بایگانی مطالب : جهان پژوهش
«کاسپین» یا «خزر»
خاک ایرانشهر را از شمال، بزرگترین پهنهٔ آبی زمین در خشکیها، «دریاچهٔ فیروزهفام کاسپیان» و از جنوب، «خلیج همیشه پارس» در برگرفته است. از نیلگون خلیج همیشه پارس و دریای مَکُران» بسیار گفته و شنیده شده. شوربختانه که دربارهٔ «کاسپیان»، این بنیانِ استوار فروریزش باران و رویش جنگلهای سرزمین هیرکان، کمتر گفته و نوشتهایم. هر دوی این پهنههای آبی درگیر چالشهای سیاسی، اقتصادی، مرزبندی و همچنین چالشهای فرهنگی و هویتی هستند و از این نگاه همدرد و همداستان. اگرچه خلیج فارس، همیشهٔ تاریخ در برابر دستدرازیهای بیگانگان و آزمندیهای مرزی و فرهنگی و هویتی بیگانگان از پشتیبانی درخور و شایستهٔ همهٔ مردم این سرزمین برخوردار بوده است، ولی شوربختا که دریای شمالی ایران با چراییهای ناشناخته، در برابر زباندرازیها و دستدرازیهای مرزی، اقتصادی، سیاسی، فرهنگی و هویتی رواشده به آن، همچنان بیپشتوانه و تنهاست. از فروکاست سهم کشورمان از اندوختههای انرژی بستر دریاچه از سوی دیگران تا سزاوار نپنداشتن نام ایرانی کاسپیان از سوی خودمان و پافشاری بیبنیان بر کاربرد نام اَنیرانی «خزر» بر این نیلگون پهنهٔ آبی، همگی بیانگر تنهایی این بزرگترین دریاچهٔ زمین است.
![«کاسپین» یا «خزر»](https://payamema.ir/pubfiles/2023/08/4-1-1-e1691782717232-768x609-1-jpg.webp)
فراموشی «آمایش سرزمین» در دولت
با وجود تصویب سند ملی آمایش سرزمین توسط شورای عالی آمایش سرزمین در اواخر دولت دوازدهم، این سند ناقص بوده و با وجود پایان یافتن فرصتهای زمانی (یکساله و کمتر از یکسال) ذکرشده در متن سند برای تکمیل آن، این امر توسط دولت سیزدهم صورت نگرفته است، پیشنهاد میشود از فرصت تدوین لایحهٔ برنامهٔ هفتم توسعه استفاده شود و دولت مکلف به تکمیل سند ملی آمایش (موارد مذکور در بخش الزامات و پیشنیازهای سند) در سال اول برنامه و بازنگری و هماهنگی اسناد آمایش استانی با آن در سال دوم برنامه شود.
![فراموشی «آمایش سرزمین» در دولت](https://payamema.ir/pubfiles/2023/08/4-19-jpg.webp)
ممنون که ما را تحمل میکنید!
راستش را بخواهید، گاهی خودمان هم حرصمان درمیآید. ما هم از شنیدن اینهمه خبر بد حالمان بد میشود، از دیدن نابسامانیها، فسادها و ادعاهای نادرست ناراحت میشویم. ما هم مثل همهٔ شهروندان، شرایط بد اقتصادی جامعه نگرانمان میکند و از نگاه کردن به آینده واهمه داریم. از رنج مردمان رنج میبریم و از اینکه کاری جز نوشتن از دستمان برنمیآید و نمیتوانیم رنجی از دوش مردم جامعه کم کنیم، در تقابل با حس ناامیدی مغلوب میشویم. البته گاهی لحظههایی هم هست که از شنیدن خبری خوشحال میشویم، هرچند کم ولی همین امیدهای کوچک وجود دارد.
![ممنون که ما را تحمل میکنید!](https://payamema.ir/pubfiles/2023/08/ac-image-xg1594126294ls-jpeg.webp)
به خبرنگاران محلی تعظیم میکنم
بیشتر روزهای کار بهعنوان خبرنگار را در مطبوعات محلی گذارندهام.
![به خبرنگاران محلی تعظیم میکنم](https://payamema.ir/pubfiles/2023/08/ter-jpg.webp)
«انرژی » در بحران
مرکز پژوهشهای اتاق ایران در ادامه بررسی لایحه برنامه هفتم توسعه، بخش انرژی (برق، گاز و نفت و فرآودههای نفتی) این برنامه را ارزیابی کرد. در این گزارش چالش و مسائل بخش انرژی بررسی شده و با نگاهی به جایگاه انرژی در برنامه ششم توسعه، لایحه برنامه هفتم توسعه نقد و ارزیابی شده است. در پایان این گزارش احکام پیشنهادی اتاق ایران در حوزه ارائه شده است. این گزارش بخش انرژی کشور را بحرانی اعلام کرده است. براساس این گزارش، کسری حدود ۲۰۰ میلیون مترمکعب در روز گاز طبیعی و قطع گاز صنایع در زمستان، اعمال خاموشیهای گسترده طی سهماهه گرم سال به صنایع و کسری ۱۱ هزار مگاواتی توان تولید برق در پیک تابستان، نیاز به واردات بنزین، کسری ۱۹۰ هزارمیلیارد تومانی منابع هدفمندی یارانهها، نشان از وضعیت بحرانی بخش انرژی کشور دارد. گزارش اتاق ایران میگوید: «این وضعیت اثرات خود را در گام اول در قالب قطعیهای بدون برنامه و سپس برنامه ریزی شده به صنایع نشان داد. ارزش کاهش تولید ۶.۲ میلیون تنی محصولات پتروشیمی در سال ۱۴۰۱ که عمدتا به دلیل محدویتهای خوراک گاز بوده است بالغ بر ۲.۶ میلیارد دلار برآورد شده است.»
![«انرژی » در بحران](https://payamema.ir/pubfiles/2023/08/2-12-jpg.webp)
زیان انباشتهٔ ۱۳۰ هزار میلیارد تومانی سایپا و ایرانخودرو
مرکز پژوهشهای مجلس در گزارشی اعلام کرد اعطای رانت ۸۰ هزار میلیارد تومانی به خریداران خودرو در سال ۱۴۰۰ و عبور زیان انباشتهٔ سایپا و ایرانخودرو از ۱۳۰ هزار میلیارد تومان در سال ۱۴۰۱ ناشی از نحوهٔ قیمتگذاری بوده است.
![زیان انباشتهٔ ۱۳۰ هزار میلیارد تومانی سایپا و ایرانخودرو](https://payamema.ir/pubfiles/2023/08/ایران-خودرو-jpg.webp)
گرمایش جهانی و تبعیض اقلیمی در ایران
اقلیم در آتش است. گویی دروازههای دوزخ باز شدهاند. سموم (بادهای سوزان) بر طرف چمن میگذرند و بوی گل و عطر نسترن را از جهانیان دریغ میدارند. گرمای شدید هنجاری جدید است که دیگر کمتر به جغرافیای خاصی محدود میمانَد. جهان در ماهی که گذشت گرمترین دوران خود را سپری کرد. این موج گرما را سر باز ایستادن نیست. موجهای گرمایی تحت رویدادهای حدی و شدید ناشی از تغییرات اقلیمی سرتاسر جهان را درنوردیده است؛ رکوردهای جدیدی هر تابستان ثبت میشود و روندها و مدلسازیها اوضاع بدتری را پیشِ روی سیاره با همه زیستمندانش ترسیم میکنند. قطبها، سیبری، سرتاسر آمریکا و اروپا موجهای پرحرارت در کار ذوب یخها، گرمکردن و مختلکردن جریانات اقیانوسی و درنوردیدن قارهها هستند تا برسند به آفریقا، صحراهایش و تا خاورمیانه، جنوب شرق آسیا و شرق دور خیز بردارند.
![گرمایش جهانی و تبعیض اقلیمی در ایران](https://payamema.ir/pubfiles/2023/08/تغییر-اقلیم-در-ایران-jpeg.webp)
بازگشت به معماری کهن ایرانی
دمای هوای قاره سبز سه روز پیش به ۴۷ درجه رسید و آمریکا هم در همین هفته موج گرما را تا ۳۸ درجه تجربه کرد. دمایی که برای این دو قاره به شکل تاریخی بیسابقه توصیف شد و بسیاری را گرمازده راهی بیمارستان کرد. این در حالی است که اقلیمهای گرم و خشکی مثل ایران، مردم سالهاست که در دمای بالای هوا نه فقط زندگی کرده بلکه تا امروز دوام آوردهاند. اما راز حیات در اقلیمی که دمای هوای تا ۴۹ و حتی بیش از ۵۰ درجه را تحمل میکند، چیست؟ گزارش نشریه آمریکایی تایم در هفته اخیر راه مقابله با بحران تغییر اقلیم را بازگشت به معماری خاورمیانه به ویژه ایران معرفی کرده است. معماران اما معتقدند که چنین اجرایی نه فقط در سطح جهان بلکه در ایران نیز شدنی نیست چرا که معماری برآمده از فرهنگ است و جبر تاریخ و اقتصاد دیگر اجازه اجرای تاریخ را نخواهد داد.
![بازگشت به معماری کهن ایرانی](https://payamema.ir/pubfiles/2023/07/معماری-ایرانی-jpeg.webp)
بنیانگذار مرکز باستانشناسی ایران درگذشت