سال ها تلاش فعالان حوزه کودک هنوز در چارت وزارتخانه و پژوهشگاه میراث فرهنگی، هیچ بخشی به حوزه کودک اختصاص پیدا نکرده است. به مناسبت روز جهانی کودک مراسمی با حضور کودکان و خانوادههایشان و مسئولان کانون پرورش فکری و پژوهشگاه میراث فرهنگی برگزار شد و در سخنرانیها به ضرورت توجه به کودکان در حوزه میراث فرهنگی تأکید شد. اما توجه و تأکید بر ضرورت آگاهی کودکان در مورد میراث فرهنگی و توجه به آنها در ساختار وزارتخانه، تنها با برگزاری یک برنامه مناسبتی سالانه امکانپذیر نیست. آگاهیبخشی به کودکان و نوجوانان باید جزو سیاستهای اصلی وزارت میراثفرهنگی قرار گیرد و بهطور مستمر به آن توجه شود و در برنامههای جاری مورد تأکید مدیران قرار گیرد.
میراث اصفهان در احاطه آلودگی
مسجد جامع عباسی اصفهان یکی از بناهای باشکوه عصر صفوی و از شاخصترین آثار تاریخی ایران، هرساله گردشگران و علاقهمندان بسیاری را بهسوی خود جذب میکند. این مسجد که در قلب میدان نقش جهان قرار دارد، با کاشیکاریهای منحصربهفرد، طراحی دقیق و نقوش هندسی زیبا، بهعنوان نمادی از هنر اسلامی ایرانی درسطح جهانی شناخته میشود و در فهرست میراث جهانی یونسکو نیز به ثبت رسیده است. بااینحال، در دهههای اخیر این بنای ارزشمند بهدلیل قرارگیری در شهری با سطح بالای آلایندههای صنعتی و زیستمحیطی دچار آسیبهای جدی شده است. آلودگی هوا و تجمع آلایندهها بر روی کاشیها و جدارههای مسجد افزونبر تخریب رنگ و شفافیت کاشیها زمینهساز آسیبهای ساختاری عمیقی شده و نیاز فوری به پاکسازی و مرمت اصولی بنا را بیشازپیش ضروری کرده است. بهگفته «بهشاد حسینی»، ناظر پروژههای مرمت آرایههای معماری ادارهکل میراثفرهنگی استان اصفهان، انباشته شدن آلودگیها روی سطح کاشیها و دیوارهای داخلی و خارجی مسجد چالشهای پیچیدهای را پیش روی تیم مرمت قرار داده است. این آلایندهها علاوهبر کاهش زیبایی بصری کاشیها و کدر کردن رنگها، با جذب رطوبت، شرایط تخریب و فرسایش بیشتر را نیز فراهم کردهاند. حسینی ضمن تأکید بر ضرورت اجرای پاکسازی علمی و اصولی، اشاره میکند تیم مرمت در این پروژه از روشهای خاصی استفاده میکند که ضمن حذف آلودگیها، کمترین آسیب را به بافت تاریخی بنا وارد کند.
جواهری از خشت
|پیام ما| اصفهک بعد از کندوان دومین دهکده جهانی گردشگری ایران شد. سازمان گردشگری ملل متحد از میان بیش از دو هزار روستای معرفیشده از سراسر جهان، ۵۰ روستا را بهعنوان دهکده جهانی گردشگری معرفی کرده است. در اجلاس سالانه این سازمان که امسال در کلمبیا برگزار میشود، ایران هشت روستا را بهعنوان کاندید دریافت عنوان دهکده جهانی گردشگری معرفی کرده بود: «ابیانه» اصفهان، «کندلوس» مازندران، «بیشه» لرستان، «میمند» کرمان، «فهرج» یزد، «پالنگان» کردستان، «اصفهک» خراسانجنوبی و «قلعهبالا» سمنان که از این هشت روستا، اصفهک بعد از کندوان بهعنوان دومین دهکده جهانی ایران انتخاب شد. در این اجلاس شاخصهایی مثل جاذبهها و منابع، مرمت و حفاظت از جاذبهها، پایداری زیستمحیطی، پایداری اجتماعی، پایداری اقتصادی، زنجیره ارزش، حاکمیت و اولویت دولت، زیرساخت و اتصال و ایمنی و امنیت از مواردی هستند که در سنجش روستاها مورد استفاده قرار گرفتهاند. اما یکی از مهمترین شاخصههای اصفهک بازسازی آن و مؤلفههایی است که در حوزه گردشگری پایدار مورد توجه قرار گرفته است.
