بایگانی مطالب : آب
روایت تازهای از آب؛ بازاندیشی ارتباط با مردم
بحران آب در ایران بیش از آنکه مسئلهای مهندسی باشد، مسئلهای اجتماعی و فرهنگی است. جامعهشناسی تأکید دارد بدون تغییر در معنا و ارزش اجتماعی آب، هیچ اصلاح فنی و مدیریتی به نتیجه پایدار نمیرسد. بنابراین، ساخت «روایت جدید آب» ضرورتی حیاتی است؛ روایتی که با زبان مردم سخن بگوید و بهجای نصیحت، از گفتوگو بهره برد.
قانون، ترمز تعیین حریم رودخانهها
|پیامما| تعداد قابلتوجهی از رودخانههای کشور هنوز تعیین حد حریم و بستر نشدهاند؛ موضوعی که نهتنها مشکلات حقوقی زیادی میان ذینفعان و حاشیهنشینان رودخانهها ایجاد کرده است، بلکه بنا به اعلام وزارت نیرو، دستدرازی و تجاوز به حریم رودخانهها را تشدید کرده است. بااینحال، مشکلات متعدد فنی و حقوقی، مانند خط ترمز در مورد تعیین حریم و بستر رودخانهها عمل کرده است. مرکز پژوهشهای مجلس در گزارشی به این چالشها پرداخته و اعلام کرده است برای رفع این چالشها، باید قانون توزیع عادلانه آب اصلاح شود و همچنین، در برخی موارد باید احکام جدید وضع شود. تعیینتکلیف موارد مبهم از جمله مالکیت برمبنای تاریخ تصویب قوانین، لزوم بهروزرسانی حدود بستر و حریم در بازههای زمانی معین و همچنین، لزوم تفکیک بین آثار طبیعی و انسانساخت در اثرگذاری بر حد بستر و حریم، از مهمترین موارد قانونی است که باید در متن قوانین موضوعه اعمال شود. همچنین، اصلاح آییننامه مربوط به بستر و حریم رودخانهها نیز باید در دستورکار دولت قرار گیرد.
گفتوگو با «عیسی بزرگزاده»، سخنگوی صنعت آب کشور
مهرگان؛ جشنی برای زندگیخواهی
مهرگان آیین زندگی و شادمانی است؛ دعوتی به داد، پرهیز از ظلم و دوری از تاریکی که نماد آن ضحاک است. در اسطورهها و آیینهای مهرگان، این پیام روشن است: چرخشی از گفتمان مرگاندیشی و «مرگِ خوب» بهسوی «زندگیِ خوب». آنچه در داد و داوری فریدون دیده میشود، بازتاب همین معناست. مهرگان آیین زیستافزایی و زندگیخواهی است؛ خواستن زندگی برای مردم بهشکلی عادلانه و برابر. اگر میخواهیم به پیام نهفته در دل مهرگان گوش فرا دهیم، باید رؤیا و آرزوهای مردم را زنده کنیم؛ رؤیای گروههای بیصدا و محروم: کودکان کولبر کردستان، کودکان سوختبر سیستانوبلوچستان، کودکان کار و جوانان بیاشتغال. این رؤیا جز با چرخشی بزرگ در نگاه ما به جهان و معنای زندگی تحقق نمییابد. مهرگان پیام تولد دوباره و باززایی یک ملت است؛ پیامی که در آن «زندگی خوب» مطالبه اصلی مردم است و فقر و نداری بهمثابه آفریدهای اهریمنی شناخته میشود. پیام مهرگان، برچیدن شکافهای طبقاتی است؛ جهانی که در آن، زندگی خوب تنها به اقلیتی محدود متعلق نیست و دوزخ سختیها بر دوش اکثریت مظلوم سنگینی نکند. در چنین جهانی، دیگر خبری از زنانهشدن، کودکانهشدن، قومیشدن، زیستمحیطیشدن و میراثیشدنِ فقر نخواهد بود.
نقش استراتژی سازمانی در توسعه پایدار
از چارچوبهای جهانی تا راهبرد بومیشده
لالهزار زیر تیغ جویندگان طلا و مس
۲۰ روز پس از کوچ عشایر، بیلهای مکانیکی و تجهیزات معدنی از دهنه راهبری وارد کوههای لالهزار شدند؛ بزرگترین چمنزار پیوسته جنوبشرق کشور که سالها محلیها و مسئولان منطقهای از معرفی آن خودداری میکردند تا بکر باقی بماند. حالا آن چمنهای سرسبز و بکر زیر ماشینآلات اکتشافی رفتهاند و بخشی از منبع آب لالهزار، بردسیر و کرمان و زیباترین محدوده گردشگری استان، برای یافتن رگههای مس و طلا کاوش میشود. چرا در چنین محدوده بکر گردشگری پروانه اکتشاف صادر شده است؟ این گزارش برای پاسخ به این سؤال، مراتب را از محیطزیست، شرکت آبمنطقهای و سازمان صمت جویا شده است. سازمان صمت یک هفته است که پاسخگو نبوده، اما یک منبع آگاه فاش کرده که مجوز بدون استعلام منابعطبیعی و آبمنطقهای صادر شده است. مردم محلی و طبیعتگردان کارزاری علیه تخریب به راه انداختهاند تا شاید صدای اعتراضها بتواند جلوی نابودی این میراث طبیعی و گردشگری استان کرمان را بگیرد.
گردشگری ایران نیازمند نقشه راه
گردشگری در جهان امروز به یکی از مهمترین موتورهای محرک توسعه اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی کشورها تبدیل شده است. بسیاری از کشورها با بهرهگیری از این صنعت توانستهاند ضمن ایجاد اشتغال و درآمد پایدار، جایگاه فرهنگی و سیاسی خود را نیز در سطح بینالمللی ارتقا دهند. ایران نیز با برخورداری از تمدنی چندهزارساله، تنوع اقلیمی، غنای فرهنگی و میراث تاریخی گسترده، ظرفیتهای بیبدیلی برای قرار گرفتن در زمره مقاصد مهم گردشگری جهان دارد. بااینحال، تحقق این هدف بزرگ بدون نقشه راهی جامع، علمی و آیندهنگر امکانپذیر نخواهد بود.
دولت ابرها را بارور میکند؟
سخنگوی صنعت آب کشور اعلام کرده است «بارورسازی ابرها» بهعنوان یکی از برنامههای قدیمی وزارت نیرو و با هدف کاهش اثرات خشکسالی دنبال میشود؛ موضوعی که در میان بسیاری از کارشناسان به «شبهعلم» شهرت دارد. همین یک هفته پیش بود که رئیس مرکز ملی خشکسالی و مدیریت بحران سازمان هواشناسی نیز از آن با شک و شبهه صحبت کرده بود. «احد وظیفه» در این مورد گفته بود: «شرکتهای فعال در این حوزه ادعا میکنند بارش را ۱۰ تا ۲۰ درصد افزایش میدهند، اما تحقیقات آکادمیک معتبر معمولاً چنین ادعایی را تأیید نمیکنند و با روشهای مختلف ثابت شده که نتایج تا حد اعلام شده تغییر بارش صحیح نیست.» پیشازآن نیز انجمن هواشناسی کشور طی بیانیهای امکان انجام آن را بهتمامی رد کرده بود. باوجوداین، «عیسی بزرگزاده» اعلام کرده است برای دنبال کردن این طرح حتی برنامهای مفصل و پنجساله نیز تدوین شده. گویا حالا بعد از حضور مافیای آب در کشور و اجرای طرحهای مدیریت آبی که کارشناسان آن را زیر سؤال میبرند، مانند سدسازیها و خطوط انتقال آب بینحوضهای، باید منتظر ایجاد مافیای ابرها نیز باشیم.
تابآوری
سایه تهدید مکانیسم ماشه، بیش از آنکه بتواند بهلحاظ اقتصادی جامعه ایران را تهدید کند، در حال به چالش کشیدن آمادگی روانی جامعه است. برخی از تحلیلهای غیررسمی هشدار بحران اجتماعی میدهند. بااینحال، «غلامرضا معصومی»، استاد مدیریت بحران و سلامت در بلایا، در گفتوگو با «پیام ما» تأکید میکند که با تقویت تابآوری اجتماعی از طریق آموزش عمومی و اعتمادسازی میان مردم و نهادها میتوان نهتنها آسیبها را کاهش داد، بلکه ظرفیتهای جامعه را برای عبور از بحران ارتقا داد.
حکمرانی سبز، حکمرانی سیاه
جایگزین انرژیهای پاک، تنها گریزگاه انسان
