بایگانی مطالب : انرژی
ساخت آینده با حفظ گذشته
ساختمانهای تاریخی یادگاریهایی هستند که از دوران گذشته باقی ماندهاند. حفظ آنها اگرچه ما را با تاریخ گذشته آشنا میکند، اما به همان میزان مهم است که چطور از آنها مراقبت شود. یکی از چالشها موضوع بهروهوری انرژی این بناها است. آمریکا یکی از کشورهایی است که در عین اینکه بناهای تاریخیاش بهدلیل ارزش فرهنگیشان مورد توجه و حفاظت قرار میگیرند، اما از برخی الزامات بهرهوری انرژی مستثنا هستند. با تلاش شهرها برای دستیابی به اهداف محیطزیستی، این معافیتها تحتبررسی قرار گرفتهاند. درحالیکه طرفداران حفاظت از بناهای تاریخی معتقدند که این ساختمانها باید از تغییراتی که میتواند به آنها آسیب برساند مصون بمانند، حامیان پایداری بر ضرورت بهبود بهرهوری انرژی در تمامی بخشهای محیط ساختهشده تأکید دارند. چالش اصلی، یافتن تعادلی میان حفظ میراث تاریخی و مسئولیتهای محیطزیستی است.
خسارت قطع برق و گاز جبران شود
مرکز بهبود کسبوکار اتاق ایران در گزارشی اعلام کرده است اجرای ماده ۲۵ قانون بهبود در انتظار پیشبینی منابع لازم در بودجه است. این گزارش بهصراحت اعلام کرده است دلیل اصلی جبران نشدن خسارات ناشی از قطع برق و گاز واحدهای تولیدی، عدم پیشبینی منابع لازم در بودجههای سالانه است. این درحالیاست که قانون میگوید در زمان شدت گرفتن ناترازی انرژی، واحدهای صنعتی و کشاورزی نباید در اولویت قطع برق، گاز یا خدمات مخابرات قرار گیرند. قانون میگوید درصورتیکه دولت ناچار به قطع این خدمات برای واحدهای صنعتی و کشاورزی شود، شرکتهای عرضهکننده برق، گاز و خدمات مخابرات مکلفاند وجه التزام قطع خدمات خود را در متن قرارداد خود با واحدهای تولیدی پیشبینی کنند. مقرراتی که بهنظر میرسد در این شرایط ناترازی شدید انرژی ایران اجرای آنها با چالش شدید روبهروست است.
کاهش ۹.۴۱ درصدی مصرف آب و ۵.۵ درصدی مصرف انرژی در شهرداری تهران
محمد صابر باغخانی پور، مدیرکل محیطزیست و توسعه پایدار شهرداری تهران، با تأکید بر رویکرد محیطزیستی مدیریت شهری، اعلام کرد که در چهارماهه دوم سال ۱۴۰۳، ۴۲۳ ساختمان تحت پوشش پروژه اصلاح الگوی مصرف، کاهش قابل توجهی در مصرف آب، برق و گاز را تجربه کردهاند.
زمستان بیبرقی
نه وزارت نیرو و نه وزارت نفت قطعی برق را گردن نمیگیرند. ابتدا شرکت توانیر در بیانیهای علت قطعی برق گسترده پایتخت را مشکل تأمین سوخت اعلام کرد و روز بعد «محسن پاکنژاد»، وزیر نفت، در حیاط دولت و در جمع خبرنگاران اعلام کرد قطعی برق تهران ربطی به سوخت نیروگاهی ندارد و سوخت تأمین شده است. آنچه مشهود است وزرای نفت و نیرو در یک کشمکش رسانهای، بهجای پرداختن به مسائل در جلسات هیئت وزیران و یا جلسات دوجانبه و سخن از یک تریبون بهعنوان نقطهنظر واحد دولت، هرکدام بهدنبال متهم کردن دیگری است. دولتی که در ابتدای خاموشیها کاهش مازوتسوزی را علت قطعیها اعلام کرده بود، اکنون بیشتر از هر دولتی مصرف مازوت را افزایش داده است؛ «هاشم اورعی»، استاد دانشگاه، در گفتوگو با «پیام ما» مدعی است افزایش مصرف مازوت ۸۵ درصد بیشتر از سال گذشته است. وزیر نیرو از برطرف شدن مشکل قطعی برق در تابستان ۱۴۰۴ گفته است؛ حرفهایی که بدنه اجرایی کشور هم برای آن تره خرد نمیکند و شهرداری اصفهان اقدام به نصب ۹۰ سامانه برق اضطراری در چهارراههای شهر برای جلوگیری از ترافیک و تصادف کرده است.
گاز در شمال ایران نایاب شد
بهمن به نیمه رسیده بود که بالاخره زمستان روی خودش را به کشور نشان داد و تقریباً تمام استانهای کشور را با کاهش دمای قابلتوجه روبهرو کرد. بهنظر میرسد سه استان شمالی بیشترین تأثیر از موج سرمای بهمن را تجربه کردند. افت فشار گاز در هر سه استان که موجب قطع گاز برخی مناطق شمالی شده، ارمغان سرما بوده است. مدیران عامل هر سه شرکت گاز میگویند با وجود استفاده صنایع از سوخت جایگزین روند مصرف همچنان افزایشی است. روز گذشته گاز شهروندان در کلاردشت مازندران و همچنین چمستان، آمل، بهشهر و چالوس نیز بهعلت کاهش فشار و افزایش مصرف قطع شده است. همچنین، گزارشهایی از گرگان از سوی شهروندان منتشر شده است که با قطع گاز بهدلیل افت فشار مواجه شدهاند.
شهروندان تاوان چه سیاستهایی را میدهند؟
درحالیکه شهروندان شهرهای استان اصفهان میگویند با وجود استفاده از مازوت در نیروگاه اصفهان همچنان درگیر خاموشی دوساعته برق در روز هستند، شهروندان از سایر شهرهای کشور هم گزارش میدهند که با سرد شدن هوا برنامه زمانبندی قطع به آنان اعلام شده است. همچنین، خبری منتشر شده است که نشان میدهد احتمال خاموشی دوباره در پایتخت هم وجود دارد. شرکت توانیر اعمال خاموشیها را تأیید میکند. شرکت توزیع برق تهران بزرگ خبر خاموشی پایتخت را نه تأیید و نه رد میکند، اما معاون وزیر نفت میگوید مصرف گاز بالا رفته است و درصورت تداوم این وضعیت عملاً نیروگاهها باید به سوخت مایع روی بیاورند. او یکبار دیگر موضوع کاهش سوخترسانی به نیروگاهها و افزایش آلودگی هوا ناشی از این اقدام در شهرهای کشور را تأیید میکند.
خراسان رضوی پایلوت طرحهای فنی و فرهنگی مدیریت مصرف گاز
وزیر صمت در مشهد از پویش موفق مردمیسازی مصرف گاز در خراسان رضوی تقدیر کرد. این استان با حمایت شرکت ملی گاز و استانداری، با اجرای طرحهای نوآورانه فنی و فرهنگی، به الگویی موفق در مدیریت مصرف گاز تبدیل شده و توانسته است با مشارکت مردم، مصرف گاز را به طور چشمگیری کاهش دهد. خرید اوراق بورس انرژی توسط صنایع، توزیع بخاریهای راندمان بالا و فرهنگسازی گسترده، از جمله عوامل موفقیت این پویش بودهاند.
برق، سوخت، اعتراض!
در بُعد اجتماعی و سیاسی ناترازی انرژی پیامدهایی گسترده و پیچیده دارد. کمبود انرژی، بهویژه در جوامعی که زیرساختهای انرژی بهاندازه کافی توسعه نیافتهاند، موجب افزایش هزینههای زندگی، کاهش کیفیت خدمات عمومی و ایجاد نارضایتیهای اجتماعی شده است. در بسیاری از کشورها قطعی مکرر برق و افزایش قیمت سوخت، اعتراضات گسترده مردمی را در پی داشته و اعتماد عمومی به دولتها را کاهش داده است. افزایش قیمت انرژی بهطور مستقیم بر اقتصاد خانوارها تأثیر میگذارد و فشارهای مالی شدیدی را بهخصوص بر طبقات پایین و متوسط جامعه وارد میکند. این امر میتواند شکاف طبقاتی را عمیقتر و ناآرامیهای اجتماعی را تشدید کند.
انرژی کم، محصولات کمتر
|پیامما| درحالیکه استفاده از کود و سم بهمیزان استاندارد برای مقابله با آفات کشاورزی و حفظ بازدهی تولید الزامی است، اما مدیر مقابله با آفات سازمان حفظ نباتات میگوید بالا رفتن یکباره نرخ ارز، مشکل در واردات، بهویژه تعطیلی پتروشیمیهای کشور که ناشی از ناترازی برق و گاز است، قیمت کود و سم و ملزومات کشاورزی را بهشدت افزایش داده است تا جایی که کشاورزان قادر به تأمین آنها نیستند. بهگفته او، حالا هم کیفیت محصولات کشاورزی و باغی در خطر است هم میزان آنها. همچنین، استمرار این شرایط نهفقط کشاورزان را در سال ۱۴۰۳ با چالش روبهرو کرده است بلکه میتوانند به سال بعد هم سرایت کنند. بهگفته «سعید معین نمینی»، این روند هم تولید محصول را کاهش میدهد و هم هدررفت را افزایش میدهد. گویی فقط منابعی مانند آب و خاک را بدون رسیدن به نتیجه مطلوب استفاده کنید.
از زباله به برق
|پیام ما| زبالهسوزی یكى از راهكارهاى مرسوم تولید تركیبی حرارت و برق از پسماند است كه دو هدف كلی بازیابی انرژی و كاهش حجم پسماند فنى را دنبال مىكند. توسعه نیروگاههاى زبالهسوز در كشورهاى درحالتوسعه با چالشهایى نظیر مطلوبیت پایین كیفیت پسماند، ناپایداری اقتصادی، نگرانىهاى محیطزیستی و بهداشتى، نارضایتی اجتماعی و عدم انطباق با مدیریت یكپارچه پسماند مواجه است. محدودیتهاى موجود در دفن نهایی پسماندهای عادى بهخصوص در شهرهاى شمالى كشور باعث شده است در طی سالیان اخیر این فناورى مورد توجه سیاستگذاران وتصمیمگیران ملى و منطقهاى قرار گیرد. در حال حاضر، در كشور دو نیروگاه زبالهسوز در شهرهاى تهران و نوشهر در حال بهرهبردارى است و دو مجتمع نیروگاهی در شهرهاى سارى و رشت در حال ساخت است. بررسی وضعیت موجود نشان مىدهد توسعه نیروگاههای زبالهسوز در كشور با چالشهایى نظیر زیرساخت ناكافى براى سنجش آلایندههاى خروجى، عدم تطابق ضوابط ملى استقرار نیروگاههاى زبالهسوز با ضوابط بینالمللى و ارزش حرارتى پایین پسماند ورودى مواجه است. بر همین اساس، دفتر مطالعات زیربنایی (گروه محیطزیست) مرکز پژوهشهای مجلس گزارشی با عنوان «گزارش نظارتی وضعیت احداث زبالهسوزها در کشور و مشکلات پیش رو» منتشر کرده و در آن به بررسی وضعیت فعلی و پیش رو پرداخته است و بهمنظور غلبه بر چالشهاى موجود پیشنهادهایی نظیر توسعه نیروگاههای زبالهسوز در چارچوب برنامه ملى راهبردی مدیریت پسماندها، بومىسازى الگوریتم امكانسنجى فناورىهاى تبدیل پسماند به انرژی و مستندسازی تجربیات موفق و ناموفق نیروگاههای موجود زبالهسوز ارائه داده است.
