بایگانی مطالب : گردشگری
ایران؛ در میانه جاده ابریشم
در نمایشگاه «جاده ابریشم» موزه بریتانیا که تا بهمنماه ادامه دارد، آثاری از ایران بهویژه امپراتوری ساسانی به نمایش گذاشته شده که شامل سکه ساسانی، ظروف نقره و نسخههای خطی از جمله نسخهای از کتاب «صورالکواکب» است. این آثار از کتابخانه بریتانیا، موزه بریتانیا، موزه افراسیاب سمرقند و موزه اسکاتلند به امانت گرفته شدهاند و در کنار آثار دیگری از کشورهایی چون ژاپن، چین، هند، ازبکستان، تاجیکستان، ایران، اکراین، اسپانیا، فرانسه، ایرلند و اسکاتلند به تاریخ ۵۰۰ تا یک هزار سال بعدازمیلاد این جاده و تأثیر آن در تبادل فرهنگ و مذهب در کنار تجارت میپردازند.
فرصتسوزیهای صنعت گردشگری در ایران
«ما ناجی فرهنگ جامعه محلی نیستیم و حق دخالت در آن را نداریم. دخالت در فرهنگ جوامع بومی فاجعهبار است». «مهسا مطهر»، مدرس گردشگری در گفتوگویی با «پیامما» با بیان این جمله به لزوم توجه به عوامل فرهنگی در طرحهای توسعه تأکید کرد و گفت: «هر طرحی برای توسعه باید از بافت جامعه بیرون آید تا جامعه را بهسمت توسعه سوق دهد. گردشگری نباید امر مداخلهکننده در فرهنگ بومی باشد، بلکه باید عامل رشد آن باشد» مطهر گردشگری را رشته جوانی میداند و میگوید: «هنوز آنچنان که شایسته این رشته است، در حوزههای مدیریتی این رشته از متخصصین آن استفاده نمیشود و پتانسیلهای مادی و معنوی گردشگری نادیده گرفته میشود». او معتقد است: «فرهنگ جوامع، حاصل رخدادهای تاریخی، اجتماعی در طول سالیان و بهصورت نوظهور رسانه است. نمیتوان برایش نسخه پیچید یا به یکباره تغییرش داد.»
گنجینه فراموش شده سوزندوزیهای ایرانی
در دنیای پرشتاب امروز که فرهنگها و سنتهای بومی به سرعت فراموش میشوند، سوزندوزیهای ایرانی بهعنوان گنجینهای ارزشمند و نماد هویت ملی، نیازمند توجه و احیاء هستند. شیوا تبرایی نظری، هنرمند و پژوهشگر برجسته در این حوزه، با تألیفات و تدریس خود به بررسی زیباییشناسی و معناشناسی سوزندوزیهای سنتی میپردازد و از اهمیت حفظ و ارتقای این هنر کهن در زمانهای که پوشاک صنعتی و مدگرایی بهسرعت در حال گسترش است، سخن میگوید. این هنر نهتنها نمایانگر تفکر و فرهنگ ایرانیان در اعصار مختلف است، بلکه میتواند در دوران معاصر بهعنوان نشانهای از تفکر سبز و پایداری در مد مورد توجه قرار گیرد.
آموزش، کلید دستیابی به گردشگری پایدار
در دنیای امروز، صنعت گردشگری به یکی از مهمترین و تأثیرگذارترین بخشهای اقتصادی تبدیل شده است. میلیونها نفر هر ساله به مقاصد مختلف سفر میکنند و از زیباییها و جذابیتهای طبیعی و فرهنگی جهان بهرهمند میشوند. بااینحال، رشد فزاینده و گاهی غیرمسئولانه این صنعت، چالشهای جدی زیستمحیطی، اجتماعی و اقتصادی را بههمراه داشته است. به همین دلیل، مفهومی تحتعنوان «گردشگری پایدار» بهوجود آمد که بهدنبال ایجاد تعادلی میان منافع اقتصادی، حفظ منابع طبیعی و فرهنگی، و بهبود شرایط اجتماعی جوامع محلی است. در این مسیر، یکی از مهمترین عوامل برای دستیابی به گردشگری پایدار، آموزش است.
گردشگری زیر سایه تغییراقلیم
|پیام ما| آثار و تبعات تغییراقلیم سالهاست که فعالان محیطزیست را نسبت به آینده زمین و زندگی بشر نگران کرده است. این پدیده علاوهبر آثار و و تبعاتی که در زندگی، تغذیه، شرایط جوی و... دارد، میتواند بر صنعت گردشگری هم اثر منفی داشته باشد. هرچند این صنعت از جهاتی خود یکی از عوامل تغییراقلیم محسوب میشود، اما درعینحال از این پدیده متأثر است. تغییر تقویم گردشگری، تخریب جاذبههای طبیعی، تغییر مکانی مقاصد گردشگری و تأثیراتی که این پدیده در بلندمدت بر اقتصاد گردشگری دارد، از مواردی است که در پژوهشهای صورتگرفته در این زمینه نسبت به پیامدهای آن هشدار داده شده است. گردشگری ایران که تحتتأثیر مسائل مختلفی است، بهمرور از این پدیده نیز تأثیر پذیرفته و در آینده نهچندان دور با تبعات آن درگیر خواهد شد.
تراژدی منابع مشترک در «راه ابریشم»
کشورهایی که در مسیر «راه ابریشم» هستند، در کنار اشتراکات فرهنگی و تمدنی، از نظر محیطزیستی نیز یک ویژگی مشترک دارند؛ پوشش گیاهی و جانوری آنها بهشدت آسیب دیده است. این کشورها باید بتوانند در این زمینه با هم همکاری کنند و به راهحلهایی با مشارکت تمام ذینفعان برسند. اینها گفتههای «ماندانا سجادی»، عضو هیئتعلمی دانشگاه تهران، است که در نشست «گردشگری، صلح و محیطزیست در راه ابریشم» مطرح کرد. این نشست به همت انجمن علمی مطالعات صلح ایران و گروه گردشگری خانه اندیشمندان علوم انسانی روز چهارشنبه، ۲۵ مهر، در سالن حافظ خانه اندیشمندان علوم انسانی برگزار شد.
واحد دو نفره طبیعتگردی
رونق اکوتوریسم در مناطق چهارگانه سازمان حفاظت محیطزیست و باز کردن درها بهروی گردشگران چندسالی است که از سوی این سازمان مطرح میشود. آنها میگویند میتوان براساس طرحهای مدیریت مناطق که در آنها زونهای تفرجی مشخص شده، هم سازههای سازگار با طبیعت را بارگذاری کرد و هم مسیرهایی را برای زونهای تفرجی گسترده در نظر گرفت. سال گذشته در اولین همایش پارکهای ملی کارشناسان گردشگری بر پتانسیلهای این بخش تأکید کردند، آنها امسال نیز در دومین همایش پارکهای ملی در شهرکرد نیز این گزینه را راهحلی برای بهبود شرایط حفاظت دانستند. «ایمان هادی»، مسئول واحد طبیعتگردی سازمان حفاظت محیطزیست، نیز در این دو همایش و در کارگاه گردشگری مشارکتی تالاب میقان در اراک، سازوکارهای قانونی انجام این کار را تبیین کرد. آیا گردشگری حیاتوحش یا اکوتوریسم در ایران با شرایط حاضر این قابلیت را دارد که بازوی حفاظت باشد؟ در گفتوگو با ایمان هادی دراینباره از او پرسیدیم.
پژوهش و آموزش جای هیاهو را بگیرد
من با این تفکر که بگوییم یک مکان بکر را معرفی نکنیم تا به آن آسیب نرسد، موافق نیستم. ما برای شانه خالی کردن از برنامهریزی و وضع قوانین و ضمانت اجرایی آنها راه آسان را که وضع ممنوعیت است، انتخاب کردهایم. «نورآقایی» در گفتوگو با «پیام ما» از ساماندهی بلاگرهای سفر میگوید و پروژه ناتمامش بهدلیل عدم حمایت دولتی درباره استفاده از بلاگرها برای توسعه گردشگری. او علت اصلی همه مشکلات در حوزه گردشگری را ضعف قانونی و عدم وجود برنامهریزی در این حوزه میداند. موضعگیریهای احساسی دلسوزانه بدون پشتوانه علمی، باعث میشود ما از امکانات کشور(ظرفیت فضاهای تاریخی) استفاده نکنیم و درگیر هیاهو برای هیچ باشیم.
گرفتار تاخر فرهنگی شدهایم
نیاز، مهمترین عامل شکلگیری صنایعدستی بوده است، و البته فرهنگ تأثیری مستقیم بر شکل و فرم صنایعدستی دارد. صنایعدستی بهعنوان عنصری از فرهنگ مادی، برآمده از فرهنگ هر منطقه است. اما پس از خلق، تبدیل به شاخصهای فرهنگی میگردد. یعنی عنصری از فرهنگ مادی که حامل فرهنگ غیرمادی است. این عنصر فرهنگ مادی در جهتی معکوس، نقش بسیار پررنگی در حفظ بستر فرهنگی خود دارد. علی چراغی مدرس و فعال گردشگری، پژوهشگر حوزه فرهنگ اقوام و صنایعدستی، در گفتوگویی با «پیامما» درباره تأثیر آموزش بر توسعه پایدار، گردشگری و حفظ فرهنگ و منابع کشور میگوید.
توقف پروژه ساخت مجتمع گردشگری در حریم تخت جمشید
مدیر پایگاه میراث جهانی تخت جمشید از توقف ساخت مجتمع گردشگری و سرویس بهداشتی در حریم درجه یک تخت جمشید (پارسه) خبر داد.
